Türkiye'nin deprem kuşağında bulunması, evlerde alınması gereken güvenlik önlemlerini bir kez daha gündeme getiriyor. Olası bir depremde binaların dayanıklılığı kadar evlerin iç düzeni de büyük önem taşıyor. Günlük hayatta sıkça kullanılan bazı eşyalar, şiddetli sarsıntılar sırasında devrilerek, kayarak veya parçalanarak ciddi yaralanmalara yol açabiliyor. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), özellikle ağır ve sabitlenmemiş mobilyaların deprem öncesinde güvenli hale getirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
Depremde En Tehlikeli Eşyalar Hangileri?
Deprem sırasında evin içinde bulunan birçok eşya beklenmedik şekilde hareket edebiliyor. Özellikle yüksek, ağır ve duvara sabitlenmemiş mobilyalar büyük risk oluşturuyor.
AFAD'ın deprem öncesi hazırlık önerilerine göre gardıroplar, kitaplıklar, beyaz eşyalar, televizyonlar ve tavana asılı aydınlatma sistemleri mutlaka kontrol edilmesi gereken eşyalar arasında bulunuyor.
Bu eşyaların uygun yöntemlerle sabitlenmesi, sarsıntı sırasında yaşanabilecek yaralanma riskini azaltabiliyor.
1. Gardıroplar ve Büyük Dolaplar
Yatak odalarında bulunan yüksek gardıroplar, deprem anında en büyük tehlikelerden biri haline gelebiliyor.
Özellikle yatağın hemen yanında bulunan ve duvara sabitlenmeyen dolaplar, şiddetli sarsıntıyla devrilerek uyuyan kişilerin üzerine düşebiliyor.
Bu nedenle gardıropların uygun bağlantı aparatlarıyla duvara sabitlenmesi ve yatakların devrilebilecek büyük mobilyalardan uzağa yerleştirilmesi öneriliyor.
2. Televizyonlar ve Elektronik Eşyalar
Salonların vazgeçilmez eşyalarından olan büyük ekran televizyonlar da deprem sırasında ciddi risk oluşturabiliyor.
Televizyon üniteleri üzerinde sabitlenmeden kullanılan cihazlar, sarsıntının etkisiyle öne doğru devrilerek yaralanmalara neden olabiliyor.
Özellikle çocukların sık vakit geçirdiği alanlarda televizyonların ve ünitelerin güvenli biçimde sabitlenmesi büyük önem taşıyor.
3. Kitaplıklar ve Ağır Raflar
Kitaplıklar, deprem sırasında devrilme tehlikesi bulunan diğer eşyalar arasında yer alıyor.
Yüksek kitaplıkların üst bölümlerine yerleştirilen ağır kitaplar, vazolar ve dekoratif objeler sarsıntıyla birlikte aşağı düşebiliyor.
AFAD, kitaplıkların ve rafların sabitlenmesini, ağır eşyaların ise mümkün olduğunca alt raflarda muhafaza edilmesini tavsiye ediyor.
4. Avizeler ve Tavana Asılı Eşyalar
Evlerde dekorasyon amacıyla kullanılan büyük avizeler ve tavana monte edilen aydınlatma sistemleri, bağlantılarının yetersiz olması halinde deprem sırasında düşebiliyor.
Özellikle yatakların, koltukların ve yemek masalarının üzerinde bulunan ağır avizeler yaralanma riskini artırabiliyor.
Bu nedenle tavana monte edilen eşyaların ağırlıklarına uygun bağlantılarla güvenli şekilde sabitlenmesi gerekiyor.
5. Mutfak Dolapları ve Cam Eşyalar
Deprem sırasında mutfaklar da tehlikeli alanlardan birine dönüşebiliyor.
Üst dolaplarda bulunan tabaklar, bardaklar, cam kavanozlar ve ağır tencereler, dolap kapaklarının açılmasıyla yere düşebiliyor.
Kırılan cam parçaları ciddi kesiklere neden olurken ağır mutfak eşyaları da yaralanma riskini artırabiliyor.
Bu nedenle mutfak dolaplarına güvenlik kilitleri takılması, ağır mutfak gereçlerinin alt raflara yerleştirilmesi ve kırılabilir eşyaların güvenli biçimde saklanması öneriliyor.
