Akıllı telefonların, dijital müzik platformlarının ve bilgisayarların hayatın merkezine yerleşmesiyle eski teknolojiler kısa sürede günlük kullanımın dışına çıktı. Oysa bundan birkaç on yıl önce bu eşyaların her biri ev yaşamının önemli bir parçasıydı.
Elektrik kesilince ilk aranan eşya: Gaz lambası
Elektriğin yaygın olmadığı dönemlerde ya da sık sık elektrik kesintilerinin yaşandığı yıllarda gaz lambaları evlerin temel aydınlatma araçlarından biriydi.
İçine gaz yağı konulan lambalar, fitil yardımıyla ışık sağlıyordu. Özellikle kırsal bölgelerde uzun yıllar kullanılan gaz lambaları, elektrikli aydınlatmanın yaygınlaşmasıyla birlikte günlük yaşamdan büyük ölçüde çıktı.
Telefon numarasını çevirmek sabır istiyordu
Bugünün dokunmatik ekranlı telefonlarından önce evlerin başköşesinde çevirmeli telefonlar bulunuyordu.
Bir numarayı aramak için rakamların bulunduğu yuvarlak kadran tek tek çevriliyor ve her rakamdan sonra kadranın eski konumuna dönmesi bekleniyordu. Özellikle uzun telefon numaralarını çevirmek bugünkü telefon kullanımına kıyasla oldukça zahmetliydi.
Kasetçalarlar müzik kültürünün simgesiydi
1980’li ve 1990’lı yılların en önemli müzik araçlarından biri kasetçalarlardı. Sevilen şarkılar kasetlere kaydediliyor, kasetler arkadaşlar arasında değiş tokuş ediliyor ve radyodan sevilen bir parça başladığında kayıt tuşuna basılarak kişisel müzik arşivleri oluşturuluyordu.
Kasetin içindeki manyetik bant zaman zaman cihazın içine dolanabiliyor, bu durumda kalem yardımıyla kaset yeniden sarılıyordu.
Pikaplar yeniden ilgi görmeye başladı
Plakların üzerinde kayıtlı müziği çalmak için kullanılan pikaplar da bir dönem evlerin önemli eğlence araçlarındandı.
Kaset ve CD teknolojisinin yaygınlaşmasıyla geri planda kalan pikaplar son yıllarda yeniden popülerlik kazandı. Özellikle koleksiyon meraklıları ve analog ses deneyimini tercih eden müzikseverler plak ve pikaplara yeniden ilgi göstermeye başladı.
Bu nedenle listedeki birçok eski teknolojinin aksine pikaplar günümüzde de yeni modellerle üretilmeye devam ediyor.
Daktiloda hata yapmak kolay değildi
Bilgisayarların yaygınlaşmasından önce yazı yazmanın en önemli araçlarından biri daktiloydu.
Harflerin bulunduğu tuşlara basıldığında metal kollar mürekkepli şeride vuruyor ve harfler doğrudan kağıda basılıyordu. Günümüzde bilgisayarda yapılan bir yazım hatası saniyeler içinde silinebilirken daktiloda yapılan yanlışları düzeltmek çok daha zahmetliydi.
Bir dönemin en popüler oyuncağı: Tetris
Cep telefonları ve oyun konsollarının bugünkü kadar yaygın olmadığı yıllarda elde taşınabilen basit oyun cihazları çocukların ve gençlerin favorileri arasındaydı.
Türkiye’de genellikle “Tetris” adıyla anılan bu cihazlarda farklı şekillerdeki blokların doğru şekilde yerleştirilmesi amaçlanıyordu. Basit ekranı ve birkaç tuşuyla uzun süre eğlence sağlayan cihazlar, özellikle 1990’lı yıllarda büyük ilgi gördü.
Televizyonda kanal değiştirmek için ayağa kalkılıyordu
Uzaktan kumandaların yaygın olmadığı dönemlerde televizyonun kanalını değiştirmek için cihazın yanına gitmek gerekiyordu.
Televizyonların üzerinde bulunan düğmelerle kanal değiştirilirken ses seviyesi de yine cihaz üzerinden ayarlanıyordu. Bazı eski televizyonlarda görüntüyü düzeltmek için antenin yönünü değiştirmek de günlük hayatın alışılmış parçalarından biriydi.
Fotoğraf çekmek bugünkü kadar kolay değildi
Akıllı telefonlardan önce fotoğraf makinelerinde film kullanılıyordu. Bir film genellikle belirli sayıda pozdan oluşuyor ve çekilen fotoğrafı anında görmek mümkün olmuyordu.
Film bittikten sonra fotoğrafçıya götürülüyor, banyo işleminin ardından fotoğraflar basılı olarak teslim alınıyordu. Bu nedenle her kare daha dikkatli çekiliyor, gereksiz fotoğraf çekmekten kaçınılıyordu.
VHS kasetleri olmadan film gecesi olmazdı
İnternet üzerinden film ve dizi izleme döneminden önce VHS kasetleri ve video oynatıcılar büyük önem taşıyordu.
Filmler video kasetlere kaydediliyor, isteyenler video kaset kiralayan dükkânlardan film alarak evde izliyordu. Kaseti izledikten sonra başa sarmak da önemli bir alışkanlıktı.
Walkman ile müzik her yere taşındı
Kaset döneminin en unutulmaz cihazlarından biri de Walkman oldu. Kulaklıkla kişisel müzik dinleme alışkanlığını yaygınlaştıran Walkman’ler, özellikle 1980’li ve 1990’lı yıllarda gençlerin en gözde teknolojik ürünleri arasında yer aldı.
Kaset takılarak kullanılan cihazlar sayesinde otobüste, sokakta ya da yolculuk sırasında müzik dinlemek mümkün hale geldi. Pil ile çalışan Walkman’lerde kasetin bir yüzü bittiğinde kaseti çıkarıp diğer tarafını çevirmek de dönemin alışkanlıkları arasındaydı.
MP3 çalarların ve ardından akıllı telefonların yaygınlaşmasıyla Walkman’ler günlük yaşamdan çekildi. Bugün ise bu cihazlar daha çok koleksiyonluk ve nostaljik ürünler arasında yer alıyor.
Bir dönemin çocukları sanal bebeğini yaşatmaya çalışıyordu
1990’lı yılların unutulmaz oyuncaklarından biri de sanal bebeklerdi. Küçük, yumurta biçimindeki elektronik cihazlarda dijital bir karakterin beslenmesi, uyutulması, temizlenmesi ve ihtiyaçlarının zamanında karşılanması gerekiyordu.
Sanal bebeğin ekranında beliren uyarılar çocukları gün boyunca cihazla ilgilenmeye yönlendiriyordu. Uzun süre ilgilenilmeyen sanal bebek hastalanabiliyor ya da oyun sona erebiliyordu.
Dönemin en popüler oyuncaklarından biri haline gelen sanal bebekler, cep telefonlarındaki oyunların ve mobil uygulamaların yaygınlaşmasıyla eski popülerliğini kaybetti.
HABER MERKEZİ
