Günümüz teknolojisiyle depremlerin gün ve saatinin önceden kesin olarak belirlenmesi mümkün değil. Bu nedenle deprem gerçeğiyle yaşayan ülkelerde en önemli konu, her an hazırlıklı olmak ve doğru davranışları bilmektir. Deprem öncesinde alınacak önlemler kadar, sarsıntı sırasında yapılması gerekenler de hayati önem taşır. Deprem anında yaşanan panik ve korku, yanlış hareketlerle can kaybı riskini artırabilir.
Deprem Sırasında Sakin Kalmak Hayat Kurtarır
Deprem başladığında ilk yapılması gereken şey sakin kalmaya çalışmaktır. Panikle yapılan ani hareketler, yaralanma riskini ciddi şekilde yükseltir. Mümkün olduğunca çevredeki kişileri de sakinleştirmek, kontrolü kaybetmemek büyük önem taşır. Sarsıntı geçene kadar doğru pozisyonda beklemek, hayatta kalma ihtimalini artırır.
Bina İçerisinde Yakalananlar Ne Yapmalı?
Deprem sırasında bina içindeyseniz ayakta durmaya çalışmak çoğu zaman mümkün olmaz. Bu nedenle güvenli bir pozisyon almak gerekir. Uzman kurumlar tarafından önerilen temel hareket “Yat/Çök–Kapan–Tutun” şeklindedir.
Yere yan yatıp bacakları karna doğru çekmek, baş ve boynu koruyacak bir pozisyon sağlar. Baş bölgesi mutlaka kollarla ya da yastık, kitap gibi bir cisimle korunmalıdır. Ağır ve büyük eşyaların altına girmek yerine, ağırlık merkezi yere yakın olan koltuk, kanepe, baza gibi eşyaların yanına geçilmelidir. Bu sayede olası bir “hayat üçgeni” oluşturulabilir.
Sabitlenmemiş dolap, raf, pencere ve cam yüzeylerden uzak durulmalıdır. Balkonlar, merdivenler ve asansörler bina içindeki en tehlikeli alanlar arasında yer alır. Deprem sırasında bu alanlara yönelmek ciddi risk oluşturur.
Yapılmaması Gereken Hayati Hatalar
Deprem sırasında merdivenlere ya da çıkışlara koşulmamalı, balkonlara çıkılmamalı ve pencerelerden atlanmamalıdır. Asansörler kesinlikle kullanılmamalıdır. Elektrik düğmelerine dokunulmamalı, kibrit veya çakmak yakılmamalıdır. Telefonlar yalnızca acil durumlar için kullanılmalıdır.
Sarsıntı geçtikten sonra doğal gaz, elektrik ve su vanaları kapatılmalı; soba ve ısıtıcılar söndürülmelidir. Daha sonra, önceden belirlenmiş güvenli tahliye yolu kullanılarak bina terk edilmeli ve toplanma alanına gidilmelidir.
Açık Alanda Yakalananlar Nasıl Davranmalı?
Deprem açık alanda meydana gelirse enerji hatları, direkler, ağaçlar ve bina duvarlarından uzak durulmalıdır. Açık bir alanda çömelerek çevreden gelebilecek tehlikelere karşı dikkatli olunmalıdır. Toprak kayması ya da kaya düşmesi riski bulunan yamaç altlarında durulmamalıdır. Deniz kıyısındaysanız, mümkün olan en kısa sürede kıyıdan uzaklaşmak gerekir.
Araç İçindeyken Deprem Olursa
Araçla seyir halindeyken deprem olursa, yol güvenliyse sağa yanaşıp durmak ve araç içinde beklemek en doğru davranıştır. Köprü, viyadük, enerji hattı veya ağaç yakınındaysanız aracı terk ederek açık alana geçmelisiniz. Tünel veya kapalı otoparklarda araç dışına çıkıp, aracın yanına yatmak önerilir.
Toplu Taşıma Araçlarında Deprem Anı
Metro, tren veya otobüs gibi toplu taşıma araçlarında deprem sırasında araçtan inmemek gerekir. Sarsıntı bitene kadar sabitlenmiş tutacaklara tutunulmalı ve görevlilerin talimatlarına uyulmalıdır. Elektrik hatları ve diğer tren riskleri nedeniyle kontrolsüz hareketlerden kaçınılmalıdır.
HABER MERKEZİ