Dünya siyasetinin en kritik buluşmalarından biri Çin’in başkenti Pekin’de gerçekleşti. ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin ziyaretinde Devlet Başkanı Şi Cinping ile yaptığı görüşme, sadece iki ülke açısından değil küresel dengeler açısından da tarihi bir dönüm noktası olarak değerlendirildi.
Trump’ın ziyaretine ABD’nin önde gelen teknoloji ve iş dünyası temsilcilerinin de katılması zirvenin ekonomik boyutunu daha da ön plana çıkardı.
Hürmüz Boğazı İçin Kritik Anlaşma
Görüşmenin ardından yapılan açıklamalarda ABD ile Çin’in Hürmüz Boğazı’nın açık tutulması konusunda anlaşmaya vardığı belirtildi. Beyaz Saray kaynakları, enerji ve ticaret açısından büyük önem taşıyan boğazın güvenliği için ortak mutabakat sağlandığını duyurdu.
İran merkezli Fars Haber Ajansı ise anlaşmanın ardından bazı Çin gemilerinin Hürmüz Boğazı’ndan geçişine izin verildiğini açıkladı. İran Devrim Muhafızları da 13 Mayıs akşamından itibaren yaklaşık 30 geminin İran’ın onayıyla boğazdan geçtiğini bildirdi.
Trump: “Dünya Tarihinin En Önemli İlişkilerinden Biri”
Pekin’de düzenlenen basın toplantısında konuşan Donald Trump, Çin ile ABD arasındaki ilişkilerin dünya için kritik önemde olduğunu söyledi.
Trump açıklamasında, “ABD ve Çin halkları arasındaki dostluk Amerika’nın kuruluş yıllarına kadar uzanıyor. İki ülke arasındaki ilişkinin dünya tarihinin en önemli ilişkilerinden biri haline geldiğini söyleyebilirim.” ifadelerini kullandı.
Karşılıklı saygının önemine vurgu yapan Trump, iki ülkenin birlikte hareket etmesi gerektiğini belirtti.
Şi Cinping’den Dikkat Çeken Çıkış
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ise zirvenin ardından yaptığı açıklamada ABD ile Çin’in rakip değil ortak olması gerektiğini söyledi.
Şi, “Trump ve ben Çin-ABD ilişkilerinin dünyadaki en önemli ilişkiler olduğuna inanıyoruz. Çin ve ABD rakip değil, ortak olmalı.” dedi.
Çin lideri ayrıca ticaret, sağlık, tarım ve turizm gibi alanlarda iş birliğinin artırılacağını belirterek ABD şirketlerine Çin’de daha fazla fırsat sunulacağının sinyalini verdi.
Elon Musk ve Tim Cook da Pekin’deydi
Çin devlet televizyonu CCTV’ye göre Şi Cinping, aralarında Elon Musk, Tim Cook ve Jensen Huang gibi isimlerin bulunduğu CEO heyetiyle de görüştü.
Trump ise zirve öncesi yaptığı açıklamada Çin’den ekonomik kapıları daha fazla açmasını isteyeceğini söylemişti.
Tayvan Mesajı Gerilimi Artırdı
Zirvenin en kritik başlıklarından biri de Tayvan oldu. Şi Cinping, Tayvan konusunun yanlış yönetilmesi halinde bunun ciddi bir çatışmaya yol açabileceği uyarısında bulundu.
Çin lideri, ABD’ye Tayvan konusunda son derece dikkatli davranma çağrısı yaptı.
İran’ın Nükleer Silah Sahibi Olmasına Karşı Ortak Tavır
Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada ABD ile Çin’in İran’ın nükleer silaha sahip olmaması konusunda ortak görüşte olduğu belirtildi.
Liderlerin ayrıca Orta Doğu’daki savaş, Ukrayna krizi ve Kore Yarımadası’ndaki gelişmeleri de değerlendirdiği bildirildi.
Trump’tan Şi’ye Beyaz Saray Daveti
Donald Trump görüşmenin sonunda Şi Cinping’i 24 Eylül’de Beyaz Saray’a davet etti. Bu davetin kabul edilmesi halinde iki liderin yıl içinde yeniden yüz yüze görüşmesi bekleniyor.
Uzmanlar, Pekin’de gerçekleşen bu tarihi zirvenin küresel ekonomi, enerji güvenliği ve dünya siyaseti açısından yeni bir dönemin kapısını aralayabileceğini değerlendiriyor.
İHA