Milli Eğitim Bakanlığı, eğitimde ölçme ve değerlendirme süreçlerini değiştirecek yeni bir uygulamayı hayata geçiriyor. Öğrencilerin yalnızca sınav notlarına göre değil, bilgi ve becerilerindeki gelişime göre de değerlendirilmesini amaçlayan Ortak Yazılı Sınav Sistemi, İstanbul'da düzenlenen programla tanıtıldı. Ortaokul ve lise öğrencilerini kapsayan yeni sistemde açık uçlu sorular, dijital değerlendirme süreçleri ve ayrıntılı öğrenci analizleri ön plana çıkıyor. Öğretmenlerin sınav hazırlama süreçlerini kolaylaştırması hedeflenen uygulama, 2026-2027 eğitim öğretim yılının birinci dönemindeki ilk yazılı sınavlarla başlayacak.
MEB ORTAK YAZILI SINAV SİSTEMİNİ TANITTI
Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen Ortak Yazılı Sınav Sistemi'nin tanıtım programı, 16 Ekim 2026 tarihinde İstanbul Ataşehir Ahmet Keleşoğlu Fen Lisesi'nde gerçekleştirildi.
Programa katılan Milli Eğitim Bakan Yardımcısı Ömer Faruk Yelkenci, ölçme ve değerlendirmenin yalnızca öğrencilerin sınav sonuçlarını belirleyen bir işlem olarak görülmemesi gerektiğini söyledi.
Yeni yaklaşımda öğrencilerin eksik öğrenmelerinin belirlenmesi, öğretmenlerin eğitim süreçlerini geliştirmesi ve öğrencilere daha etkili geri bildirim verilmesinin amaçlandığını ifade etti.
Yelkenci, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında sonuç odaklı değerlendirmeden süreç odaklı ve geliştirici bir anlayışa geçildiğini belirtti.
YENİ SINAV SİSTEMİ NE ZAMAN BAŞLAYACAK?
MEB'in açıklamasına göre Ortak Yazılı Sınav Sistemi, 2026-2027 eğitim öğretim yılı birinci dönem birinci yazılı sınavlarından itibaren kullanılmaya başlanacak.
Öğretmenlerin yeni EBA üzerinden erişebileceği sistem, sınavların hazırlanmasından uygulanmasına, değerlendirilmesinden öğrenci başarı analizlerine kadar birçok işlemin dijital ortamda gerçekleştirilmesini sağlayacak.
Yeni uygulamayla Türkiye genelindeki okullarda ölçme ve değerlendirme süreçlerinde ortak standartların oluşturulması hedefleniyor.
ORTAK YAZILI SINAV SİSTEMİ HANGİ SINIFLARI KAPSIYOR?
Yeni sınav sistemi, ortaokullarda 5, 6 ve 7'nci sınıflarda uygulanacak.
Bu sınıflarda Türkçe, matematik, fen bilimleri, sosyal bilgiler, din kültürü ve ahlak bilgisi ile İngilizce dersleri yeni sistemin kapsamında yer alacak.
Liselerde ise 9, 10 ve 11'inci sınıflar uygulamaya dahil edilecek.
Lise düzeyinde Türk dili ve edebiyatı, matematik, fizik, kimya, biyoloji, tarih, coğrafya, felsefe, din kültürü ve ahlak bilgisi ile İngilizce derslerinde ortak yazılı sınav sistemi kullanılacak.
Böylece ortaokul ve lise düzeyinde toplam 16 branşta yeni sınav uygulaması hayata geçirilecek.
SINAV SORULARI NASIL HAZIRLANACAK?
Yeni sistemde en çok dikkat çeken düzenlemelerden biri, sınav sorularının hazırlanma yöntemi olacak.
MEB tarafından açıklanan uygulamaya göre sınavlar, eğitim öğretim yılı başında zümre öğretmenleri tarafından belirlenen konu-soru dağılım tablolarındaki senaryolara göre oluşturulacak.
Seçilen senaryoda yer alan öğrenme çıktılarına yönelik iki soru, zümre öğretmenlerinin ortak kararıyla hazırlanacak. Diğer sorular ise Bakanlığın oluşturduğu soru havuzundan otomatik olarak seçilecek.
Öğretmenler, soru havuzundan gelecek soruların kolay, orta ve zor olmak üzere güçlük düzeylerini belirleyebilecek.
Ayrıca soruların puan değerleri de öğretmenlerin mesleki değerlendirmeleri doğrultusunda oluşturulacak.
Bakanlık, bu yöntemle öğretmenlerin öğrencilerini tanımaya dayalı mesleki deneyimlerinden yararlanılmasını ve sınav hazırlama süreçlerinin kolaylaştırılmasını amaçlıyor.
HER SINAV DÖNEMİNDE 8 BİN YENİ SORU HAZIRLANACAK
Ortak Yazılı Sınav Sistemi kapsamında geniş kapsamlı bir soru havuzu oluşturulacak.
MEB'in açıklamasına göre birinci dönem birinci ortak yazılı sınavları öncesinde sisteme yaklaşık 8 bin soru aktarılması planlanıyor.
