Kış hazırlıklarının en bilinenlerinden biri ev yapımı salça. Domates ve kırmızı biberin bol olduğu dönemde hazırlanan salça, kış boyunca yemeklerde kullanılabiliyor.
Domates salçası için olgun domatesler yıkanıp doğrandıktan sonra suyunu bırakması için bekletiliyor. Ardından süzülerek çekirdek ve kabuklarından ayrılan domatesler kaynatılıyor. Tuz ilave edilen salça, kıvam alıncaya kadar pişiriliyor ve steril kavanozlara dolduruluyor.
Biber salçasında ise kırmızı kapya biberler temizlenip çekirdeklerinden ayrılıyor. Haşlama veya pişirme işleminden sonra ezilen biberler tuzla birlikte yoğun kıvam alıncaya kadar hazırlanıyor.
Salçanın uzun süre dayanması için kavanozların temiz ve kuru olması, kapağın sıkıca kapatılması ve açıldıktan sonra buzdolabında muhafaza edilmesi önem taşıyor.
ERİŞTE YAPIMI KIŞ SOFRALARININ VAZGEÇİLMEZİEv yapımı erişte de geleneksel kış hazırlıklarının başında geliyor. Un, yumurta, süt veya su ve tuzla hazırlanan hamur yoğrulup dinlendiriliyor. İnce şekilde açılan hamurlar bir süre kurumaya bırakıldıktan sonra şeritler halinde kesiliyor.
Kesilen eriştelerin tamamen kuruması büyük önem taşıyor. Nemli kalan eriştelerde küflenme görülebileceğinden ürünlerin kuru ve hava alan bir ortamda bekletilmesi gerekiyor. İyice kuruyan erişteler bez torbalarda veya hava almayan kuru kaplarda saklanabiliyor.
TARHANA KIŞ İÇİN HAZIRLANABİLİRSoğuk günlerde sofraların en sık tercih edilen çorbalarından biri olan tarhana da yaz sonu ve sonbahar döneminde hazırlanıyor.
Tarhana yapımında yöreye göre farklı tarifler uygulanıyor. Genellikle yoğurt, un, domates, kırmızı biber ve çeşitli sebzeler kullanılıyor. Hazırlanan karışım birkaç gün mayalandırıldıktan sonra küçük parçalar halinde kurutuluyor ve ardından ufalanarak toz haline getiriliyor. Tarhananın uzun süre dayanması için tamamen kurutulması ve nemden uzak tutulması gerekiyor.
TURŞU KURMA ZAMANI
Salatalık, lahana, biber, havuç, domates ve fasulye gibi pek çok sebze kış için turşu haline getirilebiliyor. Turşu yapımında temiz kavanoz kullanılması ve sebzelerin iyice yıkanması önemli.
Salamuranın doğru oranlarda hazırlanması hem lezzeti hem de ürünün dayanıklılığını etkiliyor. Kavanozlar hazırlandıktan sonra serin ve güneş görmeyen bir yerde saklanabiliyor.
MENEMENLİK DOMATES VE SOS HAZIRLANABİLİRKış aylarında kahvaltı ve yemeklerde kullanılmak üzere menemenlik domates de hazırlanabilir. Domatesler doğranarak biberle birlikte pişiriliyor ve sıcak halde kavanozlara dolduruluyor.
Aynı dönemde makarna ve yemekler için domates sosu da hazırlanabilir. Sarımsak, biber ve çeşitli baharatlarla zenginleştirilen soslar, uygun saklama koşulları sağlandığında kış boyunca kullanılabilir.
Evde konserve hazırlanırken gıda güvenliği kurallarına dikkat etmek, güvenilir tarif ve işleme yöntemlerini uygulamak özellikle önem taşıyor.
DONDURUCUDA KIŞLIK SEBZELERE YER AÇINHer ürünün kavanozlanması gerekmiyor. Yaz sebzelerinin bir bölümü dondurularak da kışa saklanabilir.
Taze fasulye, bezelye, bamya, mısır, kırmızı biber ve doğranmış domates uygun şekilde temizlenip porsiyonlara ayrılarak dondurucuya konulabilir. Sebzelerin paketlerin üzerine tarih yazılarak saklanması, hangi ürünün önce tüketilmesi gerektiğini takip etmeyi kolaylaştırıyor.
KURUTMALIK SEBZELER DE KIŞA HAZIRLANIYORBiber, patlıcan, domates ve bamya gibi ürünleri kurutmak da geleneksel yöntemler arasında bulunuyor. Özellikle dolmalık biber ve patlıcanlar içleri temizlendikten sonra ipe dizilerek güneş alan ve hava dolaşımı bulunan bir ortamda kurutulabiliyor.
Kurutulan ürünlerin tamamen nemsiz hale geldikten sonra saklanması gerekiyor. Aksi halde küflenme riski ortaya çıkabiliyor.
REÇEL VE MARMELATLAR HAZIRLANABİLİRYaz ve sonbahar meyveleri reçel ya da marmelat yapılarak değerlendirilebilir. Erik, şeftali, kayısı, incir, böğürtlen ve üzüm gibi meyvelerden farklı ürünler hazırlanabiliyor.
Reçellerin temiz ve kuru kavanozlara sıcak halde doldurulması, saklama süresi açısından önem taşıyor.
KIŞLIK BAKLİYAT VE KURU GIDA STOĞU KONTROL EDİLMELİKış hazırlığı sırasında mutfak dolaplarının gözden geçirilmesi de yararlı olabilir. Pirinç, bulgur, mercimek, kuru fasulye ve nohut gibi uzun ömürlü ürünlerin mevcut miktarı kontrol edilebilir.
Ancak ihtiyaçtan fazla ürün almak yerine tüketim miktarına göre alışveriş yapmak hem israfı önlüyor hem de ürünlerin saklama süresi dolmadan tüketilmesini kolaylaştırıyor.
KIŞLIK KIYAFETLER HAVALANDIRILMALIKış hazırlıkları yalnızca mutfakta yapılmıyor. Uzun süredir dolapta bekleyen mont, kaban, kazak, battaniye ve yorganların havalandırılması, gerekiyorsa yıkanması veya kuru temizlemeye verilmesi gerekiyor.
Kullanılmayacak yazlık kıyafetler temizlenip kaldırılırken, kışlık ürünler kolay ulaşılabilecek şekilde yerleştirilebilir.
KOMBİ VE PETEKLER KONTROL EDİLMELİSoğuklar başlamadan önce kombi, soba ve diğer ısınma sistemlerinin bakımının yapılması hem güvenlik hem de enerji verimliliği açısından önem taşıyor.
Peteklerin havasının alınması, tesisatta kaçak olup olmadığının kontrol edilmesi ve kombi bakımının yetkili kişiler tarafından yaptırılması kışın yaşanabilecek sorunların önüne geçebilir.
Soba kullanılan evlerde ise baca temizliği ihmal edilmemeli. Karbonmonoksit zehirlenmesi riskine karşı baca ve soba bağlantılarının uygun olması büyük önem taşıyor.
KAPI VE PENCERELERDE YALITIM KONTROLÜKış öncesinde kapı ve pencerelerde hava kaçağı olup olmadığı da kontrol edilebilir. Yıpranmış contaların değiştirilmesi ve gerekli noktalarda yalıtım yapılması, evin daha kolay ısınmasına yardımcı olabilir. Çatı, balkon ve yağmur oluklarının kontrol edilmesi de yoğun yağışların başlamasından önce yapılabilecek hazırlıklar arasında bulunuyor.
HABER MERKEZİ
