ABD ile İran arasında sağlanan diplomatik anlaşma, küresel enerji piyasalarında dengeleri değiştirdi. Çatışma sürecinde tarihi zirveleri gören petrol fiyatları, Hürmüz Boğazı’nda tanker geçişlerinin yeniden hız kazanması ve arz güvenliğine yönelik kaygıların azalmasıyla sert şekilde geriledi.
Hürmüz Boğazı yeniden hareketlendi
Dünyanın en önemli enerji geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nda tanker trafiği son 24 saatte iki katına çıktı. Deniz taşımacılığındaki normalleşme, savaş döneminde oluşan arz kesintisi endişelerini büyük ölçüde ortadan kaldırırken, petrol piyasalarında satış baskısını artırdı.
Uzmanlara göre, boğazdaki güvenli geçişlerin yeniden başlaması küresel petrol arzına yönelik beklentileri olumlu etkilerken fiyatların da hızla geri çekilmesini sağladı.
Brent petrol 70 doların altına geriledi
ABD-İran gerilimi sırasında 120 doların üzerine kadar çıkan Brent petrol, anlaşmanın ardından düşüşünü sürdürerek 69 dolar seviyesine kadar indi. Böylece küresel petrol fiyatları, savaşın başlamasından bu yana görülen en düşük seviyeye gerilemiş oldu.
ABD’de dizel fiyatı 3 ay sonra kritik eşiğin altına indi
Petrol fiyatlarındaki düşüş, akaryakıt fiyatlarına da doğrudan yansıdı. Amerikan Otomobil Birliği (AAA) verilerine göre ABD’de dizelin ortalama perakende satış fiyatı galon başına 4,98 dolara geriledi.
Bu rakam, mart ayının ortasından bu yana ilk kez dizel fiyatlarının 5 doların altına düşmesi anlamına geliyor. Nisan ayında dizel fiyatı galon başına 5,69 dolarla zirve yaparken, savaş öncesinde ise ortalama 3,76 dolar seviyesinde bulunuyordu.
Benzin fiyatı da 4 doların altına düştü
Anlaşmanın ardından ABD genelinde benzin fiyatlarında da düşüş yaşandı. Savaş döneminde galon başına 4,48 dolara kadar yükselen benzin fiyatı, yeniden 3,90 dolar seviyesine geriledi.
Çatışmalar başlamadan önce ise ülkede benzinin galon fiyatı 2,90-2,99 dolar bandında işlem görüyordu.
Savaş enerji maliyetlerini artırmıştı
ABD ile İran arasındaki gerilim sırasında Hürmüz Boğazı’nın kapanabileceği endişesi, küresel enerji piyasalarında ciddi fiyat artışlarına neden olmuştu. Özellikle dizel yakıt başta olmak üzere enerji ürünlerinde maliyetler hızla yükselirken, taşımacılık, sanayi ve ısınma giderleri de önemli ölçüde artmıştı.
Son haftalarda tanker trafiğinin normale dönmesi, İran petrolüne yönelik bazı yaptırımların geçici olarak hafifletilmesi ve diplomatik temaslarda ilerleme sağlanması fiyatların yeniden düşmesinde etkili oldu.
Beyaz Saray devreye girdi
Enerji maliyetlerini kontrol altına almak isteyen Beyaz Saray da çeşitli adımlar attı. Jones Yasası’nın bazı hükümlerine geçici muafiyet sağlanırken, Stratejik Petrol Rezervi’nden piyasaya petrol satışı gerçekleştirildi.
Buna rağmen uzmanlar, küresel dizel stoklarının halen düşük seviyelerde bulunduğuna dikkat çekerek özellikle Rusya’nın ihracatını yeniden sınırlandırması halinde fiyatlarda yeni yükselişlerin yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.
Trump’tan akaryakıt fiyatları için inceleme talimatı
ABD Başkanı Donald Trump ise akaryakıt fiyatlarının beklenenden yavaş düştüğünü belirterek Adalet Bakanlığı’na fiyatların incelenmesi talimatını verdi. Trump yönetimi, küresel petrol fiyatlarındaki düşüşün tüketicilere daha hızlı yansımasını sağlamayı hedeflediklerini açıkladı.
İHA