ABD Başkanı Donald Trump, New York eyaletinin Garden City bölgesinde 14 Ağustos 2026 tarihinde gerçekleştirdiği konuşmada İran savaşı, artan akaryakıt fiyatları, ABD ordusunun bölgedeki operasyonları ve Hürmüz Boğazı konusunda dikkat çeken mesajlar verdi. Trump’ın özellikle dünyanın en kritik enerji geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı hakkındaki sözleri uluslararası gündemin en çok konuşulan başlıklarından biri oldu.
Trump: Hürmüz Boğazı’nı Amerikan toprağı ilan edeceğim
İran’ın savaşta ağır bir yenilgi aldığını savunan Trump, savaşın ardından petrol fiyatlarının da gerilemesini beklediğini söyledi. Trump, İran’a karşı operasyonların tamamlanmasının ardından Hürmüz Boğazı konusunda yeni bir adım atacağını öne sürdü.
Trump, ABD’nin boğazdaki deniz trafiği üzerinde belirleyici konumda bulunduğunu savunarak, “İran’ı yenilgiye uğratmayı tamamladıktan sonra, çok yakında Hürmüz Boğazı’nı Amerika Birleşik Devletleri toprağı ilan edeceğim” ifadelerini kullandı. Trump ayrıca ABD’nin uyguladığı deniz ablukasının devam ettiğini ve Washington istemediği sürece gemilerin geçemeyeceğini ileri sürdü.
Trump’ın söz konusu açıklaması, Hürmüz Boğazı’nın statüsüne ilişkin gerilimi daha da artırdı. İran yönetimi ise ABD’nin boğaz üzerindeki kontrol iddialarını reddediyor. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi de Trump’ın açıklamalarına tepki göstererek boğazın bir kararname, uçak gemisi veya açıklamayla ele geçirilemeyeceğini savundu.
“Ablukayı biz uyguluyoruz”
Trump, Hürmüz Boğazı’nda ABD’nin üstünlük sağladığını öne sürerken uygulanan ablukayı “çelikten bir duvar” olarak nitelendirdi. ABD Başkanı 12 Ağustos’ta yaptığı başka bir açıklamada da ülkesinin boğaz üzerinde “tam kontrol” sahibi olduğunu iddia etmişti.
Bölgede ticari gemi trafiğinin savaş öncesine kıyasla büyük ölçüde azaldığı bildiriliyor. Hürmüz Boğazı’ndaki kesintiler, küresel enerji arzını ve akaryakıt fiyatlarını da doğrudan etkileyen başlıklardan biri haline geldi.
Trump akaryakıt fiyatlarını savundu
Konuşmasında ABD’de artan hayat pahalılığı ve akaryakıt fiyatlarına da değinen Trump, vatandaşların daha yüksek yakıt fiyatlarını İran’ın nükleer silah edinmesinin önlenmesi için verilen bir “fedakârlık” olarak değerlendirmesi gerektiğini savundu.
Trump, ABD’nin İran’a yönelik operasyonlarının yalnızca kendi ülkesi için değil dünya güvenliği için de gerçekleştirildiğini ileri sürdü. İran’ın nükleer silaha sahip olmasına izin veremeyeceklerini söyleyen Trump, savaş nedeniyle ortaya çıkan ekonomik maliyetlerden dolayı özür dilemeyeceğini belirtti. Reuters da Trump’ın Amerikalılardan savaş nedeniyle yükselen benzin fiyatlarını kabul etmelerini istediğini bildirdi.
“Orduyu istediğimden fazla kullanmak zorunda kaldım”
ABD ordusunun kendi döneminde yeniden güçlendirildiğini söyleyen Trump, İran savaşı nedeniyle askeri gücü başlangıçta planladığından daha fazla kullanmak durumunda kaldığını ifade etti.
Trump, İran’ın nükleer programının ABD ve dünya için büyük bir tehdit oluşturduğunu savunurken, Amerikan B-2 bombardıman uçaklarıyla gerçekleştirilen saldırıların İran’ın nükleer silah elde etmesini engellediğini ileri sürdü.
