Depremlerde can ve mal kayıplarının artmasının en önemli nedenlerinden biri, insanların sarsıntı sırasında nasıl davranmaları gerektiğini bilmemesidir. Oysa doğru ve bilinçli hareketler, hayatta kalma şansını ciddi oranda artırır. Deprem anında panik yerine doğru refleksleri göstermek büyük önem taşır. İşte deprem sırasında ve sonrasında yapılması gerekenler…
Bina İçindeyseniz Ne Yapmalısınız?Deprem başladığı anda kesinlikle panik yapmayın. Sarsıntı sırasında bilinçli hareket etmek hayati önem taşır. Öncelikle sabitlenmemiş dolap, raf, pencere ve üzerinize devrilebilecek eşyalardan uzak durun.
Sağlam bir masa altına girerek ya da dolgun ve hacimli bir koltuk, kanepe veya sandık yanına çömelerek kendinize bir hayat üçgeni oluşturun. Başınızı iki elinizin arasına alarak ya da bir yastık, kitap gibi malzemelerle koruyun. En güvenli pozisyon diz üstü ÇÖK, baş ve enseyi koruyacak şekilde KAPAN ve düşmemek için sabit bir yere TUTUN hareketidir. Sarsıntı geçene kadar bulunduğunuz yerde kalın.
Cam, pencere, dış duvarlar ve üzerinize düşebilecek aydınlatma armatürlerinden uzak durun. Yatakta iseniz ve üzerinize ağır bir eşya düşme riski yoksa bulunduğunuz yerde kalıp başınızı yastıkla koruyun.
Merdivenlere ve çıkışlara doğru koşmayın. Araştırmalar, yaralanmaların büyük kısmının bina içinde hareket ederken veya dışarı çıkmaya çalışırken meydana geldiğini göstermektedir. Balkonlara çıkmayın, pencerelerden atlamayın ve asansör kullanmayın.
Acil durum ve yangın bildirimi dışında telefon kullanmayın. Kibrit ya da çakmak yakmayın, elektrik düğmelerine dokunmayın. Elektrik kesintisi, yangın alarmı ya da otomatik söndürme sistemlerinin devreye girebileceğini unutmayın.
Tekerlekli sandalyede olanlar tekerlekleri kilitlemeli ve baş ile boyunlarını korumalıdır. Mutfak, laboratuvar ya da iş aletlerinin bulunduğu ortamlarda ocak ve fırın gibi cihazları kapatın, dökülebilecek maddelerden uzaklaşın.
Sarsıntı geçtikten sonra elektrik, gaz ve su vanalarını kapatın. Daha önce hazırladığınız acil durum çantasını alarak binayı önceden belirlediğiniz güvenli çıkış yolundan terk edin ve toplanma alanına gidin.
Artçı Depremlere DikkatHer büyük depremden sonra mutlaka artçı sarsıntılar meydana gelir. Bu artçılar zamanla azalır ancak hasarlı binalarda ciddi risk oluşturur. Sarsıntılar tamamen sona ermeden hasarlı yapılara girmeyin. Artçı depremler sırasında da ana depremde uyguladığınız güvenlik önlemlerini uygulayın.
Açık Alandaysanız Nasıl Davranmalısınız?Deprem sırasında açık alandaysanız bulunduğunuz yerde kalın. Enerji hatlarından, binalardan, direklerden, ağaçlardan ve duvar diplerinden uzaklaşın. Açık arazide çömelerek çevreden gelebilecek tehlikelere karşı hazırlıklı olun.
Deniz kıyısından uzaklaşın. Toprak kayması ya da kaya düşmesi riski olan yamaç altlarında bulunmayın. Böyle bir yerdeyseniz hızlıca güvenli bir alana geçin. Binalardan düşebilecek baca, cam kırıkları ve sıvalara karşı dikkatli olun.
Depremlerde ölümlerin önemli bir kısmı, bina dış duvarlarının yıkılması sonucu meydana gelir. Sarsıntı sırasında binadan kaçmaya çalışmak ciddi risk oluşturabilir. Deprem kaynaklı ölümler çoğunlukla çöken duvarlar ve düşen eşyalardan kaynaklanmaktadır.
Araç Kullanıyorsanız Ne Yapmalısınız?Araçla seyir halindeyken sarsıntı hissederseniz, güvenli bir yerdeyseniz yolu kapatmadan sağa yanaşıp durun. Bina, ağaç, direk ve üst geçit altlarından uzak durun. Kontak anahtarını yerinde bırakın ve pencereler kapalı şekilde araç içinde kalın.
Sarsıntı geçene kadar bekleyin. Hasar görmüş yol, köprü ve rampaları kullanmayın. Sarsıntı sona erdikten sonra açık alanlara geçin.
Eğer bulunduğunuz yer güvenli değilse aracı durdurup anahtarı üzerinde bırakarak açık alana gidin. Tünel içinde iseniz ve çıkışa yakın değilseniz aracı durdurun, araç yanına uzanarak ayaklarınızı karnınıza çekin ve başınızı koruyun. Kapalı otoparkta iseniz araçtan çıkıp yanına yatın.
Metro ve Toplu Taşımada DepremMetro ya da tren içindeyseniz kesinlikle inmeye çalışmayın. Elektrik riski veya başka bir tren çarpması tehlikesi olabilir. Sıkıca sabit bir yere tutunun ve personelin talimatlarını takip edin.
Enkaz Altında KaldıysanızKibrit ve çakmak yakmayın. Hareket ederek toz kaldırmayın. Ağzınızı ve burnunuzu mendil ya da kıyafetinizle kapatın.
Yerinizin tespit edilmesi için borulara ya da duvarlara vurun, ıslık çalın. Bağırmayı son çare olarak kullanın çünkü aşırı toz yutmak hayati risk oluşturabilir.
Deprem Bilinci Hayat KurtarırDeprem sırasında doğru davranış biçimlerini bilmek, olası can kayıplarını azaltmanın en etkili yollarından biridir. Bilinçli hareket etmek, panik yapmamak ve önceden hazırlıklı olmak hayati önem taşır. Unutmayın, deprem değil; bilinçsizlik can alır.
HABER MERKEZİ
