Türkiye’nin deprem kuşağında yer alması nedeniyle uzmanlar, afet öncesinde alınacak tedbirlerin can kayıplarını büyük ölçüde azaltabileceğine dikkat çekiyor. Deprem öncesi hazırlık, deprem anında doğru davranış ve sonrasında yapılacaklar konusunda bilinçli hareket etmek hayati önem taşıyor.
Deprem Öncesinde Güvenli Yapılaşma Hayat Kurtarıyor
Uzmanlara göre deprem riskini azaltmanın ilk adımı doğru yapılaşmadan geçiyor. Yerleşim alanlarının belirlenmesinde zemin etütlerinin titizlikle yapılması gerekiyor. Kaygan, heyelan riski taşıyan, gevşek topraklı ve eğimli arazilerde yapılaşmadan kaçınılması gerektiği vurgulanıyor.
Ayrıca konutların yalnızca imar planlarında yerleşime ayrılmış alanlara yapılması, dik yamaçlardan, çığ tehlikesi bulunan bölgelerden ve dere yataklarından uzak durulması gerekiyor. Yapıların güncel deprem yönetmeliklerine uygun şekilde inşa edilmesi ve mevcut binaların dayanıklılık testlerinden geçirilerek güçlendirilmesi büyük önem taşıyor.
Uzmanlar, olası maddi kayıplara karşı vatandaşların zorunlu deprem sigortalarını yaptırmalarını da tavsiye ediyor.
Ev İçerisinde Alınacak Basit Tedbirler Büyük Felaketleri Önleyebilir
Deprem sırasında yaşanan yaralanmaların önemli bir kısmı yapıdan değil, ev içerisindeki eşyaların devrilmesi veya düşmesi nedeniyle meydana geliyor.
Bu nedenle dolapların, kitaplıkların, rafların ve beyaz eşyaların duvara sabitlenmesi gerekiyor. Ağır eşyaların üst raflara konulmaması, avize ve klimaların sağlam bağlantılarla monte edilmesi de alınabilecek önlemler arasında yer alıyor.
Yanıcı, patlayıcı ve zehirli maddelerin güvenli şekilde depolanması, gaz vanaları ile elektrik sigortalarının otomatik sistemlerle desteklenmesi de deprem sonrası oluşabilecek ikincil afetlerin önüne geçiyor.
Uzmanlar ayrıca acil çıkış yollarının sürekli açık tutulması, yangın söndürme cihazlarının kolay ulaşılabilir noktalarda bulundurulması ve düzenli bakımlarının yapılması gerektiğini belirtiyor.
Aile Afet Planı Hazırlamak Hayati Öneme Sahip
Afet uzmanları her aile için özel bir afet ve acil durum planı hazırlanmasını öneriyor. Bu plan kapsamında aile bireylerinin deprem sonrasında nasıl iletişim kuracağı, hangi noktada buluşacağı ve şehir dışında bir irtibat kişisinin kim olacağı önceden belirlenmeli.
Kimlikler, tapular, sigorta belgeleri, diplomalar ve diğer önemli evrakların kopyaları hazırlanarak su geçirmez dosyalarda saklanmalı. Ayrıca her evde bir acil durum çantası hazır bulundurulmalı.
Deprem Anında Panik Yapılmamalı
Deprem sırasında yapılacak en önemli şeylerden biri panik yapmamak olarak gösteriliyor. Uzmanlar, “Çök-Kapan-Tutun” hareketinin hayati önem taşıdığına dikkat çekiyor.
Sarsıntı başladığında vatandaşların sağlam bir masa altında veya koruyucu özellik taşıyan eşyaların yanında hayat üçgeni oluşturması gerekiyor. Baş ve boyun bölgesinin mutlaka korunması tavsiye ediliyor.
Deprem sırasında merdivenlere yönelmek, balkona çıkmak, pencerelerden atlamak veya asansör kullanmak büyük risk oluşturuyor. Sarsıntı sona erene kadar güvenli pozisyonda beklenmesi gerektiği belirtiliyor.
Açık Alanda Bulunanlar Nelere Dikkat Etmeli?
Deprem anında dışarıda bulunan vatandaşların enerji hatlarından, bina cephelerinden, ağaçlardan ve duvar diplerinden uzaklaşması gerekiyor.
Ayrıca kaya düşmesi veya heyelan riski bulunan bölgelerden uzak durulması, açık ve güvenli alanlarda beklenmesi öneriliyor. Deniz kıyısında bulunanların ise tsunami ihtimaline karşı kıyıdan uzaklaşması gerektiği vurgulanıyor.
Araç Kullanırken Depreme Yakalanırsanız
Araç sürücülerinin deprem sırasında paniğe kapılmadan güvenli bir noktaya yanaşıp durmaları gerekiyor. Köprüler, enerji hatları ve yüksek yapıların yakınında bulunuluyorsa araç terk edilerek açık bir alana geçilmesi tavsiye ediliyor.
Uzmanlar, tünel ve kapalı otopark gibi alanlarda ise aracın yanında “Çök-Kapan-Tutun” pozisyonunun uygulanmasının daha güvenli olabileceğini belirtiyor.
Deprem Sonrasında İlk Kontrol Güvenlik Olmalı
Deprem sona erdiğinde öncelikle kişinin kendi güvenliğinden emin olması gerekiyor. Gaz kokusu hissedilmesi durumunda gaz vanası kapatılmalı, pencereler açılmalı ve bina derhal terk edilmelidir.
Yetkililer, artçı depremlerin günler hatta haftalar boyunca sürebileceğini hatırlatarak hasarlı binalara kesinlikle girilmemesi gerektiğini vurguluyor.
Vatandaşların resmi kurumların açıklamalarını takip etmeleri, toplanma alanlarına gitmeleri ve acil yardım ekiplerinin çalışmalarını engellememeleri önem taşıyor.
En Büyük Güç Hazırlıklı Olmak
Uzmanlara göre depremler engellenemese de alınacak önlemler sayesinde can ve mal kayıpları önemli ölçüde azaltılabiliyor. Güvenli yapılaşma, bilinçli davranış, aile afet planı ve düzenli hazırlık çalışmaları olası bir deprem karşısında en etkili savunma yöntemleri arasında yer alıyor.
HABER MERKEZİ