Yaş aldıkça süt içince karın şişiyor, gaz yapıyor ya da ishal mi oluyorsunuz? Kahveye biraz süt ekleseniz bile rahatsızlık mı hissediyorsunuz? Dr. Ayşegül Çoruhlu, bu yaygın şikayetlerin ardındaki enzimsel gerçeği YouTube kanalında detaylarıyla anlattı.
Laktoz İntoleransı mı, Laktaz Yetersizliği mi?
Dr. Çoruhlu’ya göre halk arasında sıkça kullanılan “laktoz intoleransı” terimi doğru ama eksik bir ifade. Asıl mesele, vücudun laktozu sindirebilmesi için gerekli olan laktaz enziminin zamanla azalması. Bu enzim yetersiz olduğunda, süt şekeri olan laktoz, bağırsakta parçalanamaz ve sindirilemeden kalın bağırsağa geçerek burada gaz, şişkinlik ve ishal gibi rahatsızlıklara neden olur.
Bu Şikâyetler Sonradan Gelişebilir
Dr. Ayşegül Çoruhlu’nun açıklamasına göre doğuştan gelen genetik laktoz yetersizliği nadirdir. Ancak çoğu bireyde yaşla birlikte laktaz üretimi azalır. Bunun en önemli nedeni ise ince bağırsağın sağlığının bozulmasıdır.
İnce bağırsaktaki “brush border” adı verilen özel yapı, bu enzimi üretir. Ancak:
- Glutene duyarlılık,
- Sızdıran bağırsak sendromu,
- Probiyotik eksikliği,
- İşlenmiş gıdaların aşırı tüketimi gibi etkenler bu alanı zayıflatabilir.
Laktaz Üretilmezse Ne Olur?
Laktoz, glikoz ve galaktoz adlı iki basit şekere parçalanarak sindirilir. Bu işlemi gerçekleştiren laktaz enzimi yoksa, bu büyük molekül sindirilemez ve kalın bağırsağa geçerek oradaki bakteriler tarafından fermente edilir. Sonuç: gaz, şişkinlik, kramp ve ishal.
Bu durum kişiden kişiye farklı şiddetlerde yaşanabilir. Kimisi sadece süte karşı hassasiyet gösterirken, kimisinde peynir, kefir hatta yoğurt bile rahatsızlık yaratabilir.
Laktaz Takviyesi Kullanılabilir
Süt ürünlerini tamamen hayatından çıkarmak istemeyenler için Dr. Çoruhlu, dışarıdan alınabilecek laktaz enzimi tabletlerinin etkili olabileceğini belirtiyor. Bu takviyeler, özellikle süt ve süt ürünlerini tükettikten önce alındığında, şikayetleri belirgin şekilde azaltabiliyor.
“Ne yersek oyuz değil, neyi sindirirsek oyuz.” diyen Dr. Ayşegül Çoruhlu, sadece beslenme değil, sindirim kapasitesinin de sağlıklı yaşamda anahtar rol oynadığını vurguluyor.
Balıkesir’de Süt Ürünleri Cenneti Ama Her Bünyeye Uygun Değil
Balıkesir, Türkiye’nin en önemli süt üretim merkezlerinden biri. Özellikle Manyas peyniri, keçi peyniri, köy tereyağı ve yoğurduyla meşhur olan şehir, zengin süt ürünleri çeşitliliğiyle adeta bir peynir cenneti. Yöresel kahvaltı sofralarında tereyağlı yumurtadan, köy sütünden yapılmış kaymağa kadar pek çok ürün başrolde yer alıyor. Üstelik “50 Peynirli Şehir” unvanıyla bu zenginlik ulusal ve uluslararası tanınırlığa da ulaşmış durumda.
Ancak tam da bu lezzetlerin göbeğinde, bazı kişiler için bu ürünler sessiz bir sağlık sorununa dönüşebiliyor. Süt içtikten sonra yaşanan gaz, şişkinlik, ishal gibi sorunlar, laktozun yeterince sindirilememesinden kaynaklanıyor olabilir. Özellikle yaşla birlikte bu şikayetlerin arttığı gözleniyor. Yani Balıkesir’in eşsiz süt ürünleri, herkes için aynı oranda faydalı olmayabiliyor.
Sofrada bulunan her lezzetin sindirilmesi gerektiğini unutmayalım. Çünkü “ne yersek değil, neyi sindirebilirsek oyuz.” Balıkesir’de süt ürünleri kültürü güçlü olsa da bu zenginliğin bazı bünyelerde rahatsızlık yaratabileceğini bilmek önemli.
Süt Herkes İçin Faydalı mı?
Dr. Ayşegül Çoruhlu’nun yaklaşımına göre, süt ve süt ürünleri belirli bir yaştan sonra artık gereklilik olmaktan çıkıyor. Eğer tüketmek isteniyorsa ve şikâyetler varsa, altta yatan nedenlerin incelenmesi ve gerekiyorsa laktaz takviyesi kullanılması öneriliyor.
Şefiye YILDIRIM