Binanın Depreme Olan Dayanıklılığı Test Edilmeli
Okullarda alınacak en önemli önlemlerin başında, binanın mevcut deprem performansının uzmanlar tarafından değerlendirilmesi geliyor. Kolon, kiriş, perde duvar ve temel gibi taşıyıcı sistem elemanlarında çatlak, hasar veya sonradan yapılmış uygunsuz müdahaleler bulunup bulunmadığı kontrol edilmeli.
Eski okul binalarında gerekli görülmesi halinde performans analizi yapılmalı, güçlendirme ihtiyacı varsa bu çalışmalar geciktirilmemeli.
Kolon ve Kirişlere Asla Müdahalede Bulunulmamalı
Okul binasında tadilat yapılırken taşıyıcı sisteme zarar verecek uygulamalardan kesinlikle kaçınılmalı. Kolon veya kirişlerin kesilmesi, delinmesi, inceltilmesi ya da işlevini bozacak değişiklikler yapılması ciddi risk oluşturabilir.
Sonradan eklenen duvarlar, ağır kaplamalar ve benzeri uygulamalar da binanın deprem davranışını etkileyebileceği için mühendislik kontrolü olmadan yapılmamalı.
Sınıflarda veya Koridorlarda Dolap Varsa Sabitlenmeli
Depremde yaralanmaların önemli bir bölümü devrilen veya düşen eşyalardan kaynaklanabiliyor. Bu nedenle sınıflarda, öğretmen odalarında, laboratuvarlarda ve koridorlarda bulunan:
- Kitaplıklar
- Dolaplar
- Raflar
- Panolar
- Televizyonlar
- Bilgisayar ve projeksiyon sistemleri
- Laboratuvar cihazları duvara ya da zemine güvenli biçimde sabitlenmeli.
Camlar, Pencereler Güvenli Olmalı
Pencereler ve büyük cam bölmeler deprem sırasında kırılarak tehlike oluşturabilir. Özellikle öğrencilerin yoğun olarak bulunduğu alanlardaki camların güvenli cam malzemelerden seçilmesi veya uygun koruyucu uygulamalarla desteklenmesi önem taşıyor.
Merdiven ve Koridorlar Boş Bırakılmalı
Tahliye sırasında en kritik alanlar merdivenler, koridorlar ve çıkış kapılarıdır. Bu bölgelerde dolap, masa, sandalye veya başka bir eşya bulundurulmamalı.
Acil çıkış yollarının her zaman kullanılabilir durumda olması, kapıların önünde engel bulunmaması ve yönlendirme levhalarının görünür şekilde yerleştirilmesi gerekiyor.
Çıkış Kapıları Kolay Açılmalı
Okullardaki acil çıkış kapıları kolay açılabilir olmalı ve tahliyeyi zorlaştıracak şekilde kilitlenmemeli. Kapıların ve tahliye güzergâhlarının öğrenci yoğunluğunu kaldırabilecek kapasitede olması da önemli.
Çok katlı okullarda alternatif tahliye yollarının bulunması, bir güzergâh kullanılamaz hale geldiğinde büyük önem taşıyor.
Asma Tavanların Kontrolü Sağlanmalı
Deprem sırasında yalnızca mobilyalar değil, tavandaki elemanlar da risk oluşturabiliyor. Asma tavan sistemleri, avizeler, floresan armatürler, klimalar, vantilatörler ve benzeri ekipmanların sağlam bağlantılarla sabitlenmesi gerekiyor.
Özellikle öğrencilerin oturduğu alanların üzerinde ağır ve düşme riski bulunan malzemeler kullanılmamalı.
Atölye ve Laboratuvarlarda da Önlem Alınmalı
Fen laboratuvarları, mutfaklar ve mesleki eğitim atölyeleri okulun daha yüksek risk taşıyan bölümleri arasında yer alıyor. Kimyasal maddelerin, tüplerin, ağır makinelerin ve kesici ekipmanların deprem sırasında devrilmeyecek veya saçılmayacak şekilde muhafaza edilmesi gerekiyor.
Doğalgaz ve diğer enerji sistemlerinde acil durumda kapatılabilecek vanaların bulunması da güvenlik açısından önemli.
Doğalgaz ve Elektrik Tesisatlarının Bakımı Yaptırılmalı
Depremin ardından yangın ve gaz kaçağı gibi ikincil tehlikeler ortaya çıkabilir. Bu nedenle okul binalarında elektrik tesisatı, doğalgaz hatları ve su tesisatı düzenli olarak kontrol edilmeli.
Ana elektrik şalteri ve gaz vanalarının yerleri yetkili personel tarafından bilinmeli, acil durumda nasıl kapatılacağı önceden planlanmalı.
Yangın Söndürme ve İlk Yarım Malzemeleri Hazır Durmalı
Deprem sonrasında oluşabilecek yangınlara karşı yangın söndürme cihazlarının kolay ulaşılabilir noktalarda ve çalışır durumda bulunması gerekiyor. İlk yardım dolapları ve acil durum ekipmanları da düzenli olarak kontrol edilmeli.
Bu ekipmanların bulunduğu noktalar yalnızca öğretmenler tarafından değil, okulda görev yapan diğer personel tarafından da bilinmeli.
Öğrencilerin Toplanma Alanı Belirlenmeli
Okul bahçesinde belirlenen toplanma alanının bina cephelerinden, camlardan, elektrik direklerinden, duvarlardan ve devrilebilecek yapılardan yeterince uzak olması gerekiyor.
Deprem sonrasında öğrencilerin tahliye edildiği alanın kendisinin de güvenli olması, afet planının önemli bir parçasını oluşturuyor.
Okul Binasının Periyodik Kontrolleri Aksatılmamalı
Deprem güvenliği bir kez yapılan kontrolle sınırlı tutulmamalı. Binada zaman içinde oluşabilecek çatlaklar, su hasarları, korozyon, tadilatlar veya yapı elemanlarındaki değişiklikler düzenli olarak takip edilmeli.
HABER MERKEZİ
