Depremler, Türkiye’nin en önemli gerçeklerinden biri olmaya devam ederken, uzmanlar can ve mal kayıplarının en büyük nedenlerinden birinin bilgi eksikliği olduğuna dikkat çekiyor. Sarsıntı anında doğru davranışları bilmek, hayatta kalma ihtimalini büyük ölçüde artırıyor. İşte deprem anında yapılması gerekenler…
Bina İçindeyseniz Ne Yapmalısınız?
Deprem sırasında en kritik kural panik yapmamaktır. Sarsıntı başladığında bulunduğunuz yerde kalmalı ve hareket etmekten kaçınmalısınız. Sabitlenmemiş dolap, raf ve cam gibi tehlike oluşturabilecek eşyalardan uzak durulması gerekiyor.
Güvenli bir alan bulduğunuzda “Çök–Kapan–Tutun” hareketi uygulanmalı, baş ve ense mutlaka korunmalıdır. Masa altı ya da sağlam eşyaların yanı, hayat üçgeni oluşturmak için en uygun alanlar arasında yer alır.
Merdivenlere ya da çıkışlara yönelmek büyük risk taşır. Araştırmalar, yaralanmaların çoğunun bina içinde hareket ederken veya kaçmaya çalışırken meydana geldiğini gösteriyor. Balkonlardan atlamak, asansör kullanmak ya da kapılara yönelmek de ciddi tehlikeler arasında bulunuyor.
Deprem Sırasında Yapılmaması Gerekenler
Deprem anında yapılan hatalar, felaketin boyutunu artırabiliyor. Bu nedenle şu davranışlardan kaçınılması gerekiyor:
- Balkonlara çıkmak veya pencereden atlamak
- Asansör kullanmak
- Elektrik düğmelerine dokunmak
- Kibrit veya çakmak yakmak
- Telefonları gereksiz yere kullanmak
Ayrıca sarsıntı sırasında yatakta olan kişilerin, üzerlerine düşecek bir tehlike yoksa yerlerinden kalkmamaları ve başlarını yastıkla korumaları öneriliyor.
Sarsıntı Sonrası Alınması Gereken Önlemler
Deprem sona erdiğinde tehlike tamamen geçmiş sayılmaz. Artçı sarsıntılar ciddi risk oluşturabilir. Bu nedenle:
- Elektrik, gaz ve su vanaları kapatılmalı
- Hasarlı binalardan uzak durulmalı
- Acil durum çantası alınarak güvenli toplanma alanına gidilmeli
Artçı depremler zamanla azalır ancak hasarlı yapılarda büyük tehlike yaratabilir. Bu yüzden güvenlik önlemleri ihmal edilmemelidir.
Açık Alandaysanız Dikkat Edilmesi Gerekenler
Deprem sırasında dışarıdaysanız açık alanda kalmak en güvenli seçenektir. Binalardan, elektrik direklerinden ve ağaçlardan uzak durulmalı, çömelerek dengede kalınmalıdır.
Deniz kıyısında bulunanların tsunami riskine karşı uzaklaşması, yamaç altlarında bulunanların ise kaya düşmelerine karşı dikkatli olması gerekiyor.
Araçta veya Toplu Taşımadaysanız Ne Yapmalısınız?
Araç kullanırken deprem olursa güvenli bir noktada durulmalı ve araç içinde beklenmelidir. Üst geçitler, ağaçlar ve direklerin yakınında durmaktan kaçınılmalıdır.
Toplu taşıma araçlarında ise kesinlikle araçtan inilmemeli, tutunarak dengede kalınmalı ve görevlilerin talimatları takip edilmelidir.
Enkaz Altında Kalanlar İçin Hayati Uyarılar
Enkaz altında kalan kişilerin sakin kalması ve gereksiz hareketten kaçınması hayati önem taşır. Tozdan korunmak için ağız ve burun kapatılmalı, bağırmak yerine duvarlara vurularak yer bildirilmeye çalışılmalıdır.
Kibrit veya çakmak yakmak ise gaz sızıntısı ihtimali nedeniyle büyük risk oluşturur.
Bilinçli Davranış Hayat Kurtarıyor
Deprem anında doğru bilgiye sahip olmak, hayat kurtaran en önemli faktörlerden biri olarak öne çıkıyor. Uzmanlar, herkesin bu temel kuralları öğrenmesi ve düzenli olarak hatırlaması gerektiğini vurguluyor.
HABER MERKEZİ