Deprem Anında Ne Yapılmalı? İşte Hayat Kurtaran Kurallar

Deprem sırasında doğru davranışları bilmek, can kaybı ve yaralanma riskinin azaltılmasında büyük önem taşıyor. Sarsıntı başladığında paniğe kapılmadan güvenli bir noktada kalmak, “Çök-Kapan-Tutun” hareketini uygulamak ve çevredeki tehlikelere karşı dikkatli olmak gerekiyor. Peki, deprem anında bina içinde, dışarıda, araçta veya toplu taşımada bulunuyorsanız ne yapmalısınız? İşte deprem sırasında hayat kurtarabilecek önemli güvenlik kuralları.

Deprem Anında Bina İçindeyseniz Ne Yapmalısınız?

Deprem sırasında bina içerisinde bulunanların öncelikle sakin kalması gerekiyor. Sabitlenmemiş dolaplardan, raflardan, pencerelerden, camlardan ve üzerinize düşebilecek eşyalardan uzaklaşılmalı.

Güvenli bir noktaya geçilerek diz üstü “Çök”, baş ve enseyi koruyacak şekilde “Kapan” ve düşmemek için sağlam bir yere “Tutun” hareketi uygulanmalı. Sarsıntı sona erene kadar mümkün olduğunca bulunduğunuz güvenli noktada kalınmalı.

Sağlam masa veya benzeri koruyucu bir eşyanın yakınında bulunulması durumunda baş ve boyun korunmalı. Baş bölgesi ellerle, yastık, kitap veya benzeri koruyucu bir malzemeyle güvence altına alınmalı.

Deprem Sırasında Merdivenlere ve Çıkışlara Koşmayın

Sarsıntı devam ederken binayı terk etmeye çalışmak ciddi yaralanmalara neden olabiliyor. Bu nedenle deprem sırasında merdivenlere veya çıkış kapılarına doğru koşulmaması gerekiyor.

Sarsıntı sona erene kadar bina içerisinde güvenli bir noktada kalınmalı. Balkonlara çıkılmamalı, pencere veya balkonlardan kesinlikle atlanmamalı.

Asansörler de deprem sırasında kullanılmaması gereken alanların başında geliyor. Elektrik kesintileri veya mekanik arızalar nedeniyle asansörde mahsur kalma riski bulunuyor.

Pencere ve Devrilebilecek Eşyalardan Uzak Durun

Deprem sırasında cam, pencere, dış duvar, aydınlatma sistemleri ve sabitlenmemiş mobilyalar önemli risk oluşturuyor.

Dolap, kitaplık, raf, televizyon ve benzeri ağır eşyaların devrilme ihtimali bulunduğu için bu alanlardan uzaklaşılmalı. Sarsıntı başladığında yataktaysanız ve üzerinize düşebilecek ağır bir eşya bulunmuyorsa bulunduğunuz yerde kalarak başınızı yastıkla koruyabilirsiniz.

Deprem Sırasında Telefon ve Elektrik Kullanımına Dikkat

Deprem sırasında telefonların yalnızca acil durumların veya yangınların bildirilmesi amacıyla kullanılması gerekiyor. Haberleşme hatlarının gereksiz yere meşgul edilmemesi, acil yardıma ihtiyaç duyan kişilerin iletişim kurabilmesi açısından büyük önem taşıyor.

Gaz kaçağı ihtimaline karşı kibrit veya çakmak yakılmamalı, elektrik düğmelerine dokunulmamalı. Elektriklerin kesilebileceği, yangın alarmı ve otomatik söndürme sistemlerinin devreye girebileceği unutulmamalı.

Tekerlekli Sandalye Kullananlar Ne Yapmalı?

Deprem sırasında tekerlekli sandalyede bulunan kişilerin sandalyenin tekerleklerini kilitlemesi gerekiyor. Ardından baş ve boyun bölgesi ellerle veya uygun bir koruyucu malzemeyle güvence altına alınmalı.

Mutfak, laboratuvar, imalathane ve benzeri çalışma alanlarında bulunan kişiler ise mümkünse tehlike oluşturan cihazlardan ve dökülebilecek maddelerden uzaklaşmalı.

Deprem Sonrasında Gaz, Su ve Elektrik Kontrol Edilmeli

Sarsıntı tamamen sona erdikten sonra güvenli şekilde hareket edilmeli. Elektrik, gaz ve su vanaları kontrol edilmeli ve gerektiğinde kapatılmalı. Soba ve diğer ısıtıcı cihazların güvenli durumda olduğundan emin olunmalı.

Daha önceden hazırlanmış deprem ve acil durum çantası alınarak bina, önceden belirlenen güvenli tahliye güzergâhından terk edilmeli ve belirlenen toplanma alanına gidilmeli.

Artçı Depremlere Karşı Dikkatli Olun

Büyük depremlerin ardından artçı sarsıntılar meydana gelebiliyor. Artçı depremler zaman içerisinde seyrekleşebilse de özellikle hasar görmüş yapılarda yeni yıkımlara neden olabiliyor.

