Trump Kanada’yı “Kasıtlı İhmal” ile Suçladı
Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada Kanada’nın ormanlarını ve çalılık alanlarını gerektiği şekilde yönetmediğini savundu. Yangınlardan yükselen duman nedeniyle ABD’nin kirli ve sağlıksız havaya maruz kaldığını belirten Trump, yaşanan durumu “tehlikeli ve kabul edilemez” olarak nitelendirdi.
ABD Başkanı, yangın dumanının ülkesine milyarlarca dolarlık zarar verdiğini öne sürdü ancak bu iddiasını destekleyen ayrıntılı bir mali tablo paylaşmadı. Trump, oluşan maliyetin Kanada’dan ithal edilen ürünlere uygulanacak ek vergilerle karşılanması gerektiğini ifade etti.
Kanada Ürünlerine Yeni Vergi Gelebilir
Trump’ın açıklaması henüz yürürlüğe giren resmî bir gümrük vergisi kararı anlamına gelmiyor. Ancak açıklama, ABD yönetiminin Kanada’ya karşı yeni bir ticari yaptırım hazırlığına girebileceği şeklinde değerlendiriliyor.
Trump, konuyu Kanada Başbakanı Mark Carney ile görüşeceğini söyledi. Görüşmede hem orman yangınlarıyla mücadele hem de sınır aşan hava kirliliğinin ekonomik ve sağlık üzerindeki etkilerinin ele alınması bekleniyor.
Duman ABD’nin Geniş Bir Bölümünü Kapladı
Kanada’daki yangınlardan yükselen duman, rüzgârların etkisiyle binlerce kilometre uzağa taşındı. Detroit, Chicago, Washington ve New York çevresinde hava kalitesi alarm seviyelerine yaklaşırken, özellikle solunum ve kalp hastalığı bulunan kişiler için uyarılar yapıldı.
Washington’da yoğun duman nedeniyle kent silüeti pus altında kalırken, bazı spor ve açık hava organizasyonları ertelendi. Yetkililer çocukların, yaşlıların, hamilelerin ve kronik rahatsızlığı bulunan kişilerin dışarıda geçirdikleri süreyi azaltmalarını istedi.
Yüzlerce Yangınla Mücadele Ediliyor
Kanada genelinde yüzlerce aktif orman yangını bulunuyor. Yangınların önemli bir bölümünün uzak ve ulaşılması zor bölgelerde devam etmesi, söndürme çalışmalarını güçleştiriyor.
Geniş ormanlık alanlar, kuraklık, yüksek sıcaklıklar, kuvvetli rüzgârlar ve sınırlı müdahale imkânları yangınların kontrol altına alınmasını zorlaştırıyor. Kanada yönetimi ve eyalet yetkilileri, yerleşim alanlarının korunmasına ve tahliye çalışmalarına öncelik veriyor.
Kanada’dan İş Birliği Mesajı
Kanadalı yetkililer, sınır aşan yangın dumanının iki ülkenin ortak sorunu olduğunu belirterek iş birliği çağrısında bulundu. Ontario yönetimi yangınlarla mücadele kapasitesini artırmak amacıyla yeni hava araçları satın alınacağını açıklarken, Kanada tarafı iklim değişikliği ve aşırı hava olaylarıyla ortak mücadele edilmesi gerektiğini savunuyor.
Ontario Başbakanı Doug Ford da gerilimi artıran açıklamalar yerine iki ülkenin yangınlara karşı birlikte hareket etmesinin daha doğru olacağını belirtti.
ABD-Kanada İlişkilerinde Yeni Gerilim
Trump’ın yangın dumanı üzerinden yaptığı tarife çıkışı, zaten sorunlu olan ABD-Kanada ilişkilerinde yeni bir tartışma başlattı. İki ülke arasında ticaret politikaları, savunma harcamaları, sınır güvenliği ve çeşitli altyapı projeleri nedeniyle uzun süredir görüş ayrılıkları yaşanıyor.
Trump’ın daha önce Kanada’yı ABD’nin “51. eyaleti” olarak tanımlayan açıklamaları da Ottawa yönetiminde tepkiye neden olmuştu. Yangın dumanının gümrük vergileriyle ilişkilendirilmesi, çevresel bir sorunun ticaret savaşının yeni başlığı hâline gelebileceğini gösterdi.
Gümrük Vergilerinin Hukuki Boyutu Tartışmalı
Trump yönetiminin daha önce Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası kapsamında uyguladığı bazı kapsamlı gümrük vergileri, 2026 yılının başında ABD Yüksek Mahkemesi tarafından sınırlandırıldı. Mahkeme, başkanın söz konusu yasayı sınırsız biçimde tarife uygulamak amacıyla kullanamayacağına hükmetti.
Bu nedenle Kanada yangınları gerekçe gösterilerek uygulanabilecek yeni bir verginin hangi hukuki dayanağa oturtulacağı henüz belli değil. Yeni bir tarife kararı alınması halinde yönetimin farklı ticaret yasalarını veya sektörel düzenlemeleri kullanması gerekebilir.
Gözler Trump-Carney Görüşmesinde
Trump’ın açıklamasının ardından gözler ABD Başkanı ile Kanada Başbakanı Mark Carney arasında yapılması beklenen görüşmeye çevrildi. Görüşmenin sonucuna göre yangınlarla mücadelede ortak adım atılması veya ticari gerilimin daha da büyümesi gündeme gelebilir.
Henüz Kanada’ya yönelik ilave verginin oranı, kapsamı veya yürürlüğe gireceği tarih açıklanmadı. Bu nedenle Trump’ın sözleri şu aşamada resmî bir karar değil, siyasi ve ekonomik bir tehdit olarak değerlendiriliyor.
İHA