Bloomberg’in konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, geçtiğimiz hafta Türkmenistan’da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile gerçekleştirdiği görüşmede S-400 konusunu yeniden masaya yatırdı. Bu temasın, iki ülke arasında daha önce yapılan benzer görüşmelerin devamı niteliğinde olduğu ifade edildi.
Resmî Kurumlardan Açıklama Gelmedi
Haberde yer alan iddialara ilişkin olarak Türk Cumhurbaşkanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı’nın yorum yapmaktan kaçındığı aktarıldı. Kremlin cephesinden yapılan açıklamada ise Erdoğan ile Putin arasındaki görüşmede bu yönde bir talebin gündeme geldiğine dair herhangi bir doğrulama yapılmadı.
ABD ile İlişkilerde Yeni Bir Sayfa Arayışı
Bloomberg, Türkiye’nin son aylarda ABD üzerindeki diplomatik temaslarını artırdığına dikkat çekti. Ankara’nın S-400 sistemlerinden vazgeçme isteğinin, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın eylül ayında dönemin ABD Başkanı Donald Trump ile Beyaz Saray’da gerçekleştirdiği görüşmede de gündeme geldiği hatırlatıldı.
Trump’a yakınlığıyla bilinen ve Türkiye’nin Washington Büyükelçisi olan Tom Barrack’ın geçtiğimiz ay yaptığı açıklamada, “Ankara, S-400 meselesini geride bırakmaya yaklaşıyor. Önümüzdeki dört ila altı ay içinde bu sorunun çözüme kavuşabileceğini düşünüyoruz” ifadelerini kullandığı belirtildi.
F-35 ve Yaptırımlar Yeniden Gündemde
Bloomberg kaynaklarına göre, S-400 sistemlerinin iadesi ya da devri, Türkiye ile ABD arasındaki ilişkilerin normalleşmesine önemli katkı sağlayabilir. Bu adımın, Türkiye’ye uygulanan savunma sanayi yaptırımlarının kaldırılması ve Ankara’nın F-35 savaş uçağı programına yeniden dahil edilmesi ihtimalini de gündeme getirebileceği değerlendiriliyor.
Türkiye’nin S-400’leri satın alma sürecinin, NATO müttefikleriyle ilişkilerin gerildiği bir dönemde, Barack Obama’nın başkanlığı sırasında gerçekleştiği hatırlatıldı. 2016’daki darbe girişiminin ardından ABD’den Patriot hava savunma sistemi temin etme girişimlerinin sonuçsuz kalması üzerine Ankara’nın Rusya’ya yöneldiği vurgulandı.
Moskova ile Pazarlık İhtimali
Bloomberg’e konuşan kaynaklar, Türkiye’nin Rusya ile sahip olduğu diplomatik temasları ve arabuluculuk rolünü kullanarak Moskova’nın bu talebe olumlu yaklaşmasını umut ettiğini öne sürdü. Ayrıca Ankara’nın, S-400’ler için harcadığı milyarlarca doları telafi etmek amacıyla yalnızca iade değil; petrol ve doğal gaz ithalatında indirim gibi alternatif talepleri de değerlendirdiği iddia edildi.
NATO Uyarıları ve Dengeli Politika Vurgusu
NATO’nun uzun süredir S-400 sistemlerinin Batı menşeli savaş uçaklarıyla birlikte kullanılmasının Rusya’ya hassas askeri veriler sağlayabileceği yönünde uyarılarda bulunduğu hatırlatıldı. Türkiye’nin ise söz konusu sistemi şu an aktif olarak kullanmadığı ifade edildi.
Bloomberg’e göre, S-400’lerden vazgeçilmesi mali açıdan sınırlı bir kayıp yaratabilir; ancak Türkiye’nin NATO müttefikleriyle ve özellikle ABD ile diplomatik ilişkilerinde ciddi bir kazanım sağlayabilir.
Haberde ayrıca, NATO’nun ABD’den sonra en büyük ordusuna sahip olan Türkiye’nin zaman zaman Moskova’ya yakınlaşmakla eleştirildiği, ancak Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bu iddiaları reddederek dengeli bir dış politika izlediklerini vurguladığı aktarıldı. Türkiye’nin Ukrayna savaşı sürecinde Rusya’ya yaptırım uygulamaktan kaçınırken, Karadeniz’de askeri gemi geçişlerini sınırlaması ve Ukrayna’ya askeri destek vermesi bu denge politikasının örnekleri arasında gösterildi.
HABER MERKEZİ