6. Buzdolabı, Fırın ve Diğer Beyaz Eşyalar
Buzdolabı, fırın ve benzeri büyük ev aletleri, ağırlıkları nedeniyle deprem sırasında hareket ederek ciddi tehlike oluşturabiliyor.
Özellikle mutfak ve dar geçiş alanlarında bulunan sabitlenmemiş beyaz eşyalar, devrilerek insanların hareket alanını kısıtlayabiliyor.
AFAD, buzdolabı, fırın ve su ısıtıcıları gibi cihazların uygun malzemelerle duvara veya zemine sabitlenmesini öneriyor.
Gaz ve elektrik bağlantılarının ise güvenlik açısından yetkili kişiler tarafından kontrol edilmesi gerekiyor.
7. Aynalar ve Büyük Cam Yüzeyler
Duvara asılan büyük aynalar, cam tablolar ve dekoratif ürünler de sarsıntıyla birlikte yerinden çıkarak parçalanabiliyor.
Özellikle yatak başlarında ve oturma alanlarının üzerinde bulunan ağır cam eşyalar, düşmeleri halinde ciddi yaralanmalara yol açabiliyor.
Bu nedenle aynaların sağlam bağlantı aparatlarıyla monte edilmesi ve mümkün olduğunca insanların uzun süre bulunduğu alanların üzerine yerleştirilmemesi tavsiye ediliyor.
Depremde Yatak Odasında Nelere Dikkat Edilmeli?
Depremlerin günün herhangi bir saatinde meydana gelebilmesi nedeniyle yatak odalarında alınacak önlemler ayrı bir önem taşıyor.
Yatakların pencere önlerinden ve devrilme ihtimali bulunan gardıroplardan uzak konumlandırılması gerekiyor.
Ayrıca yatağın üzerinde ağır rafların, büyük tabloların veya düşebilecek dekoratif eşyaların bulunmaması öneriliyor.
Yatağın yakınında bir el feneri ve tabanı sağlam ayakkabı bulundurmak da deprem sonrasında güvenli hareket etmeye yardımcı olabiliyor.
Deprem Anında Ne Yapılmalı?
AFAD, deprem sırasında bina içerisinde bulunan vatandaşların panik yapmadan Çök-Kapan-Tutun hareketini uygulamasını öneriyor.
Sarsıntı başladığında güvenli bir noktada dizlerin üzerine çökülmesi, baş ve ensenin korunması ve sağlam bir eşyaya tutunulması gerekiyor.
Deprem sırasında merdivenlere koşulmaması, asansör kullanılmaması ve balkonlara çıkılmaması büyük önem taşıyor.
Ayrıca pencerelerden, cam yüzeylerden ve devrilme ihtimali bulunan sabitlenmemiş eşyalardan uzak durulması gerekiyor.
Evde Depreme Karşı Hangi Önlemler Alınmalı?
Deprem öncesinde evde yapılacak basit düzenlemeler, sarsıntı sırasında oluşabilecek riskleri önemli ölçüde azaltabiliyor.
Özellikle yüksek mobilyaların sabitlenmesi, ağır eşyaların alt raflara taşınması ve acil çıkış yollarının açık tutulması alınabilecek temel önlemler arasında bulunuyor.
Evde yaşayan bireylerin deprem sırasında nerede korunacaklarını önceden belirlemeleri ve aile afet planı oluşturmaları da hazırlık sürecinin önemli bir parçasını oluşturuyor.
Küçük Önlemler Hayat Kurtarabilir!
Deprem güvenliği yalnızca binanın sağlamlığıyla sınırlı değil. Ev içerisinde bulunan eşyaların yerleşimi ve sabitlenme durumu da sarsıntı sırasında yaşanabilecek yaralanmaları etkiliyor.
AFAD'ın uyarıları doğrultusunda gardırop, kitaplık, televizyon, avize ve beyaz eşyaların kontrol edilmesi, evlerdeki tehlikelerin azaltılmasına yardımcı olabiliyor.
Olası bir depreme karşı hazırlıklı olmak isteyen vatandaşların, evlerinin her odasını ayrı ayrı değerlendirerek devrilebilecek, düşebilecek veya kırılabilecek eşyaları önceden güvenli hale getirmeleri önem taşıyor.
