Türkiye ile Irak arasındaki enerji iş birliğinde yeni bir dönem başladı. Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO), BP Energy Company of Kirkuk Limited’in yüzde 15 hissesini satın alarak Kerkük’teki petrol üretim sahalarına ortak oldu.
Anlaşma, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Türkiye’ye resmi ziyarette bulunan Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi’yi Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde kabulü öncesinde imzalandı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, anlaşmanın Türkiye-Irak enerji ilişkileri açısından tarihi bir adım olduğunu belirtti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, 1973 tarihli Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı Anlaşması’nın sona erdiğini hatırlatarak, iki ülkenin karşılıklı faydaya dayanan kapsamlı bir enerji iş birliği anlaşması üzerinde çalışacağını açıkladı.
Erdoğan, BP’nin operatörlüğünü yürüttüğü Kerkük üretim sahasında TPAO’ya ortaklık verilmesinin, enerji alanındaki ilişkileri petrol taşımacılığının ötesine taşıyacağını vurguladı.
Yeni dönemde petrolün yanı sıra doğal gaz, elektrik iletim hatları ve enerji altyapısı projelerinin de iş birliği kapsamına alınması hedefleniyor.
TPAO yüzde 15 hisse aldıEnerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığında düzenlenen törende anlaşmaya TPAO Genel Müdürü Cem Erdem ile BP Upstream İş Geliştirmeden Sorumlu Başkan Yardımcısı Andrew McAuslan imza attı.
Anlaşmayla birlikte BP, ConocoPhillips ve TPAO’dan oluşan bir konsorsiyum kurulacak. TPAO’nun yüzde 15 payla yer alacağı konsorsiyum, Kerkük’teki petrol sahalarının geliştirilmesi ve üretim kapasitesinin artırılması için çalışacak.
Proje, Kerkük’teki Baba ve Avanah kubbeleri ile Bai Hassan, Jambur ve Khabbaz petrol sahalarını kapsayacak.
Günlük yaklaşık 300 bin varil üretiliyorIrak’ın Maden Çıkaran Endüstriler Şeffaflık Girişimi tarafından açıklanan son saha bazlı verilere göre, TPAO’nun ortak olduğu bölgelerde günlük yaklaşık 300 bin varil petrol üretiliyor.
Üretimin yaklaşık 133 bin varili Bai Hassan, 107 bin varili Baba ve Avanah, 38 bin varili Jambur, 25 bin varili ise Khabbaz sahalarından sağlanıyor.
Projenin ilk aşamada 3 milyar varil petrol eş değerinin üzerinde hidrokarbon kaynağını kapsadığı belirtiliyor. BP’nin değerlendirmelerine göre sözleşme alanının toplam kaynak potansiyeli 20 milyar varil petrol eş değerine kadar çıkabilir.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, anlaşmanın TPAO’yu günlük 1 milyon varil petrol ve doğal gaz üreten küresel bir enerji şirketine dönüştürme hedefinin en önemli adımlarından biri olduğunu söyledi.
Türkiye’nin 2026 yılının başından itibaren TPAO’nun uluslararası faaliyetlerini genişletmek amacıyla küresel enerji şirketleriyle çeşitli anlaşmalar imzaladığını belirten Bayraktar, Kerkük ortaklığının bu çalışmaların ilk somut sonuçlarından biri olduğunu ifade etti.
Bayraktar, konsorsiyumun Kerkük’teki rezervleri geliştirmek, mevcut üretimi artırmak ve yeni üretim alanlarını ekonomiye kazandırmak için birlikte çalışacağını kaydetti.
Boru hattında kapasite artırılacakTürkiye ile Irak arasındaki yeni enerji iş birliği kapsamında Kerkük-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı’nın daha etkin kullanılması da planlanıyor.
Mevcut petrol akışının günlük yaklaşık 180-220 bin varil seviyesinde olduğu belirtilirken, Irak’ın günlük 750 bin varillik taşıma kapasitesine ihtiyaç duyduğu ifade ediliyor. Türkiye’nin ise bu kapasiteyi tahsis etmeye hazır olduğu bildiriliyor.
Yeni anlaşma kapsamında mevcut boru hattının Basra’ya kadar uzatılması, doğal gaz ve elektrik iletim hatlarının geliştirilmesi de gündemde bulunuyor.
Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi de ülkesinin Türkiye’ye günlük 1 milyon varile kadar petrol sağlayabilecek kapasiteye sahip olduğunu açıkladı.
Uzmanlar, TPAO’nun Kerkük’te üretime ortak olmasının Türkiye’nin yalnızca enerji ithal eden değil, kaynak ülkelerde üretim yapan ve rezerv geliştiren bir ülke olma hedefi açısından stratejik önem taşıdığına dikkat çekiyor.
TPAO’nun BP ve ConocoPhillips gibi küresel şirketlerle aynı projede yer almasının, şirketin uluslararası üretim portföyünü ve teknik tecrübesini büyütmesi bekleniyor.
Kerkük sahalarındaki üretimin artırılması, Türkiye’nin enerji arz güvenliğine katkı sağlarken Kerkük-Ceyhan Boru Hattı’nın tam kapasiteyle kullanılması da Türkiye’nin bölgesel enerji ticaret merkezi olma hedefini destekleyecek.
Anlaşmayla birlikte Türkiye-Irak enerji ilişkilerinin petrol taşımacılığının ötesine geçerek ortak üretim, yatırım, doğal gaz, elektrik ve altyapı projelerini kapsayan çok yönlü bir modele dönüşmesi hedefleniyor.
İHA