Deprem uzmanları, sarsıntı anında en kritik hatanın panik olduğunu vurguluyor. Araştırmalara göre yaralanmaların çoğu bina içinde sağa sola koşarken ya da dışarı çıkmaya çalışırken meydana geliyor. Bu nedenle de “Sarsıntı bitene kadar bulunduğunuz yerde kalın” uyarısı öne çıkıyor. Uzmanlar, sabitlenmemiş dolap, raf ve pencere gibi eşyaların tehlike oluşturduğuna dikkat çekerek vatandaşların masa altı, dolgun koltuk kenarı, içi dolu sandık gibi alanlarda hayat üçgeni oluşturması gerektiğini belirtiyor. Başın iki elle veya bir yastıkla korunması önem taşıyor.
Depreme yatakta yakalananların, üzerlerine düşecek bir eşya yoksa yatakta kalması öneriliyor. İç kapıların çoğunun sağlam olmadığı ve koruma sağlamadığı da hatırlatılıyor. Merdivenlere koşmak, balkona çıkmak, asansör kullanmak ise en riskli davranışlar arasında gösteriliyor. Ayrıca deprem sırasında çakmak ya da kibrit yakılmaması, elektrik düğmelerine dokunulmaması gerektiği belirtiliyor.
Sarsıntı sona erdiğinde elektrik, gaz ve su vanalarının kapatılması, ısıtıcıların söndürülmesi ve acil durum çantası alınarak daha önce belirlenen güvenli yoldan binanın terk edilmesi öneriliyor. Büyük depremleri takip eden artçı sarsıntıların hasarlı binalarda yıkıma neden olabileceği uyarısı yineleniyor. Vatandaşlara “Artçılar bitene kadar hasarlı binalara girmeyin” çağrısı yapılıyor.
Açık Alanda En Büyük Tehlike: Çöken Duvarlar
Uzmanlar, depreme dışarıda yakalanan vatandaşların açık alanda kalarak enerji hatları, binalar, direkler, duvar dipleri ve ağaçlardan uzaklaşması gerektiğini belirtiyor. Açık arazide çömelmenin ve çevredeki tehlikelere karşı tetikte olmanın hayati önem taşıdığı ifade ediliyor. Deprem sırasında binaların dış duvarlarının yıkılmasının ölümcül sonuçlar doğurabileceği belirtiliyor. Öte yandan deniz kıyısından uzak durmak gerektiği, tsunami riskinin göz ardı edilmemesi gerektiği de vurgulanıyor.
Yamaç altlarında toprak kayması ve kaya düşmesi riski bulunduğu için vatandaşların bu bölgelerden hızla uzaklaşmaları öneriliyor.
Araç Kullanırken Depreme Yakalanırsanız
Depreme araç kullanırken yakalanan sürücülere de uyarılar yapılıyor. Eğer yol güvenliyse aracın sağa çekilerek durdurulması, kontak kapatılmadan araç içinde beklenmesi gerektiği belirtiliyor. Sarsıntı sırasında köprü, tünel, üst geçit ve direk yakınlarında durmanın risk oluşturabileceği ifade ediliyor.
Güvenli olmayan bölgelerde ise aracın kontak anahtarı üzerinde bırakılarak terk edilmesi ve açık alana geçilmesi tavsiye ediliyor. Tünelde bulunan sürücülerin, çıkışa yakın değillerse araçlarından inip yanına uzanarak başlarını koruma altına alması gerektiği aktarılıyor. Kapalı otoparklarda araç içinde kalmak yerine aracın yanına yatmanın daha güvenli olduğu belirtiliyor.
Toplu Taşımada Yapılacaklar
Metro veya tren gibi toplu taşıma araçlarında inmenin tehlikeli olduğu uyarısı yapılıyor. Elektriğe kapılma ya da başka bir trenin çarpması ihtimali nedeniyle yolcuların araç durana kadar içeride kalarak sabit bir noktaya tutunmaları gerektiği ifade ediliyor. Yetkililerin talimatlarına uyulması da önem taşıyor.
Enkaz Altında Hayatta Kalma Yöntemleri
Enkaz altında kalanlara yönelik uyarılar da dikkat çekiyor. Uzmanlar, kibrit ve çakmak yakmanın tehlike oluşturduğunu belirterek vatandaşların mümkün olduğunca az hareket etmelerini, ağız ve burunlarını bir bezle kapatmalarını öneriyor. Kurtarma ekiplerine ses duyurmak için bağırmak yerine borulara ve duvarlara vurmak ya da ıslık çalmak tavsiye ediliyor. Bağırmanın toz yutma riskini artırdığına dikkat çekiliyor.
HABER MERKEZİ