Deprem sonrasında en çok merak edilen konuların başında artçı sarsıntılar geliyor. Ana depremin ardından günler, haftalar hatta bazı durumlarda aylar boyunca hissedilebilen artçı depremler, yer kabuğunun yeni dengeye ulaşma sürecinin doğal bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Yer bilimcilere göre ana deprem sırasında fay hattında büyük miktarda enerji açığa çıkıyor. Bu enerjinin ardından fay boyunca oluşan gerilim tamamen ortadan kalkmadığı için kırılan bölgede yeni denge sağlanıncaya kadar daha küçük ölçekli depremler meydana gelebiliyor. İşte bu sarsıntılar “artçı deprem” olarak adlandırılıyor.
Artçı sarsıntılar ne kadar sürer?
Artçı depremlerin süresi, ana depremin büyüklüğüne ve bölgenin jeolojik yapısına göre değişiklik gösterebiliyor.
Uzmanlar, büyük depremlerden sonra artçı sarsıntıların haftalarca hatta aylarca devam edebileceğini belirtiyor. İlk günlerde daha sık görülen artçılar zamanla hem sayıca azalıyor hem de büyüklükleri genellikle düşüş gösteriyor.
Ancak zaman zaman ana depremden sonra da güçlü artçıların yaşanabileceği ifade ediliyor.
Artçı depremler tehlikeli olabilir mi?
Uzmanlar, artçı sarsıntıların çoğunlukla ana depremden daha küçük büyüklükte olduğunu belirtse de, hasar görmüş binalar açısından risk oluşturabileceğine dikkat çekiyor.
Özellikle ana depremde yapısal hasar alan binalar, artçı sarsıntılar nedeniyle daha fazla zarar görebiliyor. Bu nedenle ağır hasarlı veya riskli yapılara kesinlikle girilmemesi gerektiği vurgulanıyor.
Artçı deprem sırasında ne yapılmalı?
Uzmanlar, artçı sarsıntılar sırasında da deprem anındaki temel güvenlik kurallarının uygulanmasını öneriyor.
Deprem sırasında;
- Panik yapılmamalı.
- “Çök-Kapan-Tutun” hareketi uygulanmalı.
- Asansör kullanılmamalı.
- Camlardan ve devrilebilecek eşyalardan uzak durulmalı.
- Güvenli alanlarda beklenmeli.
Sarsıntı sona erdikten sonra ise resmi kurumların uyarıları takip edilmeli ve riskli yapılardan uzak durulmalıdır.
Artçı sarsıntılar yeni büyük depremin habercisi mi?
Yer bilimciler, her artçı depremin yeni ve daha büyük bir depremin habercisi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirtiyor.
Artçı depremler, çoğunlukla ana depremin ardından oluşan doğal gerilim boşalmasının bir sonucu olarak meydana geliyor. Ancak deprem riskiyle ilgili en doğru değerlendirmelerin yalnızca uzman kurumlar tarafından yapılabileceği ifade ediliyor.
Yetkililerin uyarıları takip edilmeli
Uzmanlar, deprem sonrasında sosyal medyada dolaşan doğrulanmamış bilgilere itibar edilmemesi gerektiğini vurguluyor. Vatandaşların yalnızca resmi kurumlar tarafından yapılan açıklamaları takip etmeleri ve olası risklere karşı hazırlıklı olmaları önem taşıyor.
Deprem gerçeğiyle yaşayan Türkiye’de artçı sarsıntılar, afet sürecinin doğal bir parçası olarak kabul edilirken, uzmanlar bilinçli hareket edilmesinin hem can hem de mal güvenliği açısından büyük önem taşıdığına dikkat çekiyor.
HABER MERKEZİ