Deprem riskinin azaltılmasında en kritik adım, yerleşim bölgelerinin doğru seçilmesidir. Kaygan, ovalık ve gevşek zeminli alanların iskâna açılmaması gerekirken; meyilli araziler, dik yarlar, boğaz ve vadiler yapılaşmadan uzak tutulmalıdır. Ayrıca çığ riski bulunan, yoğun kar alan yamaçlarda bina yapılmamalıdır. Yapılar mutlaka yürürlükteki Yapı Tekniği ve İnşaat Yönetmeliği’ne uygun, deprem etkilerine dayanıklı şekilde inşa edilmelidir. İmar planında konuta ayrılmayan alanlara bina yapılmaması, mevcut yapıların dayanıklılığının artırılması ve konutlara deprem sigortası yaptırılması büyük önem taşımaktadır.
Ev İçinde Alınacak Yapısal Olmayan Önlemler
Depremde oluşan hasarların önemli bir bölümü, bina dışı unsurlardan yani ev içindeki eşyalardan kaynaklanmaktadır. Dolap üstlerine konulan eşyalar plastik tutucularla sabitlenmeli, dolaplar ve devrilebilecek mobilyalar duvara monte edilmelidir. Soba, ısıtıcı, avize ve klima gibi cihazlar sağlam şekilde sabitlenmeli, ağır eşyaların bulunduğu dolap kapaklarına mekanik kilitler takılmalıdır. Zehirli, yanıcı ve patlayıcı maddeler güvenli, sabit ve etiketli alanlarda saklanmalı; gaz vanaları ve elektrik sigortaları mümkünse otomatik sistemlere dönüştürülmelidir. Acil çıkış yolları açık, işaretli ve aydınlatılmış olmalı, çıkış kapıları dışa doğru açılmalıdır.
Afete Hazırlık ve Planlama Şart
Depreme hazırlık yalnızca fiziki önlemlerle sınırlı değildir. Ev, iş yeri, apartman ve okullarda tüm bireylerin katılımıyla afete hazırlık planları oluşturulmalı, bu planlar altı ayda bir gözden geçirilmeli ve tatbikatlarla desteklenmelidir. Afet anında iletişimin nasıl sağlanacağı, alternatif buluşma noktaları ve bölge dışı bağlantı kişileri önceden belirlenmelidir. Kimlik, tapu, sigorta ve sağlık belgeleri gibi önemli evrakların kopyaları su geçirmez şekilde saklanmalı ve bir örneği güvenli bir kişide bulundurulmalıdır.
Deprem Anında Bina İçerisinde Yapılması Gerekenler
Deprem sırasında panik yapılmamalıdır. Sabitlenmemiş eşyalardan uzak durulmalı, sağlam masa veya koltuk yanında Çök-Kapan-Tutun hareketi uygulanmalıdır. Asansör kullanılmamalı, merdivenlere ve çıkışlara koşulmamalı, balkon ve pencerelerden uzak durulmalıdır. Elektrik düğmelerine dokunulmamalı, kibrit veya çakmak yakılmamalıdır. Sarsıntı geçtikten sonra gaz, su ve elektrik vanaları kapatılmalı, bina daha önce belirlenen güvenli yoldan terk edilerek toplanma alanına gidilmelidir.
Açık Alanda, Araçta ve Toplu Taşımada Deprem
Açık alanda bulunanlar enerji hatları, ağaçlar ve bina diplerinden uzak durmalı, mümkünse açık arazide çömelmelidir. Araç kullanırken güvenli bir yerde durulmalı, riskli bölgelerde araç terk edilerek açık alanlara geçilmelidir. Tünel veya kapalı otoparkta araç dışına çıkılarak araç yanında korunma pozisyonu alınmalıdır. Metro ve trenlerde ise gereksiz yere inilmemeli, personelin talimatlarına uyulmalıdır.
Deprem Sonrası Hayati Adımlar
Deprem sonrası öncelik can güvenliğidir. Gaz kokusu alınırsa bina hemen terk edilmeli, yangın riskine karşı dikkatli olunmalıdır. Hasarlı binalara artçı sarsıntılar sona erene kadar girilmemeli, acil durum çantası alınarak toplanma alanına gidilmelidir. Yıkıntı altında kalanlar panik yapmadan enerjilerini korumalı, ses veya vuruşlarla varlıklarını belli etmeye çalışmalıdır.
Depreme hazırlıklı olmak, doğru bilgi ve planlama ile mümkündür. Alınacak önlemler, yaşanabilecek kayıpları en aza indirmenin anahtarıdır.
HABER MERKEZİ