Türkiye’nin bir deprem ülkesi olması nedeniyle, olası bir sarsıntı anında nasıl davranılması gerektiği hayati önem taşıyor. Uzmanlar, panik yapılmaması ve doğru hareket edilmesinin can kayıplarını ciddi ölçüde azalttığını vurguluyor. Deprem sırasında ve sonrasında uygulanması gereken kurallar, yaşanabilecek riskleri en aza indirmeyi amaçlıyor.
Deprem Anında Panik Yapmayın
Deprem başladığı anda en önemli kural sakin kalmaktır. Panikle yapılan ani hareketler, yaralanma riskini artırır. Sabitlenmemiş dolap, raf, pencere ve devrilebilecek eşyalardan uzak durulmalıdır. Güvenli bir alan bulunarak sarsıntı geçene kadar bulunduğunuz yerde kalmanız gerekir.
Hayat Üçgeni Oluşturun
Varsa sağlam sandalyelerle desteklenmiş bir masa altına girin ya da dolgun ve hacimli koltuk, kanepe, içi dolu sandık gibi eşyaların yanına çömelerek “hayat üçgeni” oluşturun. Başınızı iki elinizin arasına alarak veya yastık, kitap gibi koruyucu bir malzeme ile baş ve boyun bölgenizi koruyun. Diz üstü çök, kapan ve sabit bir yere tutun hareketi hayati önem taşır.
Cam ve Tehlikeli Alanlardan Uzak Durun
Deprem sırasında camlardan, pencerelerden, dışarıya bakan duvarlardan, kapılardan ve üzerinize düşebilecek aydınlatma armatürlerinden uzak durulmalıdır. Kapı eşikleri sanıldığı kadar güvenli değildir; çok sağlam ve yüke dayanıklı olduğundan emin olunmayan kapılar kullanılmamalıdır. Merdivenlere veya çıkışlara doğru koşmak da büyük risk oluşturur.
Yatakta veya Evdeyseniz Ne Yapmalısınız?
Sarsıntı sırasında yataktaysanız, üzerinize düşecek ağır bir eşya yoksa yatakta kalın ve bir yastıkla başınızı koruyun. Balkonlara çıkmayın, pencerelerden veya balkonlardan atlamayın. Asansör kesinlikle kullanılmamalıdır. Sarsıntı bitmeden binayı terk etmeye çalışmak, en sık yaralanma nedenleri arasında yer alır.
Deprem Sonrası Güvenlik Önlemleri
Sarsıntı geçtikten sonra elektrik, gaz ve su vanaları kapatılmalı; soba ve ısıtıcılar söndürülmelidir. Yangın ve acil durumlar dışında telefonlar kullanılmamalıdır. Kibrit ve çakmak yakılmamalı, elektrik düğmelerine dokunulmamalıdır. Daha önceden hazırlanmış acil durum çantası alınarak, belirlenen güvenli tahliye yolundan binadan çıkılmalı ve toplanma alanına gidilmelidir.
Artçı Depremler Tehlike Oluşturabilir
Her büyük depremin ardından artçı sarsıntılar yaşanır. Bu depremler zamanla seyrekleşse de hasarlı binalar için büyük risk oluşturur. Sarsıntılar tamamen bitene kadar hasar görmüş yapılara girilmemelidir. Artçı depremler sırasında da ana depremde uygulanması gereken kurallar geçerlidir.
Açık Alanda Olanlar Dikkat Etmeli
Deprem sırasında bina dışında olanlar açık alanda kalmalı; enerji hatları, direkler, ağaçlar ve bina duvarlarından uzak durmalıdır. Deniz kıyısından uzaklaşılmalı, toprak kayması veya kaya düşmesi riski olan yamaç altlarında bulunulmamalıdır. En büyük tehlikelerden biri bina dış duvarlarının yıkılmasıdır.
Araçta veya Toplu Taşımadaysanız
Araç kullanırken sarsıntı olursa, güvenli bir yerde yolu kapatmadan sağa yanaşıp durulmalı ve araç içinde kalınmalıdır. Tünel veya kapalı otoparklarda araçtan çıkılarak yanına yatılması önerilir. Metro ve trenlerde ise araçtan inilmemeli, tutunma noktalarına sıkıca sarılmalı ve görevlilerin talimatları izlenmelidir.
Enkaz Altında Kalanlar İçin Hayati Uyarılar
Enkaz altında kalanlar kibrit veya çakmak yakmamalı, hareket ederek toz kaldırmamalıdır. Ağız ve burun bir bezle kapatılmalı, borulara veya duvarlara vurarak ya da ıslık çalarak kurtarma ekiplerine yer bildirilmelidir. Bağırmak yalnızca son çare olarak kullanılmalıdır.
HABER MERKEZİ