Deprem sırasında doğru davranışlar hayat kurtarıyor; hatalı refleksler ise yaralanma riskini katlıyor. AFAD’ın kritik uyarıları, hem evde hem araçta hem de açık alanda yapılması gerekenleri tek tek hatırlatıyor.
Uzmanlara göre deprem anında sakin kalmak, doğru pozisyon almak ve çevre tehlikelerinden uzak durmak en önemli korunma yöntemleri arasında yer alıyor.
Bina İçindeyken Panik Değil, Doğru Hamle Hayat Kurtarıyor
Deprem sırasında en çok yaralanmanın bina içinde panikle hareket eden kişilerde görüldüğü biliniyor. AFAD, sarsıntı başlar başlamaz kesinlikle panik yapılmaması gerektiğini vurguluyor. Sabitlenmemiş dolap, raf, pencere gibi üzerinize devrilebilecek eşyalardan uzak durmak ilk adım olarak öne çıkıyor.
Güvenli bir noktada “Çök-Kapan-Tutun” hareketi yapmak, deprem anında iç mekanlarda alınabilecek en etkili pozisyon olarak belirtiliyor. Masa altı, yastık, içi dolu sandık, koltuk kenarı gibi koruyucu alanlarda hayat üçgeni oluşturmak yaralanma riskini ciddi şekilde azaltıyor.
Sarsıntı sırasında cam, pencere ve binanın dış duvarlarından uzak durmak da kritik önem taşıyor. AFAD, özellikle birçok kişinin içgüdüsel olarak kapıya yönelmesinin yanlış olduğunu hatırlatıyor; çünkü iç mekan kapılarının çoğu sağlam yapıda değildir ve koruma sağlamaz.
Yatakta Yakalananlara Özel Uyarı
Deprem başladığında yatakta olan kişilerin yerinden kalkmak yerine orada kalmaları öneriliyor. Eğer yatağın üzerinde ya da yakınında ağır bir eşya bulunmuyorsa, başı bir yastıkla korumak yeterli olacaktır. Yatak yakınında devrilebilecek dolap veya ağır nesne varsa en yakın güvenli alana geçmek daha doğru kabul ediliyor.
Sarsıntı Bitene Kadar Binayı Terk Etmeye Çalışmayın
Araştırmalara göre depremde en çok yaralanma, tam da bu noktada yani bina içinde koşuşturan, merdivenlere yönelen veya dışarı çıkmaya çalışan kişiler arasında yaşanıyor. Merdivenler deprem anında en riskli alanlardan biridir; çökebilir, düşebilirsiniz veya kalabalık nedeniyle sıkışma yaşanabilir.
Bu nedenle sarsıntı durana kadar içeride kalmak, ancak durduktan sonra binayı kontrollü şekilde terk etmek gerekiyor.
Açık Alanda Yapılması Gerekenler
Depreme bina dışında yakalanan kişilerin yine panik yapmadan çevresel tehlikeleri kontrol etmesi gerekiyor. Enerji hatları, direkler, ağaçlar, binaların dış duvarları ve yamaç dipleri en riskli bölgeler arasında yer alıyor. Bu alanlardan hızla uzaklaşarak güvenli, açık bir noktada çömelmek en doğru hareket olarak belirtiliyor.
Deniz kıyısında bulunanların ise mümkün olduğunca hızlı bir şekilde sahilden uzaklaşması gerekiyor; çünkü deprem sonrası tsunami ihtimali her zaman göz önünde bulundurulmalı.
Araç Kullanırken Sarsıntı Başlarsa Ne Yapmalı?
Deprem sırasında araçta bulunan kişiler için AFAD’ın açık uyarıları bulunuyor. Yol güvenliyse araç sağa çekilmeli, yol kapatılmadan durulmalı ve kontak anahtarı yerinde bırakılarak aracın içinde beklenmeli.
Köprüler, üst geçitler, ağaç altları ve enerji hatlarının yakınında durmak büyük risk oluşturuyor.
Eğer araç bir tüneldeyse ve çıkışa uzaksa, araçtan inip yanına yatmak en doğru davranış olarak belirtiliyor.
Metro ve Toplu Taşıma İçinde Yapılması Gerekenler
Metro ve trenlerde deprem yaşandığında, kesinlikle araçtan inmemek gerektiği vurgulanıyor. Elektrik akımı riski ve başka bir trenin çarpma ihtimali hayati tehlike oluşturuyor. Yolcuların askılara veya sabit noktalara sıkıca tutunarak personelin yönlendirmelerini takip etmeleri gerekiyor.
Enkaz Altında Kalanlara Hayati Öneriler
En kritik uyarılardan biri, enkaz altında kalan kişiler için yapılması gerekenler. Kibrit yakmak, hareket etmek veya bağırmak büyük tehlike oluşturuyor. Tozdan korunmak için ağız ve burun kapatılmalı, yer tespiti için boru ve duvarlara vurulmalı, bağırma ise son çare olarak kullanılmalı.
HABER MERKEZİ