Türkiye, deprem kuşağında yer alan bir ülke olduğu için deprem gerçeğiyle yaşamayı öğrenmek büyük önem taşıyor. Uzmanlar, can ve mal kayıplarını en aza indirmenin yolunun deprem öncesinde yapılan hazırlıklardan geçtiğini vurguluyor. Deprem öncesi, deprem anı ve deprem sonrası için bilinçli hareket etmek, olası bir afette hayatta kalma şansını ciddi ölçüde artırıyor.
Deprem Öncesi Yapılması Gereken Hazırlıklar
Deprem öncesinde alınacak önlemler, afetin etkilerini azaltmada kritik rol oynuyor. Öncelikle yaşanılan veya çalışılan binanın deprem yönetmeliklerine uygun şekilde inşa edilip edilmediği mutlaka kontrol edilmeli. Bina güvenliğinden şüphe duyuluyorsa ilgili kamu kurumlarına başvurularak teknik inceleme talep edilebilir.
Doğal afetlerin yol açabileceği maddi kayıplara karşı konut ve zorunlu deprem sigortası yaptırmak da büyük önem taşıyor. Bunun yanı sıra aile bireyleriyle birlikte bir acil durum planı hazırlanmalı ve deprem sırasında kimin ne yapacağı önceden belirlenmeli.
Acil durum telefon numaraları mutlaka not edilmeli; cüzdanda taşınmasının yanı sıra buzdolabı gibi herkesin görebileceği yerlere asılmalı. Telefon hatlarının kilitlenmesini önlemek amacıyla aile içinde bir “iletişim sorumlusu” belirlenmesi öneriliyor. Bu kişinin mümkünse farklı bir şehirde yaşaması, iletişimin daha sağlıklı kurulmasını sağlayabilir.
Ev içinde devrilme riski bulunan dolap, kitaplık ve beyaz eşyalar mutlaka sabitlenmeli. Kimyasal temizlik ürünleri ayrı ayrı muhafaza edilmeli, pencerelerde perde kullanılmalı ve ev içinde cam kırıklarına karşı terlik giymeye özen gösterilmeli. Ayrıca aile bireylerinin buluşacağı güvenli bir nokta önceden belirlenmeli ve en az 72 saatlik ihtiyaçları karşılayacak bir acil durum çantası hazırlanmalı.
Deprem Anında Nasıl Davranılmalı?
Deprem anında yapılacak doğru hareketler, hayati sonuçlar doğurabiliyor. En önemli kural, paniğe kapılmadan sakin kalmak. Eğer deprem sırasında bina içindeyseniz “Yat–Korun–Tutun” hareketi uygulanmalı. Yere yatıp dizleri karna çekmek, başı yastık veya benzeri bir cisimle korumak ve sabit bir eşyaya tutunmak büyük önem taşıyor.
Deprem sırasında asansör ve merdivenler kesinlikle kullanılmamalı. Pencerelerden, balkonlardan ve devrilebilecek ağır eşyalardan uzak durulmalı. Telefonlar yalnızca acil durumlar için kullanılmalı, hatlar gereksiz yere meşgul edilmemeli.
Açık alanda depreme yakalananların ise “Çök–Kapan” hareketini uygulaması gerekiyor. Diz çöküp başı kollar arasına almak, ağaç, elektrik direği ve bina gibi devrilme riski olan yapılardan uzak durmak hayati önem taşıyor.
Deprem Sonrasında Yapılması Gerekenler
Deprem sona erdiğinde de dikkatli olunması gerekiyor. Öncelikle kişinin kendi güvenliğinden emin olması, ardından çevresindeki insanların durumunu kontrol etmesi gerekiyor. Yaralılar varsa 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalı.
Kapalı alandaysanız acil durum planına uygun şekilde binayı tahliye etmeli, çıkış sırasında gaz, elektrik ve su vanaları kapatılmalı. Cadde ve sokaklar acil yardım ekipleri için boş bırakılmalı, artçı depremlere karşı tedbirli olunmalı.
Açık alanda bulunanlar ise hasarlı binalardan ve kopmuş enerji hatlarından uzak durmalı. Yetkililerin yapacağı resmi açıklamalar takip edilmeli ve güvenli alanlar terk edilmemeli.
HABER MERKEZİ