Türkiye’nin bir deprem ülkesi olduğu gerçeği her geçen gün kendini yeniden hatırlatırken, deprem öncesinde alınacak tedbirler, deprem anında doğru davranışlar ve deprem sonrasında yapılması gerekenler hayati önem taşıyor. Uzmanlar, bireysel hazırlığın can kayıplarını ve maddi zararları ciddi oranda azalttığını vurguluyor.
Deprem Öncesi Alınması Gereken Hayati Önlemler
Yaşadığınız veya çalıştığınız binanın deprem yönetmeliklerine uygun olarak inşa edilip edilmediğinden emin olunması büyük önem taşıyor. Evinizin ya da iş yerinizin güvenliğinden şüphe duyuyorsanız, ilgili kamu kurumlarına başvurarak gerekli teknik incelemelerin yapılmasını talep edebilirsiniz.
Doğal afetler nedeniyle oluşabilecek maddi kayıplara karşı konut ve iş yeri sigortası yaptırmak, olası bir deprem sonrası hayatın daha hızlı normale dönmesine katkı sağlar. Zorunlu deprem sigortası (DASK) bu noktada kritik bir güvence olarak öne çıkıyor.
Aile bireyleriyle birlikte deprem sırasında ve sonrasında nasıl hareket edileceğini kapsayan bir acil durum planı hazırlanması gerekiyor. Bu plan, panik anında doğru kararlar alınmasını kolaylaştırıyor. Ayrıca aile fertleri için bir buluşma noktası belirlenmesi de büyük önem taşıyor.
Acil durum telefon numaraları mutlaka not edilmeli; hem cüzdanda taşınmalı hem de buzdolabı gibi herkesin rahatça görebileceği alanlara asılmalıdır. Olası iletişim sorunlarına karşı, yakınlar arasından şehir dışında yaşayan bir iletişim sorumlusu belirlenmesi öneriliyor.
Evin içinde devrilme riski bulunan dolap, raf ve beyaz eşyalar sabitlenmeli; cam kırılmalarına karşı pencereler perde ile kullanılmalıdır. Ayrıca ev içinde her zaman terlik bulundurulması, olası cam kırıklarına karşı ayak yaralanmalarını önleyebilir.
Depremden sonra ilk 72 saat boyunca temel ihtiyaçları karşılayacak bir acil durum çantası hazırlanmalı; bu çanta kolay ulaşılabilir bir yerde muhafaza edilmelidir.
Deprem Anında Yapılması Gerekenler
Deprem sırasında en önemli kural sakin kalmaktır. Panik, yanlış hareketlere ve ciddi yaralanmalara yol açabilir. Yapılması gerekenler bulunulan ortama göre değişiklik gösterir.
Bina İçerisindeyseniz
Deprem anında kapalı alanlarda uygulanması gereken yöntem “Yat–Korun–Tutun” hareketidir. Bu kapsamda;
Yere yatıp bacaklarınızı karnınıza doğru çekin,
Başınızı korumak için yastık veya benzeri bir cisim kullanın,
Koltuk gibi büyük ve salınım yapan eşyaların yanına tutunarak onlarla birlikte hareket edin.
Deprem sırasında asla merdiven ve asansörler kullanılmamalı, pencerelerden ve tehlikeli eşyalardan uzak durulmalıdır. Balkondaysanız, mümkün olan en kısa sürede evin iç kısımlarına geçmeye çalışın.
Açık Alandaysanız
Açık alanda depreme yakalananların uygulaması gereken yöntem ise “Çök–Kapan” hareketidir. Bu durumda;
Bir diziniz yerde, diğer diziniz yukarı bakacak şekilde çökün,
Başınızı kollarınızın arasına alarak kapanın,
Ağaçlar, elektrik direkleri ve devrilme riski bulunan yapılardan uzak durun,
Mümkünse sabit bir yere tutunun.
Bina, duvar ve toprak kayması riski olan alanlardan uzak durmak hayati önem taşır.
Deprem Sonrasında Yapılması Gerekenler
Deprem sona erdikten sonra da sakinliği korumak büyük önem taşır. Olası artçı sarsıntılara karşı dikkatli olunmalıdır.
Kapalı alandaysanız öncelikle kendi güvenliğinizi sağlayın, ardından çevrenizdeki kişilerin durumunu kontrol edin. Acil durum planına uygun şekilde binayı tahliye edin ve çıkış sırasında acil durum çantanızı yanınıza alın. Binayı terk ederken doğal gaz, elektrik ve su bağlantıları kapatılmalı; cadde ve sokaklar acil yardım ekipleri için boş bırakılmalıdır.
Açık alandaysanız, çevrenizde yaralı olup olmadığını kontrol edin ve gerekli durumlarda 112 Acil Çağrı Merkezi’ni arayın. Yıkılma tehlikesi bulunan binalardan ve kopma riski olan enerji hatlarından uzak durarak güvenli alanlara yönelin.
HABER MERKEZİ