Animasyon dünyasında son yıllarda yaşanan teknolojik gelişmeler, yapımların görsel kalitesini artırırken bütçeleri de ciddi şekilde yükseltti. Özellikle dijital platformlar için hazırlanan yüksek kaliteli animasyon dizileri, artık klasik televizyon animasyonlarının çok ötesinde prodüksiyon süreçlerine sahip.
Karakter tasarımlarından ışıklandırmaya, üç boyutlu modellemelerden seslendirme kadrolarına kadar birçok farklı kalemin bir araya gelmesiyle bölüm başına maliyetler milyonlarca dolara ulaşabiliyor.
Bu alanda en çok dikkat çeken yapımların başında ise Arcane geliyor. ARCANE İÇİN 250 MİLYON DOLARLIK DEV HARCAMA Riot Games'in dünyaca ünlü League of Legends evreninden uyarlanan Arcane, animasyon tarihinin en pahalı televizyon projelerinden biri olarak öne çıkıyor. İki sezon ve toplam 18 bölümden oluşan yapım için yaklaşık 250 milyon dolar harcandığı bildirildi.Ancak bu rakamın tamamı doğrudan bölüm prodüksiyonuna ait değil. Açıklanan toplam içerisinde yapım maliyetlerinin yanı sıra pazarlama ve tanıtım giderleri de bulunuyor.
250 milyon dolarlık toplam rakam 18 bölüme bölündüğünde bölüm başına yaklaşık 13,9 milyon dolarlık bir ortalama ortaya çıkıyor.Bu nedenle Arcane için “her bölüm kesin olarak 13,9 milyon dolara mal oldu” demek yerine, “toplam harcamanın bölüm sayısına bölünmesiyle yaklaşık 13,9 milyon dolarlık ortalama ortaya çıktı” ifadesini kullanmak daha doğru.
ARCANE NEDEN BU KADAR PAHALI?
Arcane'in yüksek maliyetinin en önemli nedenlerinden biri dizinin sıra dışı görsel dünyası.
Dizide geleneksel üç boyutlu animasyon teknikleri, iki boyutlu çizimleri andıran sanatsal efektlerle bir araya getiriliyor. Karakterlerin yüz ifadeleri, hareketleri, ışıklandırmalar ve arka planlar oldukça ayrıntılı biçimde hazırlanıyor.
Yapım sürecinin yıllara yayılması ve her bölümde sinema kalitesine yaklaşan animasyon tekniklerinin kullanılması da bütçeyi yükselten unsurlar arasında yer alıyor.
Bu yönüyle Arcane, klasik bir televizyon animasyonundan çok büyük ölçekli sinema prodüksiyonlarını andırıyor.
THE SIMPSONS'TA 5 MİLYON DOLARLIK RAKAMIN ASLI NE? Animasyon tarihinin en uzun soluklu yapımlarından biri olan The Simpsons da yüksek maliyetleriyle yıllardır gündeme geliyor.
Ancak internette sıkça paylaşılan “The Simpsons'ın her bölümü 5 milyon dolara mal oluyor” bilgisi tam olarak doğru değil.
2011 yılında yayımlanan haberlerde Fox'un yapım için bölüm başına ödediği lisans ücretinin 5 milyon doların üzerinde olduğu belirtilmişti.Bu rakam doğrudan bölümün animasyon prodüksiyon maliyeti anlamına gelmiyor.
Dolayısıyla The Simpsons için 5 milyon dolarlık rakam kullanılırken bunun bir lisans bedeli olduğu özellikle belirtilmeli.
SESLENDİRME OYUNCULARININ ÜCRETLERİ DE DUDAK UÇUKLATTI
The Simpsons'ın maliyetini yükselten kalemlerden biri de yıllar içinde oldukça yüksek seviyelere ulaşan seslendirme ücretleri oldu.
2011 yılında dizinin ana seslendirme kadrosundaki oyuncuların kişi başına bölüm başına yaklaşık 440 bin dolar kazandığı bildirilmişti.Bu durum, animasyon yapımlarında maliyetlerin yalnızca çizim ve teknik prodüksiyondan ibaret olmadığını gösteriyor.
Seslendirme sanatçıları, senaristler, yapımcılar, yönetmenler ve animasyon ekipleri de toplam bütçe içerisinde önemli yer tutuyor.
FAMILY GUY'DA BÖLÜM BAŞINA YAKLAŞIK 2 MİLYON DOLAR Uzun yıllardır ekranlarda olan Family Guy da yüksek maliyetli animasyon yapımları arasında yer alıyor. Dizinin yaratıcısı Seth MacFarlane, 2010 yılında yaptığı bir açıklamada bir Family Guy bölümünün yaklaşık 2 milyon dolara mal olduğunu belirtmişti.
Bu rakam, doğrudan dizinin yaratıcısından gelen bir açıklamaya dayanması nedeniyle animasyon bütçeleri konusunda en güvenilir örneklerden biri olarak değerlendiriliyor.
Ancak burada tarih ayrıntısı oldukça önemli.
Yaklaşık 2 milyon dolarlık rakam günümüzdeki Family Guy bölümleri için açıklanan bir bütçe değil. Rakam 2010 dönemindeki prodüksiyon maliyetlerini yansıtıyor.
SOUTH PARK İÇİN KESİN GÜNCEL BÜTÇE BİLİNMİYOR Dünyanın en tanınmış yetişkin animasyonlarından biri olan South Park hakkında da internette çok sayıda farklı maliyet rakamı bulunuyor.
