Çevresel psikoloji alanında çalışmalarıyla bilinen Irwin Altman’ın “mahremiyet düzenleme” teorisi, bireylerin sosyal temas ile yalnız kalma ihtiyacı arasında bir denge kurmaya çalıştığını vurguluyor. Kişinin ihtiyaç duyduğu mahremiyet seviyesi ile içinde bulunduğu sosyal durum arasında bir uyumsuzluk oluştuğunda stres düzeyi artıyor.

Bu noktada misafir ağırlamak, yalnızca eve birini davet etmek anlamına gelmiyor. Günlük rutinin değişmesi, yaşam alanının paylaşılması ve ev üzerindeki kontrolün kısmen kaybedilmesi gibi faktörler devreye giriyor. Özellikle evin “birincil alan” olarak görülmesi, yani kişinin en güvende hissettiği yer olması, kontrol kaybı hissini daha belirgin hale getirebiliyor.

Misafir kabul etme konusundaki isteksizliğin bir diğer önemli nedeni ise “zihinsel yük” ve “bilişsel ev içi emek” kavramlarıyla açıklanıyor. 2024 yılında yayımlanan araştırmalar, misafir hazırlığı sürecinde ortaya çıkan planlama, temizlik ve ikram organizasyonunun görünmeyen bir stres yarattığını gösteriyor.

Özellikle bu organizasyonun büyük kısmını üstlenen kişilerde tükenmişlik hissi ve ruhsal baskı artabiliyor. Bu durum, sosyal etkinlikten keyif almak yerine süreci bir sorumluluk ve yük olarak algılamaya yol açabiliyor.

İçe dönük bireyler için sosyal etkileşim yoğun bir uyarıcı etki yaratabiliyor. Bu kişiler, kalabalık ya da uzun süreli sosyal temas sonrası zihinsel olarak yorulabiliyor. Ev ise dış dünyanın karmaşasından uzaklaşılan, dinlenme ve toparlanma alanı olarak görülüyor.

Dolayısıyla ev ortamının sosyalleşmeye açılması, bu kişilerin dinlenme alanının işlevini azaltabiliyor. Bu da misafir ağırlama konusunda isteksizliğe neden olabiliyor.

Uzmanlara göre misafir sevmemek ya da misafir ağırlamak istememek bir kişilik bozukluğu ya da sosyal eksiklik anlamına gelmiyor. Bu durum daha çok bireysel sınırların korunmasıyla ilgili.