Türkiye, deprem kuşağında yer alan ülkeler arasında bulunuyor. Bu nedenle özellikle deprem riski yüksek bölgelerde yaşayan vatandaşların, olası bir sarsıntıya karşı bilinçli ve hazırlıklı olması büyük önem taşıyor. Uzmanlar, deprem öncesinde alınacak basit önlemlerin ve deprem sırasında doğru davranışların, can kayıplarını ciddi ölçüde azaltabileceğine dikkat çekiyor. İşte deprem öncesinde, deprem anında ve sonrasında yapılması gereken hayati adımlar.
Deprem Öncesinde Yapılması Gerekenler
Depreme karşı hazırlık, sarsıntı yaşanmadan önce başlıyor. Öncelikle yaşanılan ya da çalışılan binanın, güncel deprem yönetmeliklerine uygun şekilde inşa edilip edilmediğinden emin olunması gerekiyor. Yapının güvenliği konusunda şüphe duyan vatandaşlar, ilgili kamu kurumlarına başvurarak bina incelemesi talep edebiliyor.
Doğal afetlerin yol açabileceği maddi kayıplara karşı sigorta yaptırmak da büyük önem taşıyor. Zorunlu Deprem Sigortası (DASK), deprem kaynaklı hasarlara karşı önemli bir güvence sağlıyor.
Aile bireyleriyle birlikte bir acil durum planı hazırlanması, deprem anında yaşanabilecek panik ortamının önüne geçiyor. Bu plan kapsamında aile üyelerinin nerede buluşacağı, kimle ve nasıl iletişim kurulacağı önceden belirlenmeli. Acil durum telefon numaraları not edilerek hem cüzdanda taşınmalı hem de buzdolabı gibi görünür alanlara asılmalı.
Telefon hatlarının kilitlenmesini önlemek için aile içinde bir “iletişim sorumlusu” belirlenmesi öneriliyor. Bu kişinin mümkünse farklı bir şehirde yaşayan bir yakın olması, iletişimin daha sağlıklı kurulmasını sağlıyor. Ayrıca, “Güvendeyim” gibi acil durum uygulamaları telefonlara indirilerek, tek tuşla konum paylaşımı yapılabiliyor.
Ev içerisindeki devrilme riski taşıyan dolap, kitaplık ve beyaz eşyaların sabitlenmesi, camların perdeyle korunması ve kimyasal temizlik maddelerinin ayrı alanlarda muhafaza edilmesi de alınması gereken önlemler arasında yer alıyor. Ayrıca, en az 72 saat yetecek şekilde hazırlanan bir acil durum çantası, deprem sonrası süreci kolaylaştırıyor.
Deprem Anında Yapılması Gerekenler
Deprem sırasında sakin kalmak, doğru hareketleri uygulayabilmek açısından hayati önem taşıyor. Kapalı alanlarda bulunan kişilerin “Yat-Korun-Tutun” hareketini uygulaması gerekiyor. Yere yatıp bacakları karna çekmek, başı yastık ya da benzeri bir cisimle korumak ve sağlam bir eşyanın yanına tutunmak, hayati riskleri azaltıyor.
Bu süreçte asansör ve merdivenler kesinlikle kullanılmamalı, pencerelerden ve devrilebilecek eşyalardan uzak durulmalı. Telefonlar sadece acil durumlar için kullanılmalı.
Açık alanda yakalananların ise “Çök-Kapan” yöntemini uygulaması öneriliyor. Bir diz yerde olacak şekilde çökülmeli, baş kollar arasına alınmalı ve mümkünse sabit bir yere tutunulmalı. Ağaçlar, elektrik direkleri ve hasar görebilecek binalardan uzak durulması gerekiyor.
Deprem Sonrasında Yapılması Gerekenler
Deprem sona erdiğinde de dikkatli olunması gerekiyor. Kapalı alanda bulunanlar, öncelikle kendi güvenliğini sağlamalı ve çevresindeki yaralıları kontrol etmeli. Acil durum planına uygun şekilde bina tahliye edilmeli ve çıkış sırasında acil durum çantası alınmalı. Doğal gaz, elektrik ve su bağlantıları kapatılmalı, cadde ve sokaklar acil yardım ekipleri için boş bırakılmalı.
Açık alanda bulunanlar ise çevredeki yaralılar için 112’yi aramalı ve artçı sarsıntılara karşı binalardan uzak durmalı. Yetkililerin yönlendirmeleri takip edilerek güvenli alanlara geçilmeli.
HABER MERKEZİ