Dizinin ilk dönemlerinde bölüm başına maliyetlerin daha düşük olduğu bilinirken, günümüzde bir bölümün kesin olarak ne kadara mal olduğu konusunda kamuoyuna açıklanmış güncel ve güvenilir bir rakam bulunmuyor.
Bu nedenle internette yer alan “South Park'ın her bölümü 1 milyon dolar” veya “2 milyon dolar” gibi iddiaları kesin bilgi olarak kullanmak doğru değil.
STAR WARS: THE CLONE WARS DA YÜKSEK PRODÜKSİYONUYLA DİKKAT ÇEKTİ Star Wars: The Clone Wars, üç boyutlu animasyonları ve geniş Star Wars evrenini ekrana taşıyan yapısıyla yüksek prodüksiyonlu animasyon dizileri arasında gösteriliyor.
Uzay savaşları, çok sayıda karakter, farklı gezegenler ve özel efektler nedeniyle dizinin prodüksiyon süreci oldukça kapsamlıydı.
Ancak yapımın tüm bölümleri için geçerli ve resmî olarak açıklanmış kesin bölüm başı bütçe bulunmuyor.
Bu nedenle internet ortamında paylaşılan 1 veya 2 milyon dolarlık rakamların kesin bilgi olarak verilmemesi gerekiyor.
RICK AND MORTY İÇİN DE AYNI UYARI GEÇERLİ Bilim kurgu ve komediyi bir araya getiren Rick and Morty de pahalı animasyon dizileri arasında sıkça gösteriliyor.
Dizinin bölüm başına yaklaşık 1 milyon dolara mal olduğu yönünde çeşitli iddialar bulunsa da bu rakamı doğrulayan güncel ve resmî bir bütçe açıklaması bulunmuyor.
Bu nedenle Rick and Morty için de kesin bir bölüm maliyeti vermek mümkün değil.
ANİMASYONLAR NEDEN BU KADAR PAHALI?
Animasyon yapımlarının hazırlanması, izleyicilerin ekranda gördüğünden çok daha kapsamlı bir süreç içeriyor.
İlk aşamada senaryo ve storyboard hazırlanıyor. Ardından karakter ve mekân tasarımları oluşturuluyor. Üç boyutlu yapımlarda modelleme, rigging, animasyon, ışıklandırma, efekt ve render işlemleri gerçekleştiriliyor.
Bunlara seslendirme, müzik, ses tasarımı ve post prodüksiyon süreçleri de ekleniyor.
Özellikle Arcane gibi görsel açıdan yüksek kalite hedefleyen yapımlarda tek bir sahnenin hazırlanması bile uzun süre alabiliyor.
Bu nedenle animasyon yapımlarında kamera karşısında oyuncuların bulunmaması, prodüksiyonun ucuz olduğu anlamına gelmiyor.
EN PAHALI ANİMASYON DİZİSİ HANGİSİ? Mevcut güvenilir bilgiler değerlendirildiğinde Arcane, açıklanan toplam harcamasıyla animasyon televizyonculuğunun en dikkat çekici projelerinden biri olarak öne çıkıyor.
İki sezonluk ve 18 bölümlük yapım için yaklaşık 250 milyon dolar harcandığının bildirilmesi, Arcane'i televizyon ve dijital platformlar için hazırlanmış en pahalı animasyon yapımlarından biri haline getiriyor.
Ancak animasyon dizilerini kesin olarak 1'den 10'a sıralamak kolay değil.
Bunun en önemli nedeni, stüdyoların bölüm başına prodüksiyon bütçelerini genellikle kamuoyuyla paylaşmaması.
HER RAKAM AYNI ŞEYİ İFADE ETMİYOR
Animasyon bütçeleriyle ilgili haberlerde en fazla dikkat edilmesi gereken konu ise açıklanan rakamların kapsamı.
Arcane için verilen 250 milyon dolar toplam yapım ve pazarlama harcamalarını içerirken, The Simpsons için açıklanan 5 milyon doların üzerindeki rakam bölüm başına lisans bedeliydi.
Family Guy'ın yaklaşık 2 milyon dolarlık rakamı ise 2010 yılına ait bölüm prodüksiyon maliyetini ifade ediyor.
Bu nedenle söz konusu rakamların doğrudan birbirleriyle karşılaştırılması yanıltıcı sonuçlar doğurabiliyor.
ANİMASYON ARTIK MİLYON DOLARLIK BİR ENDÜSTRİ
Animasyon sektörü, son yıllarda hem teknolojik hem de ekonomik açıdan büyük bir dönüşüm geçirdi.
Bir zamanlar daha düşük bütçeli televizyon yapımlarıyla özdeşleştirilen animasyonlar, günümüzde yüz milyonlarca dolarlık yatırımların yapıldığı dev projelere dönüşmüş durumda.
Arcane'in yaklaşık 250 milyon dolarlık toplam harcaması bunun en çarpıcı örneği olurken, The Simpsons ve Family Guy gibi uzun soluklu yapımlar da animasyon televizyonculuğunda maliyetlerin ne kadar yükselebileceğini ortaya koyuyor.
Kısacası ekranda birkaç dakika süren bir animasyon sahnesinin arkasında yüzlerce kişinin emeği, yıllara yayılan çalışmalar ve milyonlarca dolarlık yatırımlar bulunabiliyor.
Ömer Faruk KARATOSUN
