Avrupa Yayın Birliği’nin (EBU), Gazze’de yaşanan ağır insani kriz ve savaş suçları iddialarına rağmen İsrail’in 2026 Eurovision Şarkı Yarışması’na katılmasına izin vermesi, Avrupa’da geniş çaplı bir protesto hareketine dönüştü. Cenevre’de gerçekleştirilen EBU Genel Kurulu toplantısında birçok ülkenin diskalifiye talebi gündeme gelse de oylama yapılmadı. EBU yönetimi, üyelerin büyük çoğunluğunun yarışmanın planlandığı şekilde devam etmesi gerektiği konusunda ortak görüş bildirdiğini duyurdu.
Bu karar, Gazze’de süren çatışmalar sırasında yaşanan sivil kayıplar nedeniyle İsrail’in yarışmaya katılmasını etik bulmayan bazı ülkelerde sert tepkilere yol açtı. Kararın resmileşmesinin ardından İspanya, Hollanda, İrlanda ve Slovenya art arda Eurovision 2026’dan çekildiklerini duyurdu.
Hollanda: “Toplumsal Değerlerle Bağdaşmıyor”
İlk tepki veren ülkelerden biri Hollanda oldu. Kamu yayıncısı Avrotros tarafından yapılan açıklamada, mevcut koşullar altında Eurovision’a katılımın “kurumun temel aldığı toplumsal değerlerle bağdaşmadığı” belirtildi. Hollanda kamuoyu uzun süredir Gazze’deki sivil ölümler nedeniyle İsrail’e yaptırım uygulanması gerektiğini savunuyor. Avrotros da bu görüşü esas alarak yarışmadan çekilme kararının toplumsal beklentiyle uyumlu olduğunu ifade etti.
Bu karar, Hollanda’nın Eurovision tarihindeki en sert siyasi tavırlardan biri olarak yorumlandı. Ülkenin yıl boyunca sürdürdüğü kampanyalar, EBU’ya yönelik baskıyı artırsa da yönetim, bu itirazları dikkate almayarak İsrail’in katılımına engel olmadı.
İspanya Yayınlamama Kararıyla Boykotu Derinleştirdi
Bir diğer önemli tepki ise İspanya’dan geldi. Kamu yayıncısı RTVE, daha önce aldığı yönetim kurulu kararını hatırlatarak, İsrail’in yarışmada yer alması halinde İspanya’nın Eurovision’dan çekileceğini belirtmişti. Nihai kararın açıklanmasıyla İspanya sadece yarışmaya katılmamakla kalmadı, aynı zamanda 2026 Eurovision finali ve yarı finallerini de yayınlamayacağını duyurdu.
RTVE’nin aldığı karar, Avrupa genelinde Eurovision izleyici kitlesine doğrudan etki edecek türden bir adım olarak değerlendiriliyor. İspanya’nın resmi yayınlamama tavrı, boykotun uluslararası görünürlüğünü artırırken EBU’ya yönelik baskıyı da yükseltiyor.
İrlanda: “Katılım Vicdana Aykırı”
İsrail’in yarışmada yer almasına en sert tepki veren ülkelerden biri de İrlanda oldu. Ulusal yayın kuruluşu RTE’nin İletişim Müdürü Neil O’Gorman tarafından yapılan açıklamada, Gazze’deki ağır insan hakları ihlallerine dikkat çekilerek, İrlanda’nın yarışmaya katılmasının “vicdana aykırı” olduğu ifade edildi.
RTE, ayrıca Gazze’de görev yapan gazetecilerin hedef alınarak öldürülmesi ve uluslararası basının bölgeye girişinin engellenmesinden duyduğu endişeyi de vurguladı. Kurum, bu koşullarda Eurovision’a katılımın kabul edilemez olduğunu belirterek yarışmayı yayınlamaktan da vazgeçtiklerini duyurdu.
Slovenya: “20 Bin Çocuk İçin Orada Olmayacağız”
EBU’nun kararının ardından Slovenya da yarışmadan çekildiğini açıklayan ülkeler arasına katıldı. RTV Slovenia Yönetim Kurulu Başkanı Natalija Gorscak, kararlarının tamamen Gazze’de öldürülen siviller ve özellikle çocuklar adına alındığını belirtti.
Gorscak, “EBU, Rusya’nın Ukrayna’ya saldırıları sonrasında Rusya’yı yarışmadan men etmişti ancak bugün aynı kararlılığı İsrail konusunda göstermeye cüret edemiyor. Eğer İsrail katılıyorsa biz Eurovision’da olmayacağız” sözleriyle eleştirilerini dile getirdi.
İsrail Karardan Memnun
Tepkilerin gölgesinde açıklama yapan İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog ise İsrail’in dünyada her platformda temsil edilmeyi hak ettiğini savunarak EBU’nun kararından duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Herzog, Eurovision’un kültür, müzik ve uluslararası dostluğu teşvik eden bir yapıya sahip olduğunu belirterek, ülkesinin yarışmaya katılmasının doğal olduğunu ifade etti.
Eurovision 2026 Belirsizliğe Sürüklendi
İsrail’in katılımı nedeniyle başlayan kriz, Eurovision tarihindeki en geniş kapsamlı siyasi tartışmalardan biri haline geldi. Dört ülkenin kesin çekilmesi, İzlanda’nın ise boykot ihtimalini değerlendirdiğini açıklaması yarışmanın geleceğini belirsizliğe sürükledi. EBU’nun aldığı kararın ilerleyen aylarda yeni protestolara yol açması ve başka ülkelerin de benzer adımlar atması olası görülüyor.
İHA