Türkiye'nin aktif fay hatları üzerinde bulunması, depreme karşı hazırlıklı olmanın önemini bir kez daha ortaya koyuyor. Deprem sırasında yaşanabilecek can kayıplarını ve yaralanmaları azaltmak için yalnızca binaların dayanıklılığı değil, ev içerisinde alınan güvenlik önlemleri de büyük önem taşıyor. Özellikle devrilebilecek mobilyalar, kırılabilecek camlar ve düşebilecek ağır eşyalar ciddi tehlikeler oluşturabiliyor.
Deprem anında doğru hareket edebilmek için evin her odasında önceden güvenli bir nokta belirlenmesi gerekiyor.
Depremde evin en güvenli yeri neresi?
Deprem sırasında evin herkes için geçerli tek bir güvenli noktası bulunmuyor. Güvenli alanın belirlenmesinde odanın yerleşimi, mobilyaların durumu ve çevredeki tehlikeler etkili oluyor.
Genellikle sağlam bir masa veya çalışma masasının altı, düşen cisimlere karşı korunmak için uygun alanlardan biri olarak değerlendiriliyor.
Masanın pencere, cam, kitaplık ve devrilebilecek dolaplardan uzak olması önem taşıyor. Sağlam bir masa bulunmuyorsa pencerelerden ve ağır eşyalardan uzak, iç duvar yakınındaki alçak bir noktada baş ve boyun korunarak beklenmesi öneriliyor.
Ancak evin herhangi bir bölümünün tamamen güvenli olduğu düşünülmemeli. Yapısal açıdan riskli binalarda yalnızca doğru noktada bulunmak yeterli koruma sağlamayabilir.
Deprem anında hangi odalar daha güvenli?
Deprem sırasında yatak odası, salon veya koridor gibi alanlardan birinin her koşulda daha güvenli olduğunu söylemek mümkün değil.
Güvenlik açısından önemli olan, bulunulan odadaki risklerin önceden değerlendirilmesi.
Özellikle şu noktalara dikkat edilmesi gerekiyor:
- Pencere ve cam yüzeylerden uzak alanlar tercih edilmeli.
- Devrilme riski bulunan dolap ve kitaplıkların yakınında beklenmemeli.
- Sağlam masa ve benzeri koruyucu eşyaların bulunduğu noktalar önceden belirlenmeli.
- Tavandan düşebilecek avize ve ağır dekoratif eşyalardan uzak durulmalı.
- Güvenli noktaya ulaşmak için sarsıntı sırasında başka odalara koşulmamalı.
Evdeki her odanın ayrı ayrı değerlendirilmesi, deprem anında doğru hareket etme ihtimalini artırabilir.
Depremde kapı eşiğinde durmak güvenli mi?
Depremle ilgili yaygın inanışlardan biri, kapı eşiklerinin evin en güvenli alanları olduğu düşüncesi.
Ancak modern binalarda kapı eşiklerinin diğer alanlardan daha güçlü olduğu varsayılamıyor. Ayrıca kapının hareket etmesi ve çevredeki eşyaların devrilmesi yaralanma riskini artırabiliyor.
Bu nedenle deprem sırasında kapı eşiğine koşmak yerine bulunulan yerde güvenli bir şekilde korunmak önem taşıyor.
Deprem sırasında yataktaysanız ne yapmalısınız?
Gece meydana gelen depremlerde vatandaşların en çok merak ettiği konulardan biri de yataktan kalkıp kalkmamak.
Sarsıntı başladığında yatakta bulunan kişilerin, üzerlerine düşebilecek ağır bir eşya tehlikesi yoksa yatakta kalmaları ve başlarını yastıkla korumaları öneriliyor.
Özellikle karanlıkta ayağa kalkmak, kırılan camlara basmak veya düşen eşyalara çarpmak yaralanmalara neden olabiliyor.
Bu nedenle yatakların üzerine ağır tablolar, raflar ve düşebilecek dekoratif ürünler yerleştirilmemesi gerekiyor.
Depremde çök-kapan-tutun neden önemli?
Deprem sırasında uygulanması önerilen en önemli güvenlik hareketlerinden biri Çök-Kapan-Tutun yöntemi.
Bu yöntemde kişi önce dizlerinin üzerine çöküyor, ardından başını ve ensesini koruyacak şekilde kapanıyor ve sağlam bir noktaya tutunuyor.
Sağlam bir masa altındaysa masanın ayağına tutunarak sarsıntı bitene kadar bulunduğu pozisyonu koruması gerekiyor.
Bu hareketin amacı, kişinin dengesini kaybederek düşmesini ve çevredeki eşyalardan zarar görmesini önlemeye yardımcı olmak.
Evde deprem için güvenli alan nasıl hazırlanır?
Deprem öncesinde alınacak basit önlemler, ev içerisindeki tehlikelerin önemli ölçüde azaltılmasına katkı sağlayabilir.
Öncelikle kitaplık, gardırop ve yüksek dolapların duvara sabitlenmesi gerekiyor. Ağır eşyaların yüksek raflarda tutulmaması, televizyon gibi elektronik cihazların devrilmeye karşı güvence altına alınması da önem taşıyor.
Ayrıca aile bireylerinin evin farklı bölümlerindeki güvenli noktaları öğrenmesi ve belirli aralıklarla deprem tatbikatı yapması öneriliyor.
Deprem çantasının kolay ulaşılabilecek bir yerde bulundurulması, acil çıkış yollarının açık tutulması ve en yakın afet toplanma alanının önceden öğrenilmesi de hazırlığın önemli parçalarını oluşturuyor.
Deprem sırasında kesinlikle yapılmaması gerekenler
Deprem anında paniğe kapılarak merdivenlere veya bina çıkışına yönelmek ciddi tehlikeler oluşturabiliyor.
Sarsıntı sırasında asansör kullanmak, balkona çıkmak ya da pencereden atlamaya çalışmak da hayati risk taşıyor.
Uzmanların önerileri doğrultusunda vatandaşların sarsıntı bitene kadar güvenli bir noktada korunmaları, ardından çevredeki tehlikeleri değerlendirerek hareket etmeleri gerekiyor.
Unutulmamalı ki deprem sırasında doğru davranışlar yaralanma riskini azaltabilir ancak güvenli yaşamın temel şartı depreme dayanıklı binalarda bulunmaktır. Evde güvenli noktaların önceden belirlenmesi, eşyaların sabitlenmesi ve aile afet planının hazırlanması olası bir depremde hayati önem taşıyor.
