DEPREM SONRASI BİNA HASARI NASIL ANLAŞILIR?

Deprem sonrasında binalarda oluşabilecek hasarlar bazen gözle kolayca fark edilirken bazen de gizli şekilde ortaya çıkabiliyor. Uzmanlar, özellikle taşıyıcı sistemlerde meydana gelen deformasyonların ciddi risk oluşturduğunu belirtiyor.

Bina hasarını anlamak için dikkat edilmesi gereken en önemli işaretler şunlar:

Kolon ve kirişlerde derin çatlaklar
Duvarlarda çapraz yarıklar
Binada eğilme veya kayma hissi
Kapı ve pencerelerin kapanmaması
Tavanda çökme belirtileri
Beton dökülmesi ve demirlerin görünmesi
Zeminde yarılma veya kayma oluşması

Bu belirtiler binanın taşıyıcı sisteminde ciddi zarar oluştuğuna işaret edebiliyor.

KOLON ÇATLAKLARI EN BÜYÜK TEHLİKE

Uzmanlara göre deprem sonrası en kritik kontrol noktası kolonlar oluyor. Çünkü kolonlarda meydana gelen kırık, çatlak veya beton parçalanmaları doğrudan binanın taşıma gücünü etkiliyor.

Özellikle kolonlardan demirlerin görünmesi, betonun parçalanması veya kolonun yamulması ağır hasar belirtisi olarak değerlendiriliyor. Böyle bir durumda binaya kesinlikle girilmemesi gerektiği belirtiliyor.

HER ÇATLAK TEHLİKELİ Mİ?

Deprem sonrasında görülen her çatlak binanın yıkılacağı anlamına gelmiyor. Uzmanlar ince sıva çatlakları ile taşıyıcı sistem çatlaklarının birbirinden farklı olduğunu vurguluyor.

Sadece boya veya sıva yüzeyinde oluşan ince çizgiler çoğu zaman yapısal risk taşımıyor. Ancak çapraz şekilde ilerleyen, genişleyen ve kolonlara kadar uzanan çatlaklar ciddi tehlike oluşturabiliyor.

Bu nedenle çatlakların uzman ekipler tarafından incelenmesi büyük önem taşıyor.

BİNAYA GİRİLMEMESİ GEREKEN DURUMLAR

Deprem sonrası bazı belirtiler varsa binaya girmek hayati risk oluşturabiliyor. Uzmanların uyardığı tehlikeli durumlar arasında şunlar yer alıyor:

Binada yan yatma hissi oluşması
Kolonlardan ses gelmesi
Merdivenlerde kayma veya ayrılma
Duvarların dışa doğru açılması
Zeminde büyük yarıklar oluşması
Yoğun gaz kokusu hissedilmesi

Bu belirtiler varsa vatandaşların derhal binadan uzaklaşması ve resmi ekiplerin incelemesini beklemesi gerekiyor.

HASAR TESPİTİNİ KİMLER YAPIYOR?

Deprem sonrası hasar tespit çalışmaları Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ekipleri ile uzman mühendisler tarafından gerçekleştiriliyor.

Yapılan incelemelerin ardından binalar:

Hasarsız
Az hasarlı
Orta hasarlı
Ağır hasarlı
Acil yıkılacak

şeklinde sınıflandırılıyor.

Uzmanlar, vatandaşların yalnızca gözle yapılan kontrollerle karar vermemesi gerektiğini belirterek resmi hasar tespit raporlarının dikkate alınması gerektiğini vurguluyor.

DEPREM SONRASI İLK OLARAK NE YAPILMALI?

Deprem sonrasında panik yapılmaması gerektiğini belirten uzmanlar, ilk olarak kişisel güvenliğin sağlanmasını öneriyor.

Binada ciddi hasar şüphesi varsa: