Türkiye’nin deprem kuşağında yer alması, yapı güvenliği ve bireysel hazırlık konularını her zaman gündemde tutuyor. Uzmanlar, depremlerin önlenemeyeceğini ancak yanlış tercihler ve ihmaller nedeniyle can kayıplarının arttığını vurguluyor. Yapılan hatalar, yalnızca bireyleri değil, tüm kentleri daha kırılgan hale getiriyor.
İşte uzmanlara göre deprem riskini büyüten 4 büyük hata:
- Dayanıksız ve Eski Binalarda Israrcı Olmak
Deprem riskini artıran en büyük hataların başında, deprem yönetmeliğine uygun olmayan yapılarda yaşamaya devam edilmesi geliyor. Özellikle 1999 öncesi inşa edilen, denetimi yetersiz ve güçlendirme yapılmamış binalar, büyük risk taşıyor. Uzmanlar, “bina ayakta kalır” düşüncesinin hayati sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekiyor.
- Zemin Gerçeğini Göz Ardı Etmek
Bir yapının sağlamlığı kadar, üzerine inşa edildiği zeminin özellikleri de büyük önem taşıyor. Ancak birçok bölgede yapılaşma, zemin etütleri yeterince dikkate alınmadan gerçekleştiriliyor. Dolgu alanlar, alüvyonlu zeminler ve yer altı suyu yüksek bölgeler, deprem sırasında sarsıntının daha şiddetli hissedilmesine neden olabiliyor.
- Bireysel Hazırlığı Ertelemek
Uzmanlara göre deprem riskini artıran bir diğer önemli hata, “bize bir şey olmaz” anlayışıyla hazırlıkların sürekli ertelenmesi. Acil durum çantası bulundurmamak, toplanma alanlarını bilmemek ve aile bireyleriyle bir deprem planı oluşturmamak, olası bir depremde panik ve can kaybını artırabiliyor.
- Bilgi Kirliliğine ve Yanlış İnanışlara Güvenmek
Depremle ilgili kulaktan dolma bilgiler, bilimsel temeli olmayan iddialar ve sosyal medyada hızla yayılan söylentiler, yanlış davranışlara yol açabiliyor. Uzmanlar, resmi kurumlar ve bilim insanları dışındaki kaynaklara itibar edilmesinin, risk algısını bozduğunu ve hayati hatalara neden olabileceğini vurguluyor.
Uzmanlardan Net Mesaj: Risk, İhmal Edildikçe Büyüyor
Bilim insanlarına göre deprem bir doğa olayı, ancak felakete dönüşüp dönüşmemesi insan eliyle yapılan tercihlere bağlı. Sağlam yapılaşma, doğru zemin seçimi, bireysel hazırlık ve güvenilir bilgiye erişim, deprem riskini azaltmanın en temel adımları arasında yer alıyor.
Ömer Faruk KARATOSUN