Bu nedenle hasarlı binalara girilmemesi gerekiyor. Artçı sarsıntı sırasında da ana depremde olduğu gibi “Çök-Kapan-Tutun” hareketi uygulanmalı.

Deprem Anında Açık Alandaysanız Ne Yapmalısınız?

Deprem başladığında açık alanda bulunuyorsanız bina içerisine girmeye çalışmak yerine dışarıda kalmanız gerekiyor.

Binalardan, enerji nakil hatlarından, elektrik direklerinden, ağaçlardan ve duvarlardan uzaklaşılmalı. Açık bir noktada çömelerek çevreden gelebilecek tehlikelere karşı dikkatli olunmalı.

Binaların dış cephelerinden düşebilecek cam, sıva, çatı ve baca parçalarının ciddi yaralanmalara neden olabileceği unutulmamalı.

Deniz Kıyısındaysanız Kıyıdan Uzaklaşın

Deprem sırasında veya hemen sonrasında deniz kıyısında bulunanların kıyıdan uzaklaşması önem taşıyor.

Özellikle güçlü ve uzun süren depremlerin ardından tsunami tehlikesi bulunabileceğinden yetkililerin açıklamaları takip edilmeli ve gerekiyorsa yüksek ve güvenli bölgelere geçilmeli.

Toprak kayması, kaya veya taş düşmesi yaşanabilecek yamaçların altında da beklenmemeli.

Araç Kullanırken Deprem Olursa Ne Yapılmalı?

Araçla seyir halindeyken deprem meydana gelmesi durumunda, çevre güvenliyse araç yolu kapatmayacak şekilde sağ tarafa yanaştırılarak durdurulmalı.

Bina, ağaç, elektrik direği, üst geçit ve enerji nakil hatlarının yakınında durulmaması gerekiyor. Araç güvenli bir konumdaysa sarsıntı sona erene kadar araç içerisinde kalınabilir.

Sarsıntının ardından hasar görmüş köprüler, viyadükler, rampalar ve yollar kullanılmamalı. Yetkililerden gelen trafik ve güvenlik uyarıları takip edilmeli.

Tünel ve Kapalı Otoparklarda Daha Dikkatli Olun

Deprem sırasında tünelde bulunuyorsanız öncelikle aracınızı güvenli şekilde durdurmaya çalışın. Tünel içerisinde panikle araçtan çıkmak yerine çevredeki riskler değerlendirilerek yetkililerin yönlendirmeleri takip edilmeli.

Kapalı otoparklarda ise tavan, kolon ve çevredeki yapı elemanlarından kaynaklanabilecek risklere karşı dikkatli olunmalı.

Metroda veya Trende Deprem Olursa Ne Yapılmalı?

Metro veya tren yolculuğu sırasında deprem yaşanması halinde görevlilerin talimatları takip edilmeli.

Gerekmedikçe metro veya trenden inilmemeli. Raylarda elektrik bulunabileceği veya başka trenlerin hareket halinde olabileceği unutulmamalı.

Araç içerisinde sağlam şekilde sabitlenmiş askı, korkuluk veya tutunma noktalarından destek alınmalı.

Enkaz Altında Kalırsanız Ne Yapmalısınız?

Deprem sonrasında enkaz altında kalınması durumunda paniğe kapılmadan enerji korunmaya çalışılmalı.

Kibrit veya çakmak yakılmamalı. Gaz kaçağı ihtimaline karşı ateş kullanılmaması hayati önem taşıyor.

Gereksiz hareket ederek toz kaldırmaktan kaçınılmalı. Ağız ve burun mendil, maske veya kıyafetle kapatılmalı.

Arama Kurtarma Ekiplerine Sesinizi Nasıl Duyurabilirsiniz?

Enkaz altında kalan kişiler, borulara veya duvarlara belirli aralıklarla vurarak arama kurtarma ekiplerine yerlerini bildirmeye çalışabilir.

Islık kullanılması da etkili yöntemlerden biri olabilir. Sürekli bağırmak hem enerjinin hızla tükenmesine hem de yoğun miktarda toz solunmasına neden olabileceği için bağırmak son seçenek olarak değerlendirilmelidir.

Depremde En Önemli Kural: Çök, Kapan, Tutun

Deprem sırasında güvenli davranış biçimlerini önceden öğrenmek ve aile bireyleriyle birlikte deprem planı hazırlamak büyük önem taşıyor.

Sarsıntı anında panikle dışarı koşmak yerine güvenli bir noktada “Çök-Kapan-Tutun” hareketini uygulamak, camlardan ve devrilebilecek eşyalardan uzak durmak gerekiyor.

Deprem sonrasında ise artçı sarsıntı riskine karşı hasarlı yapılardan uzaklaşılmalı, resmi kurumların açıklamaları takip edilmeli ve güvenli toplanma alanlarına gidilmeli. Depreme karşı hazırlıklı olmak, afet anında doğru karar verebilmenin en önemli adımlarından biri olarak öne çıkıyor.

HABER MERKEZİ