Yaz meyvesi kayısının içinde bulunan çekirdek, görünüşte zararsız olsa da içeriğindeki maddeler nedeniyle ölümcül sonuçlara yol açabilir. Özellikle acı kayısı çekirdeği, barındırdığı “amigdalin” adlı madde nedeniyle vücutta “hidrojen siyanür”e dönüşüyor. Bu da başta solunum sistemi olmak üzere tüm hayati organları etkileyen bir zehirlenmeye neden olabiliyor.
Amigdalin Sessizce Siyanüre Dönüşüyor
Amigdalin, vücut tarafından sindirildiğinde siyanür ortaya çıkıyor. Siyanür, hücrelerin oksijen kullanmasını engelleyerek dakikalar içinde etkisini gösteriyor. Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA), bir yetişkinin günde en fazla 1-2 adet acı kayısı çekirdeği tüketmesinin güvenli olabileceğini belirtiyor. Ancak bazı acı çekirdeklerin içerdiği siyanür miktarı o kadar yüksek ki, tek bir çekirdek bile çocuklar için hayati tehlike oluşturabiliyor.
Zehirlenme Belirtileri Neler?
Fazla miktarda acı kayısı çekirdeği tüketilmesi durumunda aşağıdaki belirtiler ortaya çıkabilir:
- Mide bulantısı
- Baş dönmesi
- Hızlı ve yüzeysel solunum
- Baş ağrısı
- Bilinç kaybı
- Solunum durması
Bu belirtiler çoğu zaman tüketimden birkaç saat sonra ortaya çıkar ve acil müdahale edilmezse ölümle sonuçlanabilir.
Tatlı ile Acı Kayısı Çekirdeği Ayırt Edilmeli
Tatlı kayısı çekirdekleri genellikle gıda olarak güvenli kabul edilirken, acı çekirdeklerin tüketimi ciddi sağlık riskleri doğurur. Açık pazarlarda ya da internetten alınan ürünlerde çekirdeğin tatlı mı acı mı olduğu net olarak belirtilmemişse kesinlikle tüketilmemesi önerilir.
Kayısı Çekirdeği Yağı Güvenli mi?
Kayısı çekirdeğinden elde edilen yağ, sabun ve krem gibi kozmetik ürünler ise genellikle sanayi tipi işlemlerden geçtiği için toksik etkiler taşımaz. Cilt ve saç bakımında yaygın olarak kullanılan kayısı çekirdeği yağı, doğru ve güvenli bir şekilde kullanıldığında faydalı olabilir.
Doğal Olan Her Şey Zararsız Değildir
Bitkisel ve doğal ürünlerin bilinçsizce tüketilmesi ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Kayısı çekirdeği de bu örneklerden biri. Uzmanlar, şifa niyetine acı kayısı çekirdeği tüketen vatandaşların dikkatli olması gerektiğini vurguluyor.
Balıkesir’de de Tehlike Kapıda: Bu Çekirdek Açık Pazarlarda Satılıyor
Balıkesir’de yaz aylarında pazarlarda ve aktarlarda sıkça karşımıza çıkan kayısı çekirdeklerinin bazıları tatlı, bazıları ise acı oluyor. Ancak çoğu zaman üzerinde ne olduğu yazmıyor. Bu yüzden vatandaşlar, ne aldığını tam bilmeden bu çekirdekleri tüketebiliyor. Oysa özellikle acı olanların bir tanesi bile ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor.
Son zamanlarda Balıkesir’in birçok semt pazarında çuval içinde satılan ve “doğal, ev yapımı” denilerek sunulan kayısı çekirdekleri, bilinçsiz tüketildiğinde ciddi sonuçlar doğurabiliyor. Vatandaşların bu konuda daha dikkatli olması, özellikle çocuklara yedirilmemesi büyük önem taşıyor.
Şefiye YILDIRIM