Türkiye’nin aktif fay hatları üzerinde yer alması, deprem gerçeğini hayatın bir parçası haline getiriyor. Uzmanlara göre deprem sırasında yaşanan yaralanmaların büyük bölümü panik nedeniyle yapılan yanlış hareketlerden kaynaklanıyor. Bu nedenle deprem anında sakin kalmak, doğru refleks göstermek ve bilinçli davranmak hayati önem taşıyor. İşte deprem anında sakin kalmanın ve doğru hareket etmenin 5 temel yolu.
- Nefesinizi Kontrol Edin
Deprem başladığında ilk refleks genellikle korku ve ani kaçma isteğidir. Ancak kontrolsüz panik, riskli kararları beraberinde getirir. Uzmanlar, stres anında nefes kontrolünün zihni berraklaştırdığını belirtiyor. Yavaş ve derin nefes almak kalp atış hızını dengeler ve odaklanmayı kolaylaştırır.
Basit bir teknik uygulanabilir: 4 saniye boyunca nefes alın, 4 saniye tutun ve 4 saniyede verin. Bu yöntem, birkaç saniyelik sarsıntı sırasında bile daha kontrollü hareket etmenizi sağlar.
- Koşmayın, Merdiven ve Asansöre Yönelmeyin
Deprem anında en sık yapılan hatalardan biri binayı terk etmeye çalışmaktır. Oysa merdivenler ve asansörler sarsıntı sırasında en riskli alanlardır. Denge kaybı, düşme veya yapısal hasar ciddi tehlike oluşturabilir.
Uzmanların önerdiği güvenli davranış şekli “Çök – Kapan – Tutun” yöntemidir. Sağlam bir masa ya da ağır bir eşyanın yanında yere çökülmeli, baş ve ense korunmalı, sarsıntı bitene kadar sabit bir noktaya tutunulmalıdır. Bu yöntem, devrilebilecek eşyalardan korunmayı sağlar.
- Pencere, Cam ve Balkonlardan Uzak Durun
Cam yüzeyler deprem sırasında kırılarak ciddi yaralanmalara yol açabilir. Bu nedenle pencere kenarlarından uzak durmak gerekir. Aynı şekilde balkonlara koşmak ya da aşağı atlamaya çalışmak hayati risk taşır.
Deprem anında dışarı çıkmaya çalışmak yerine bulunduğunuz ortamda güvenli bir alan seçmek en doğru davranıştır. Sarsıntı sona ermeden yer değiştirmek, düşme ve çarpma riskini artırır.
- Telefon Hatlarını Gereksiz Yere Meşgul Etmeyin
Deprem sırasında herkes yakınlarına ulaşmak ister. Ancak aynı anda yapılan aramalar, telefon hatlarının kilitlenmesine neden olabilir. Bu durum acil yardım ekiplerinin iletişimini zorlaştırır.
Yetkililer, sarsıntı anında uzun telefon görüşmeleri yerine kısa mesaj ya da internet tabanlı mesajlaşma yöntemlerinin tercih edilmesini öneriyor. Öncelik her zaman acil yardım çağrılarına verilmelidir.
- Önceden Hazırlıklı Olun
Sakin kalmanın en etkili yolu hazırlıklı olmaktır. Deprem çantası hazırlamak, aile bireyleriyle acil durum planı oluşturmak ve toplanma alanlarını önceden öğrenmek kriz anında kontrol hissini artırır.
Türkiye genelinde toplanma alanları bilgileri Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) tarafından paylaşılmaktadır. Ayrıca Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü, bilinçli davranışın deprem anında hayati önem taşıdığını vurgulamaktadır.
Hazırlıklı birey daha az panik yapar ve daha doğru karar verir.
Bilinç Hayat Kurtarır
Deprem birkaç saniye sürebilir ancak o saniyelerde verilen kararlar hayat boyu sonuçlar doğurabilir. Panik yerine bilinçli hareket etmek, hem kendi güvenliğinizi hem de çevrenizdekilerin güvenliğini korur. Deprem gerçeğiyle yaşayan bir ülkede en güçlü savunma, doğru bilgi ve soğukkanlılıktır.
HABER MERKEZİ