İngiltere’nin savunma sanayi devi BAE Systems’in Lancashire-Warton’daki tesisinde son Eurofighter Typhoon’un montajı tamamlanmak üzere. Bu uçak, Katar’ın 2017 yılında verdiği 5 milyar sterlinlik sipariş kapsamında teslim edilecek. Ancak fabrikanın montaj hattında artık neredeyse hiçbir üretim faaliyeti kalmadı.
Konuya ilişkin açıklama yapan bir fabrika yetkilisi, “Hangarda son uçak bekliyor, sadece bazı parçaların gelmesi ve boyanması kaldı. Büyük işler tamamlandı, personel kalmadı” ifadelerini kullandı.
İngiltere Sipariş Vermiyor, Endişe Büyüyor
İngiltere hükümeti, 2009’dan bu yana Typhoon için yeni sipariş vermedi. Katar ve Suudi Arabistan’dan beklenen ek alımlar da hâlâ netlik kazanmadı. Bu gelişmeler, ülkenin gelecekte kendi savaş uçağını üretme yetkinliğini kaybetme riskiyle karşı karşıya kalmasına neden olabilir.
Unite Sendikası Genel Sekreteri Sharon Graham, İngiliz hükümetine sert çıkış yaparak “Savunma yatırımlarını İngiliz işi, İngiliz becerisi ve inovasyonu ile bağdaştıran bir hükümet, bu tabloyu nasıl izliyor?” sözleriyle tepki gösterdi. Graham, ilgili bakanları defalarca bu üretim boşluğunun yaratacağı tehlikelere karşı uyardığını belirtti.
Konsorsiyum Zor Günler Geçiriyor
Typhoon projesi; BAE, Airbus ve Leonardo şirketlerinden oluşan Avrupa merkezli bir konsorsiyum tarafından yürütülüyor. Her firma farklı parçaların üretimini üstleniyor ve son montajlar genellikle sipariş veren ülkenin tesislerinde yapılıyor.
BAE Systems, Samlesbury’de halen gövde parçaları üretmeye devam ettiğini, ancak bu parçaların montaj için Avrupa’daki diğer tesislere gönderildiğini açıkladı. İngiltere’nin en gelişmiş model olan Typhoon’lara yeni sipariş vermeyen tek ortak ülke olduğu da vurgulandı.
F-35 Tercihi Eleştiriliyor
İngiliz hükümetinin Typhoon yerine ABD yapımı F-35A ve F-35B savaş uçaklarına yönelmesi, savunma politikaları konusunda ciddi tartışmaları da beraberinde getirdi. Savunma Bakanı John Healey, stratejik incelemelerde Typhoon’un hâlâ kritik önemde olduğunu belirtse de, yeni siparişlere dair somut bir açıklama yapmadı. Healey, 2030’a kadar toplam 27 yeni F-35 savaş uçağı alım planlarını da kamuoyuyla paylaştı.
Türkiye ve Körfez Umudu Sürüyor
Savunma sektörü temsilcileri, Türkiye, Suudi Arabistan ve Katar’dan gelebilecek yeni siparişlerle üretimin yeniden canlanabileceğini ifade ediyor. Kraliyet Havacılık Derneği’nden Tim Robinson, “İngiltere’deki üretim boşluğunun geçici olmasını umuyoruz, ancak bu sürecin uzaması savaş uçağı geliştirme alanındaki yetkinliklerin kalıcı şekilde kaybedilmesine yol açabilir” uyarısında bulundu.
BAE Systems ise her şeye rağmen iyimser açıklamalar yapıyor. Şirket, “Küresel müşteri ilgisi ve hükümetlerin desteğiyle Typhoon üretiminin İngiltere’de en az bir on yıl daha süreceğine inanıyoruz” açıklamasını yaptı.
Savunma Bakanlığı da Typhoon’un 2040’lara kadar İngiltere hava gücünün ana omurgası olacağını belirtti. Ancak bu hedefin ne ölçüde gerçekleşeceği, yıl sonunda yayımlanacak Savunma Yatırım Planı’na bağlı olacak.
HABER MERKEZİ