Deprem anında yalnızca binanın dayanıklılığı değil, evin içerisinde bulunan eşyaların yerleşimi ve kişilerin bulunduğu konum da hayati önem taşıyor. Şiddetli sarsıntılar sırasında devrilen dolaplar, kırılan camlar, düşen avizeler ve yerinden oynayan büyük eşyalar ciddi yaralanmalara neden olabiliyor. Bu nedenle depremde evin en riskli bölümlerinin nereler olduğu ve sarsıntı sırasında nasıl davranılması gerektiği merak ediliyor.
Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), deprem sırasında sabitlenmemiş eşyalardan, camlardan ve pencerelerden uzak durulması gerektiğini vurguluyor. Peki, depremde evin hangi bölümleri daha tehlikeli?
1. Mutfaklar Depremde Neden Riskli?
Mutfaklar, deprem sırasında yaralanma tehlikesinin yüksek olabileceği alanların başında geliyor. Özellikle üst dolaplarda bulunan cam bardaklar, tabaklar ve ağır mutfak eşyaları sarsıntıyla birlikte yere düşebiliyor.
Buzdolabı gibi büyük beyaz eşyaların devrilmesi, sabitlenmemiş mutfak dolaplarının yerinden çıkması ve kırılan cam parçaları ciddi tehlikeler oluşturabiliyor.
Ayrıca açık ocaklar ve gaz tesisatında meydana gelebilecek hasarlar, deprem sonrasında yangın ve gaz kaçağı riskini artırabiliyor. Bu nedenle mutfak dolaplarının ve büyük eşyaların önceden sabitlenmesi önem taşıyor.
2. Balkonlar ve Pencere Kenarları Tehlike Oluşturuyor
Deprem sırasında balkonlara çıkmak veya pencerelerden dışarı bakmaya çalışmak son derece riskli davranışlar arasında bulunuyor.
Şiddetli sarsıntılar sırasında balkonlarda bulunan saksılar, cam paneller ve diğer eşyalar düşebiliyor. Ayrıca yapısal hasar oluşması durumunda balkonların güvenliği de tehlikeye girebiliyor.
Pencere kenarlarında ise kırılan camların neden olduğu kesikler ve yaralanmalar yaşanabiliyor.
AFAD, deprem anında balkonlara çıkılmaması, pencerelerden uzak durulması ve kesinlikle aşağıya atlanmaması gerektiğini belirtiyor.
3. Merdivenler ve Bina Çıkışları Neden Tehlikeli?
Deprem anında yapılan en büyük hatalardan biri, sarsıntı devam ederken binayı terk etmeye çalışmak.
Merdivenlerde dengenin kaybedilmesi, düşme ve yaralanma riskini artırabiliyor. Ayrıca sarsıntı sırasında binanın çıkışına yönelmek, düşen yapı parçaları ve camlar nedeniyle tehlikeli olabiliyor.
Bu nedenle deprem başladığında merdivenlere koşmak yerine bulunulan yerde güvenli bir noktada korunmak gerekiyor.
Asansörlerin de deprem sırasında kesinlikle kullanılmaması öneriliyor.
4. Yatak Odalarında Hangi Eşyalar Riskli?
Yatak odaları, özellikle sabitlenmemiş gardıroplar, yüksek şifonyerler, aynalar ve yatak başucunda bulunan ağır eşyalar nedeniyle tehlikeli hale gelebiliyor.
Deprem sırasında gardıropların devrilmesi veya raflardaki eşyaların yatağın üzerine düşmesi ciddi yaralanmalara yol açabiliyor.
Bu nedenle yatakların büyük dolaplardan, camlardan ve düşebilecek ağır eşyalardan uzak konumlandırılması öneriliyor.
Depreme yatakta yakalanan kişilerin, üzerlerine düşebilecek ağır bir eşya tehlikesi yoksa yatakta kalarak başlarını yastıkla korumaları tavsiye ediliyor.
5. Salonlarda Büyük Mobilyalara Dikkat!
Salonlarda bulunan kitaplıklar, televizyon üniteleri, vitrinler ve yüksek raflar deprem sırasında risk oluşturabiliyor.
Özellikle duvara sabitlenmemiş televizyonlar ve kitaplıklar, sarsıntının etkisiyle devrilerek yaralanmalara neden olabiliyor.
Cam sehpalar, büyük aynalar ve tavandan sarkan ağır avizeler de tehlike oluşturabilecek diğer eşyalar arasında bulunuyor.
Bu nedenle salonlarda yüksek mobilyaların duvara sabitlenmesi ve ağır eşyaların üst raflarda tutulmaması önem taşıyor.
6. Banyolarda Kayma ve Cam Tehlikesi
Banyolar da deprem sırasında dikkat edilmesi gereken alanlardan biri.
Islak ve kaygan zeminler, sarsıntı sırasında dengenin kaybedilmesine neden olabiliyor. Aynalar, cam duşakabinler ve sabitlenmemiş banyo dolapları ise kırılma veya devrilme riski taşıyor.
Deprem anında banyoda bulunan kişilerin camlardan uzaklaşarak mümkün olduğunca güvenli bir konumda baş ve boyunlarını korumaları gerekiyor.
Deprem Anında Evin En Güvenli Yeri Neresi?
Deprem sırasında her ev için geçerli tek bir güvenli oda veya nokta bulunmuyor. Güvenli alan, binanın özelliklerine ve ev içerisindeki eşyaların yerleşimine göre değişebiliyor.
AFAD, deprem sırasında Çök-Kapan-Tutun hareketinin uygulanmasını öneriyor.
Bu yöntemde kişinin dizlerinin üzerine çökmesi, başını ve ensesini koruyacak şekilde kapanması ve sağlam bir nesneye tutunması gerekiyor. Yakında sağlam bir masa bulunuyorsa altına girilerek korunmak mümkün olabiliyor.
Ancak sarsıntı sırasında evin başka bir bölümüne ulaşmak için koşulmaması, bulunulan yerdeki en yakın güvenli noktada korunulması önem taşıyor.
Deprem Öncesinde Evde Hangi Önlemler Alınmalı?
Deprem sırasında yaşanabilecek yaralanmaların azaltılması için ev içerisinde önceden hazırlık yapılması gerekiyor. Özellikle ağır dolapların ve kitaplıkların duvara sabitlenmesi, yatakların pencere ve büyük mobilyalardan uzaklaştırılması, kırılabilecek eşyaların güvenli alanlarda saklanması öneriliyor.
Ayrıca aile bireylerinin deprem anında nasıl davranacaklarını önceden öğrenmeleri ve düzenli olarak deprem tatbikatı yapmaları önem taşıyor.
Unutulmaması gereken en önemli nokta ise deprem sırasında panikle koşmamak, merdivenlere yönelmemek ve baş ile boynu koruyarak sarsıntının sona ermesini beklemek. Ev içerisindeki önlemler yaralanma riskini azaltabilse de binanın depreme dayanıklılığının yerini tutmuyor.
