Türkiye'nin aktif fay hatları üzerinde yer alması, depreme karşı hazırlıklı olmanın önemini bir kez daha gündeme getiriyor. Özellikle gece saatlerinde meydana gelen depremler, uykuda yakalanan kişiler için farklı tehlikeler oluşturabiliyor.
Sarsıntıyla uyanan birçok kişi, panikle yataktan kalkarak kapıya veya merdivenlere yönelmeye çalışabiliyor. Ancak uzmanların önerileri, bu davranışın düşme, çarpma ve kırılan cam parçaları nedeniyle yaralanma riskini artırabileceğini gösteriyor.
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), deprem sırasında yatakta bulunan kişilerin genel olarak yatakta kalmasını, tutunmasını ve başını yastıkla korumasını öneriyor.
Depremde Yataktan Kalkmak Doğru mu?
Deprem sırasında yataktan kalkıp başka bir odaya koşmak, sanıldığı kadar güvenli bir davranış değil.
Sarsıntı nedeniyle dengede durmak zorlaşabilir. Odadaki dolaplar, raflar ve aydınlatma ürünleri devrilebilir veya düşebilir. Ayrıca kırılan pencere ve aynalardan yayılan cam parçaları, özellikle çıplak ayakla hareket eden kişiler için tehlike oluşturabilir.
Bu nedenle yatak doğrudan düşebilecek ağır cisimlerin altında değilse, sarsıntı boyunca bulunduğunuz yerde kalmak genellikle daha güvenlidir.
Uzmanların temel önerisi, yatakta kalmak ve baş ile boyun bölgesini yastıkla korumaktır.
Deprem Sırasında Başınızı Yastıkla Koruyun
Deprem anında yatakta bulunan kişilerin öncelikle baş ve boyun bölgesini koruması gerekiyor.
Yastığı başın üzerine yerleştirerek düşebilecek küçük nesnelere ve cam parçalarına karşı koruma sağlanabilir. Mümkünse vücut küçültülerek güvenli bir pozisyonda kalınmalı ve sarsıntı bitene kadar ani hareketlerden kaçınılmalıdır.
AFAD'ın genel deprem güvenliği önerilerinde de başın ellerle veya yastık gibi koruyucu malzemelerle korunması ve sarsıntı sona erene kadar güvenli pozisyonun korunması gerektiği belirtiliyor.
Yatağın Üzerinde Dolap veya Raf Varsa Ne Yapılmalı?
Yatakların üzerinde bulunan ağır tablolar, aynalar, raflar ve duvara sabitlenmemiş dolaplar deprem sırasında ciddi tehlike oluşturabiliyor.
Bu nedenle yatak odalarının deprem öncesinde güvenli hale getirilmesi büyük önem taşıyor.
Yatağın çevresindeki ağır eşyalar sabitlenmeli, başucuna düşebilecek nesneler kaldırılmalı ve mümkünse yatak pencerelerden uzak bir noktaya yerleştirilmeli.
Sarsıntı sırasında doğrudan düşme tehlikesi oluşturan ağır bir nesne varsa ve güvenli biçimde uzaklaşmak mümkünse en yakın güvenli konuma geçilmeli. Ancak odanın diğer ucuna koşmaya ya da merdivenlere ulaşmaya çalışılmamalı.
Deprem Anında Yorganın Altına Girmek Güvenli mi?
Deprem sırasında yorgan veya battaniye, küçük parçacıklara karşı sınırlı koruma sağlayabilir. Ancak ağır eşyaların düşmesine veya yapısal hasara karşı yeterli koruma sağlamaz.
Yatakta bulunan kişilerin önceliği yastıkla baş ve boyun bölgesini korumak olmalıdır.
Özellikle hareket kabiliyeti sınırlı kişiler için yatakta kalmak, yastık ve battaniyelerle korunmak uygun bir seçenek olabilir.
Gece Deprem Olursa Işıkları Açmaya Çalışmayın
Gece meydana gelen depremlerde karanlık ortam, kişilerin yönlerini bulmasını zorlaştırabilir. Ancak sarsıntı devam ederken ışıkları açmak için odanın içinde hareket etmek ek risk oluşturabilir.
AFAD, deprem sırasında elektrik düğmelerine dokunulmaması ve merdivenlere veya çıkışlara doğru koşulmaması gerektiğini belirtiyor.
Özellikle cam kırıkları ve devrilen eşyalar nedeniyle sarsıntı bitmeden hareket etmek yaralanmalara yol açabilir.
Deprem Bittikten Sonra Yataktan Nasıl Kalkılmalı?
Sarsıntı sona erdiğinde hemen ayağa kalkmak yerine çevredeki tehlikeler kontrol edilmeli.
Yatağın çevresinde kırılmış camlar, devrilmiş mobilyalar veya yere düşmüş eşyalar bulunabileceği için dikkatli hareket edilmeli.
Yatak başucunda önceden bulundurulacak sağlam bir terlik veya ayakkabı, cam kırıklarına karşı ayakların korunmasına yardımcı olabilir.
Binada hasar veya başka bir tehlike varsa güvenli tahliye güzergâhı kullanılarak dışarı çıkılmalı ve belirlenen toplanma alanına gidilmelidir. Tahliye sırasında asansör kullanılmamalıdır.
Deprem Öncesinde Yatak Odasında Hangi Önlemler Alınmalı?
Deprem sırasında yaralanma riskini azaltmak için yatak odalarında önceden bazı güvenlik önlemleri alınması gerekiyor.
- Yatak çevresindeki dolap ve kitaplıklar duvara sabitlenmeli.
- Ağır tablolar, aynalar ve raflar yatağın üzerinden kaldırılmalı.
- Yatak mümkün olduğunca pencerelerden uzak konumlandırılmalı.
- Yatağın yanında sağlam tabanlı ayakkabı ve el feneri bulundurulmalı.
- Aile bireyleriyle deprem sonrasında uygulanacak tahliye planı hazırlanmalı.
- Acil durum çantası kolay ulaşılabilecek güvenli bir yerde tutulmalı.
Depremde Doğru Hareket Hayat Kurtarabilir
Deprem sırasında yatakta yakalanan kişilerin panikle hareket etmek yerine kendilerini korumaya odaklanması gerekiyor.
AFAD'ın Çök-Kapan-Tutun yaklaşımı ve uluslararası afet güvenliği kuruluşlarının yatakta deprem sırasında korunmaya ilişkin önerileri, baş ve boynun korunmasının önemini ortaya koyuyor.
Unutmayın: Deprem sırasında yataktaysanız ve üzerinize düşebilecek doğrudan bir tehlike bulunmuyorsa, yataktan fırlayarak kaçmaya çalışmayın. Başınızı yastıkla koruyun, yatakta kalın ve sarsıntının bitmesini bekleyin.