Ayrıca her sınav döneminde yaklaşık 8 bin yeni sorunun geliştirilmesi hedefleniyor.
Soru havuzunda farklı bilişsel düzeylere ve zorluk seviyelerine sahip, öğretim programlarındaki öğrenme çıktılarıyla uyumlu açık uçlu sorular bulunacak.
Bu sayede öğretmenlerin farklı güçlük düzeylerindeki sorulara daha kolay ulaşabilmesi sağlanacak.
SINAV SORULARINI YAPAY ZEKÂ MI HAZIRLAYACAK?
Yeni sistemin tanıtımında yapay zekâ teknolojilerinin ölçme ve değerlendirme süreçlerinde kullanılmasına yönelik çalışmalar da gündeme geldi.
Bakan Yardımcısı Ömer Faruk Yelkenci, yapay zekâ destekli soru yazımı ve açık uçlu soruların puanlanmasına ilişkin çalışmaların ilerleyen süreçte sistemle bütünleştirilmesinin planlandığını açıkladı.
Ancak Bakanlığın resmî açıklamasında, mevcut uygulamada soruların yüzde 80'inin doğrudan yapay zekâ tarafından hazırlanacağı belirtilmedi.
Açıklanan modele göre öğretmenlerin ortak kararıyla oluşturacağı iki soru dışındaki sorular, Bakanlığın hazırladığı soru havuzundan otomatik olarak gelecek.
AÇIK UÇLU SORULAR ÖN PLANA ÇIKACAK
Yeni sınav sisteminde öğrencilerin yalnızca ezberledikleri bilgileri hatırlamaları değil, öğrendiklerini yorumlamaları ve kendi ifadeleriyle açıklamaları amaçlanıyor.
Bakan Yardımcısı Yelkenci, açık uçlu soruların öğrencilerin analiz yapma, problem çözme, ilişki kurma, sorgulama ve eleştirel düşünme becerilerini geliştireceğini belirtti.
Bu kapsamda öğrencilerin sorulara kendi cevaplarını oluşturabilmeleri ve düşüncelerini gerekçeleriyle ifade edebilmeleri önem kazanacak.
SINAV SONUÇLARI E-OKUL ÜZERİNDEN ANALİZ EDİLECEK
Ortak Yazılı Sınav Sistemi'nin en önemli yeniliklerinden biri de sınav sonrasında yapılacak ayrıntılı değerlendirmeler olacak.
Öğretmenler, öğrencilerin her sorudan aldığı puanı e-Okul sistemine ayrı ayrı girecek.
Bu veriler, ilgili soruların ölçtüğü öğrenme çıktılarıyla ilişkilendirilecek.
Böylece öğretmenler öğrencilerin hangi konularda başarılı olduğunu, hangi alanlarda eksiklerinin bulunduğunu ve hangi öğrenme kazanımlarında desteğe ihtiyaç duyduğunu daha ayrıntılı şekilde görebilecek.
Öğrenci, sınıf ve şube bazında yapılacak analizler sayesinde eğitim süreçlerinin yeniden planlanması da mümkün olacak.
VELİLER ÇOCUKLARININ EKSİKLERİNİ GÖREBİLECEK
Yeni uygulama yalnızca öğretmenlere değil, öğrencilere ve velilere de daha ayrıntılı değerlendirme imkânı sunacak.
Veliler çocuklarının sadece sınavlardan aldığı toplam puanları değil, hangi bilgi ve becerilerde başarılı olduklarını da öğrenebilecek.
Ayrıca öğrencilerin gelişime ihtiyaç duydukları konular belirlenerek velilere geri bildirim sağlanacak.
Öğrencilerin aynı derste farklı tarihlerde girdikleri sınav sonuçları karşılaştırılarak akademik gelişimlerinin zaman içerisindeki değişimi takip edilebilecek.
MEB'DEN EĞİTİMDE STANDARTLAŞMA VURGUSU
Bakan Yardımcısı Ömer Faruk Yelkenci, Ortak Yazılı Sınav Sistemi ile Türkiye genelindeki okullarda belirli ölçme ve değerlendirme standartlarının oluşturulmasının amaçlandığını belirtti.
Yeni uygulamanın okul türleri ve eğitim kademeleri arasındaki değerlendirme farklılıklarının azaltılmasına ve yıl sonu başarı puanlarının daha objektif biçimde belirlenmesine katkı sağlaması bekleniyor.
Sistem sayesinde elde edilecek verilerin, yalnızca öğrencilerin akademik gelişimlerinin izlenmesinde değil, eğitim politikalarının geliştirilmesinde de kullanılması hedefleniyor.
Milli Eğitim Bakanlığının açıkladığı takvime göre, Ortak Yazılı Sınav Sistemi 2026-2027 eğitim öğretim yılının ilk yazılı sınavlarıyla birlikte uygulanmaya başlanacak. Yeni sistemde ortak soru havuzu, öğretmenlerin mesleki değerlendirmeleri ve dijital öğrenci analizleri ölçme ve değerlendirme sürecinin temel unsurları olacak.
