Hususi damgalı pasaport olarak da bilinen yeşil pasaportun daha fazla meslek grubuna verilmesine yönelik kanun teklifleri gündeme geldi.
TBMM İçişleri Komisyonu'na sunulan teklifler, belirli mesleklerde çalışan kişilerin gerekli şartları karşılamaları halinde yeşil pasaport hakkından yararlanabilmesini amaçlıyor.
Düzenleme kapsamında pilotlar, mühendisler, mimarlar, hekimler, diş hekimleri, veteriner hekimler ve eczacılar olmak üzere 7 farklı meslek grubu bulunuyor.
Tekliflerde mesleki deneyim süresi ve ilgili meslek kuruluşlarına üyelik gibi kriterler öne çıkıyor.
Ancak söz konusu düzenlemeler henüz kanunlaşmış değil. Bu nedenle tekliflerde adı geçen meslek grupları açısından yeni bir yeşil pasaport hakkı yürürlüğe girmiş bulunmuyor.
Pilotlara yeşil pasaport için 5 yıl şartı
Tekliflerde yer alan meslek gruplarından biri pilotlar oldu.
Önerilen düzenlemeye göre pilotların yeşil pasaport hakkından yararlanabilmesi için pilot lisansını aldıktan sonra en az 5 yıl fiilen uçuş tecrübesi edinmiş olması gerekiyor.
Böylece yalnızca lisans sahibi olmak yeterli sayılmayacak, aktif uçuş deneyimi de dikkate alınacak.
Mühendisler ve mimarlar için 10 yıl kıdem şartı
Yeşil pasaport tekliflerinde mühendisler ve mimarlar için benzer kriterler öngörülüyor.
Mühendisler: Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) üyesi olmak ve en az 10 yıllık mesleki kıdeme sahip bulunmak.
Mimarlar: TMMOB üyeliği ve en az 10 yıllık mesleki deneyim şartını karşılamak.
Tekliflerin kabul edilmesi halinde belirtilen koşulları sağlayan mühendis ve mimarlar için yeşil pasaport hakkının yolu açılabilecek.
Doktorlara yeşil pasaport için 15 yıl şartı
Düzenleme tekliflerinde sağlık çalışanlarına yönelik hükümler de bulunuyor.
Hekimlerin yeşil pasaport alabilmesi için kamu veya özel sektörde en az 15 yıl fiilen çalışmış olmaları öngörülüyor.
Buna göre yalnızca kamu hastanelerinde görev yapan doktorlar değil, özel sağlık kuruluşlarında çalışan hekimler de teklifin kapsamına giriyor.
Ancak yeni hakkın uygulanabilmesi için ilgili teklifin yasalaşması gerekiyor.
Diş hekimleri ve veteriner hekimler de listede
Yeşil pasaport kapsamına alınması önerilen diğer meslekler arasında diş hekimliği ve veteriner hekimlik de yer alıyor.
Diş hekimleri için kamu veya özel sektörde en az 15 yıllık fiili mesleki kıdem şartı öngörülüyor.
Veteriner hekimlerin ise en az 15 yıllık mesleki deneyime sahip olmaları teklif ediliyor.
Bu düzenlemelerle belirli bir mesleki deneyime ulaşan sağlık çalışanlarının da hususi damgalı pasaport hakkından yararlanması hedefleniyor.

Eczacılar için yeşil pasaport şartları neler?
Teklifte yer alan yedinci meslek grubu ise eczacılar oldu.
Önerilen düzenlemeye göre eczacıların yeşil pasaport alabilmesi için kamu veya özel sektörde en az 15 yıl fiilen çalışmış olması gerekiyor.
Bu şartı karşılayan eczacıların, düzenlemenin yasalaşması durumunda yeni hak kapsamına alınması amaçlanıyor.
Yeşil pasaport için kaç yıl çalışmak gerekiyor?
TBMM gündemine taşınan tekliflerde meslek gruplarına göre farklı kıdem süreleri bulunuyor.
- Pilotlar: Lisans sonrası en az 5 yıl fiili uçuş tecrübesi.
- Mühendisler: TMMOB üyeliği ve en az 10 yıl mesleki kıdem.
- Mimarlar: TMMOB üyeliği ve en az 10 yıl mesleki kıdem.
- Hekimler: Kamu veya özel sektörde en az 15 yıl fiili çalışma.
- Diş hekimleri: Kamu veya özel sektörde en az 15 yıl fiili mesleki kıdem.
- Veteriner hekimler: En az 15 yıl mesleki deneyim.
- Eczacılar: Kamu veya özel sektörde en az 15 yıl fiili çalışma.
Belirtilen koşullar, TBMM'ye sunulan tekliflerde öngörülen şartları ifade ediyor.
Yeşil pasaport için güvenlik kriterleri de gündemde
Mesleki kıdemin yanı sıra güvenlik koşulları da bazı tekliflerde yer alıyor.
Özellikle mühendis ve mimarlara yönelik düzenleme önerilerinde, belirli suçlar kapsamında haklarında soruşturma veya kovuşturma bulunmaması şartı öngörülüyor.
TBMM kayıtlarında, mühendis ve mimarlar için 10 yıl kıdem öngören teklifin yanı sıra 15 yıl kıdem şartı içeren farklı tekliflerin de bulunduğu görülüyor. Bu nedenle nihai koşulların ne olacağı, yasama sürecinde kabul edilecek düzenlemeye bağlı olacak.
Yeşil pasaport düzenlemesi ne zaman yürürlüğe girecek?
Yeni yeşil pasaport düzenlemesinin yürürlüğe gireceği tarih henüz belli değil.
TBMM İçişleri Komisyonu'na sunulan kanun tekliflerinin yasalaşabilmesi için ilgili yasama aşamalarının tamamlanması gerekiyor.
Komisyondaki değerlendirmeler sırasında tekliflerde değişiklik yapılabilecek olması nedeniyle mesleki kıdem, güvenlik şartları ve kapsam konusunda son karar henüz verilmiş değil.

Yeşil pasaport başvuruları başladı mı?
Tekliflerde belirtilen 7 meslek grubu için yeni bir başvuru süreci başlamış değil.
Mevcut yeşil pasaport hakları ve başvuru koşulları geçerliliğini korurken yeni meslek gruplarını kapsayan düzenlemelerin yürürlüğe girebilmesi için kanuni sürecin tamamlanması bekleniyor.
Pilotlar için 5 yıl, mühendis ve mimarlar için 10 yıl, hekimler, diş hekimleri, veteriner hekimler ve eczacılar için ise 15 yıl kıdem şartının öne çıktığı teklifler, yeşil pasaport kapsamının genişletilmesini hedefliyor. Ancak söz konusu hakların uygulanabilmesi için tekliflerin TBMM'de kabul edilerek yasalaşması gerekiyor.