Trump’ın İran’ın askeri kapasitesine ilişkin açıklamalarındaki rakamlar ise bağımsız biçimde doğrulanmış veriler olarak değil, ABD Başkanı’nın iddiaları olarak öne çıkıyor.Trump’tan İran’ın ordusuna ilişkin dikkat çeken iddialar
Trump konuşmasında İran’a yönelik askeri operasyonların son derece başarılı olduğunu ileri sürdü. İran donanmasının tamamen ortadan kaldırıldığını iddia eden Trump, İran’a ait 159 geminin denizin dibinde olduğunu söyledi.
Trump ayrıca İran’ın 212 uçağının tamamının imha edildiğini ve ülkenin üst düzey yönetim kademelerinin büyük ölçüde ortadan kaldırıldığını öne sürdü.
İran’ın hâlen füze ve insansız hava araçlarına sahip olduğunu belirten Trump, bunların sayısının azaldığını ve ülkenin üretim kapasitesinin önemli bölümünün yok edildiğini savundu.
“Müzakere edecek kimse kalmadı”
Trump’ın dikkat çeken bir diğer açıklaması ise İran yönetimine ilişkin oldu. Ülkenin üst düzey liderlik kadrolarının savaşta ağır kayıp verdiğini iddia eden Trump, “Benim sorunlarımdan biri de bu. Müzakere edecek kimse kalmadı” ifadelerini kullandı.
ABD Başkanı, İran ekonomisinin de büyük bir kriz içerisinde bulunduğunu savunarak ülkedeki enflasyona ve para biriminin değer kaybına dikkat çekti. ABD medyasında İran’ın savaşta başarılı olduğuna ilişkin değerlendirmelere de tepki gösteren Trump, bu haberlerin gerçeği yansıtmadığını öne sürdü.
Hürmüz Boğazı neden bu kadar önemli?
Basra Körfezi’ni Umman Körfezi ve ardından açık denizlere bağlayan Hürmüz Boğazı, dünya enerji ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olarak kabul ediliyor. Savaş öncesinde dünya çapında ticareti yapılan petrol ve doğal gazın yaklaşık beşte birinin bu güzergâhtan geçtiği belirtiliyordu. Bu nedenle boğazdaki askeri gerilim veya gemi trafiğindeki kesinti yalnızca İran ve ABD’yi değil, küresel petrol fiyatlarından enflasyona kadar dünya ekonomisinin birçok alanını etkileyebiliyor.
Savaş nedeniyle Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin çok büyük ölçüde gerilemesi, enerji piyasalarında baskıyı artırırken ABD ile İran arasındaki boğazın kontrolüne yönelik açıklamalar da tansiyonu yükseltiyor.
Trump’ın sözleri dünyada yeni tartışma başlattı
Trump’ın “Hürmüz Boğazı’nı Amerikan toprağı ilan edeceğim” açıklaması, İran savaşı sürerken Washington ile Tahran arasındaki gerilimin yeni bir boyuta taşınabileceğine yönelik tartışmaları beraberinde getirdi.
Trump, böyle bir ilanı hangi hukuki veya siyasi mekanizmayla gerçekleştirmeyi düşündüğüne ilişkin ayrıntı vermedi. Açıklamanın uluslararası hukuk açısından nasıl uygulanabileceği de belirsizliğini koruyor.
İran tarafı ise ABD’nin boğazın kontrolünü ele aldığı yönündeki açıklamalarını kabul etmiyor. Taraflar arasında savaşın sona erdirilmesi ve Hürmüz Boğazı’nda ticari gemi geçişlerinin normale dönmesi konusunda henüz kalıcı bir uzlaşmaya ulaşılamadığı bildiriliyor.
Trump’ın son açıklamasıyla birlikte dünyanın en kritik deniz geçişlerinden Hürmüz Boğazı, ABD-İran savaşının askeri boyutunun yanı sıra siyasi ve ekonomik mücadelenin de merkezine yerleşmiş durumda.İHA
