Bandırma’nın Asırlık Yapısında Restorasyon

Bandırma’nın tarihî ve kültürel mirasının önemli yapıları arasında yer alan İhsaniye Mahallesi’ndeki tarihî bina, kapsamlı restorasyon çalışmalarıyla yeniden ayağa kaldırılıyor. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi (BANÜ) bünyesindeki yapıda gerçekleştirilen çalışmalar kapsamında hem geçmiş yıllarda yapılan niteliksiz müdahaleler ortadan kaldırılıyor hem de binanın özgün mimari özellikleri gün yüzüne çıkarılıyor.

Yaklaşık sekiz aydır devam eden restorasyon sürecinde yapının mevcut durumu ayrıntılı şekilde incelendi. Proje kararları ile sahadaki mevcut durum karşılaştırılarak müdahale edilmesi gereken alanlar tek tek belirlendi.

Çalışmalar kapsamında cephelerde ve iç mekânlarda bulunan çimento esaslı ve yapının tarihî dokusuyla uyumlu olmayan sıvalar kontrollü şekilde söküldü. Yapılan uygulamalar sayesinde taş ve tuğla yüzeylerdeki özgün malzemeler daha görünür hale getirildi.

Taş duvarlardaki çimento esaslı derzler temizlenirken yüzeyler yeni derz uygulamalarına hazırlandı.

Restorasyon çalışmaları sırasında binaya sonraki dönemlerde eklenen bölücü duvarlar, özgün yapıyla uyumlu olmayan pencere ve kapı düzenlemeleri ile çeşitli eklentiler de kaldırıldı.

Söküm işlemlerinin özgün yapı elemanlarına zarar vermeden gerçekleştirilmesine büyük özen gösterilirken, uygulamalar sırasında ortaya çıkan tarihî ve mimari izler de kayıt altına alınarak değerlendirmeye alındı.

Çalışmalardan ortaya çıkan molozların sahadan düzenli şekilde uzaklaştırılmasıyla şantiye alanındaki çalışmaların kontrollü biçimde sürdürülmesi sağlandı.

Sıva raspaları sırasında mevcut restorasyon projelerinde öngörülmeyen bazı özgün mimari ve yapısal izlere de ulaşıldı. Yapının geçmişteki kullanım biçimi ve özgün mekânsal düzeni açısından önem taşıyan bulgular üzerine uygulama kararlarının yeniden değerlendirilmesine karar verildi.

Ortaya çıkarılan yeni veriler doğrultusunda hazırlanacak proje revizyonlarının Balıkesir Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğüne sunulması planlanıyor.

Yeni bulguların, yapının tarihî kimliğinin daha doğru biçimde korunmasına ve restorasyonun özgün mimari dokuya uygun olarak sürdürülmesine önemli katkı sağlaması bekleniyor.

Çalışmalar kapsamında yapının ahşap ve tuğladan oluşan taşıyıcı sistemi de ayrıntılı biçimde incelendi. Zamanla çürüyen, deforme olan veya taşıyıcılık özelliğini kaybeden ve korunması mümkün olmayan bölümler; özgün malzeme, ölçü ve yapım tekniğine uygun şekilde yenilendi.

Sağlam durumdaki tarihî yapı elemanlarının korunmasına öncelik verilirken, gerçekleştirilen müdahalelerle taşıyıcı sistemin devamlılığının ve yapısal bütünlüğün güçlendirilmesi amaçlandı.

Edremit’te Bu Çağrıya Kulak Verin!

İçeriği Görüntüle

Binanın çatı sistemi de kapsamlı şekilde ele alındı. Ahşap taşıyıcı elemanlar kontrol edilirken çürüyen ve özelliğini kaybeden bölümler yenilendi. Onarım ve tamamlama çalışmalarının ardından çatı taşıyıcı sistemi yeniden düzenlenerek yapının daha sağlam, güvenli ve uzun ömürlü hale getirilmesi yönünde önemli bir aşama tamamlandı.

Restorasyon çalışmalarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. İsmail Boz, binanın yalnızca üniversite için değil Bandırma ve bölge açısından da önemli bir kültürel miras olduğunu söyledi.

Yapının geçmişte Askerlik Şubesi ve Redif Kışlası Karargâhı olarak kullanıldığını, daha sonraki yıllarda ise üniversitenin Sağlık Bilimleri Fakültesi Eski Yerleşkesi olarak eğitim faaliyetlerine ev sahipliği yaptığını hatırlatan Boz, çalışmalarda tarihî kimliğin korunmasına büyük önem verdiklerini ifade etti.

Rektör Boz, “Bu yapı, Bandırma’nın tarihine tanıklık etmiş, geçmişten bugüne önemli bir kültürel miras olarak ulaşmış kıymetli bir yapıdır. Burada yürüttüğümüz restorasyon çalışmalarıyla yalnızca bir binayı yenilemiyoruz; aynı zamanda yapının tarihî ve mimari kimliğini koruyarak gelecek nesillere aktarmayı amaçlıyoruz. Bakanlığımızın bütçe ve desteğiyle yürütülen bu kapsamlı çalışmanın tamamlanmasıyla birlikte üniversitemizin ve Bandırma’nın önemli tarihî değerlerinden birini yeniden şehrimize kazandırmış olacağız” dedi.

Restorasyon çalışmalarının Bakanlık bütçesi ve desteğiyle gerçekleştirildiğini belirten Rektör Boz, yürütülen uygulamaların geçmiş dönemlerde gerçekleştirilen sınırlı müdahalelerden farklı olarak yapının tamamını kapsayan bütüncül bir koruma çalışması olduğunu kaydetti.

Sekiz aylık süreçte gerçekleştirilen uygulamalarla yapı, geçmiş dönemlerde yapılan niteliksiz müdahalelerden önemli ölçüde arındırıldı. Özgün taş, tuğla ve ahşap yapı elemanlarının görünürlüğü artırılırken, zarar gören taşıyıcı bölümler özgün özellikleri dikkate alınarak yenilendi.

Restorasyon çalışmalarının bundan sonraki bölümünün de uygulamalar sırasında ortaya çıkarılan tarihî veriler ile onaylanacak revize proje kararları doğrultusunda devam etmesi planlanıyor.

Çalışmalar tamamlandığında Bandırma’nın uzun yıllardır farklı amaçlarla kullanılan tarihî yapılarından biri, özgün mimari kimliği korunarak yeniden kente kazandırılmış olacak.

Büşranur AKDAĞ