Depremler, ne zaman ve nerede meydana geleceği önceden kesin olarak bilinemeyen doğal afetler arasında yer alıyor. Bu nedenle deprem anında doğru davranışları bilmek, can kaybını ve yaralanmaları büyük ölçüde azaltabiliyor. Özellikle ilk saniyelerde yapılan doğru hamleler, hayatta kalma şansını ciddi şekilde artırıyor. Uzmanlara göre deprem sırasında panik yapmak yerine önceden öğrenilmiş basit ama etkili adımları uygulamak hayati önem taşıyor.
Aşağıda deprem anında herkesin bilmesi gereken üç kritik adım yer alıyor.
Çök, Kapan, Tutun Hayat Kurtarır
Deprem sırasında yapılması gereken en önemli davranış “çök-kapan-tutun” hareketidir. Sarsıntı başladığı anda ayakta kalmaya çalışmak yerine dizlerin üzerine çökerek sağlam bir eşyanın yanında veya altında kapanmak gerekir. Baş ve boyun bölgesini koruyacak şekilde ellerle başın üstü kapatılmalı ve sabit bir noktaya tutunulmalıdır.
Bu hareket, düşme riskini azaltırken aynı zamanda devrilebilecek eşyalardan korunmayı sağlar. Özellikle masa, sağlam koltuk veya iç duvar kenarı gibi alanlar güvenli bölgeler olarak kabul edilir.
Pencerelerden ve Tehlikeli Eşyalardan Uzak Durun
Deprem sırasında en büyük risklerden biri cam kırıkları ve devrilen eşyalar nedeniyle oluşan yaralanmalardır. Bu nedenle pencerelerden, balkon kapılarından, dolaplardan ve ağır eşyalardan uzak durmak gerekir.
Koşarak dışarı çıkmaya çalışmak veya merdivenlere yönelmek ise en sık yapılan hatalar arasında yer alır. Çünkü sarsıntı sırasında merdivenler ve asansörler en riskli alanlar olarak kabul edilir. Güvenli bir noktada kalmak çoğu zaman dışarı çıkmaya çalışmaktan daha güvenlidir.
Sarsıntı Bitene Kadar Yerinizde Kalın
Deprem sırasında panikle hareket etmek ciddi kazalara yol açabilir. Bu nedenle sarsıntı tamamen bitene kadar bulunduğunuz güvenli noktada kalmanız gerekir. Sarsıntı durduktan sonra kontrollü şekilde ortamı değerlendirmek ve güvenli çıkış yollarını kullanmak en doğru yaklaşımdır.
Eğer bulunduğunuz ortamda gaz kokusu veya yangın riski varsa ana vanaları kapatmak ve hızlı ama sakin şekilde binayı terk etmek gerekir. Ancak bu adımlar sarsıntı sona erdikten sonra yapılmalıdır.
Deprem Bilinci Hayat Kurtarıyor
Uzmanlar, deprem sırasında doğru davranışların ancak önceden öğrenildiğinde etkili olabileceğini belirtiyor. Bu nedenle aile içinde deprem planı yapmak, güvenli alanları belirlemek ve deprem çantası hazırlamak büyük önem taşıyor.
Unutulmamalıdır ki deprem değil, bilinçsiz davranışlar can kaybına neden olur. Doğru bilgiye sahip olmak ve panik yerine bilinçli hareket etmek, afet anlarında en güçlü korunma yöntemlerinden biridir.
Ömer Faruk KARATOSUN