Son zamanlarda kendinizi sürekli yorgun hissediyor, sabahları yataktan kalkmakta zorlanıyor veya gün içinde enerjinizin hızla düştüğünü fark ediyorsanız bunun birçok farklı nedeni olabilir.
Yetersiz uyku, yoğun stres, düzensiz beslenme ve bazı sağlık sorunlarının yanı sıra demir, D vitamini ve B12 vitamini eksikliği de halsizlik ve güçsüzlükle ilişkili olabilir.Bu nedenle uzun süren yorgunluk şikâyetlerinde gelişigüzel vitamin kullanmak yerine, gerekli görülmesi halinde kan tahlilleriyle durumun değerlendirilmesi önem taşıyor.
DEMİR EKSİKLİĞİ YORGUNLUĞA NEDEN OLABİLİRDemir, vücutta hemoglobin üretimi açısından önemli bir mineraldir. Hemoglobin, oksijenin dokulara taşınmasında görev yapar.
Demir depolarının azalması ve bunun ilerleyerek demir eksikliği anemisine dönüşmesi durumunda;
- Halsizlik
- Çabuk yorulma
- Solukluk
- Baş dönmesi
- Nefes darlığı
- Çarpıntı
- Konsantrasyon güçlüğü
gibi belirtiler görülebilir.
Özellikle yoğun adet kanaması yaşayanlarda, gebelerde, bazı mide-bağırsak hastalıkları bulunanlarda veya beslenmeyle yeterli demir alamayanlarda eksiklik riski artabilir.
DEMİR HANGİ BESİNLERDE BULUNUR?Demir; kırmızı et, sakatat, yumurta, kuru baklagiller, koyu yeşil yapraklı sebzeler, kuru meyveler ve bazı zenginleştirilmiş tahıl ürünlerinde bulunabilir.
Bitkisel kaynaklardan alınan demirin emilimi daha düşük olabilir. Bu tür besinleri C vitamini içeren biber, turunçgiller veya domates gibi gıdalarla birlikte tüketmek demir emilimini destekleyebilir.
Ancak demir takviyesi doktor önerisi olmadan kullanılmamalıdır. Gereksiz veya yüksek miktarda demir almak da sağlık sorunlarına neden olabilir.
D vitamini kemik sağlığı, kas fonksiyonları ve kalsiyum metabolizması açısından önemli bir vitamindir.
Eksikliğin belirtileri her zaman belirgin olmayabilir. Bazı kişilerde;
kas güçsüzlüğü, kemik ağrısı veya genel halsizlik görülebilir.
Uzun süreli ve ciddi D vitamini eksikliği kemik sağlığını olumsuz etkileyebilir.
D vitamini düzeyi konusunda şüphe varsa en doğru değerlendirme kan testi ve doktor görüşüyle yapılmalıdır.
D VİTAMİNİ NEREDEN ALINIR?D vitamininin önemli bir bölümü güneş ışığına maruz kalmayla vücutta sentezlenir.
Besin kaynakları arasında yağlı balıklar, yumurta sarısı ve D vitaminiyle zenginleştirilmiş bazı süt ve tahıl ürünleri bulunabilir.
Ancak güneşe çıkma süresi; cilt tipi, mevsim, yaş, coğrafi konum ve güneşten korunma alışkanlıklarına göre değiştiği için herkese aynı süreyi önermek doğru değildir.
B12 VİTAMİNİ EKSİKLİĞİ HALSİZLİK YAPABİLİRB12 vitamini, kırmızı kan hücrelerinin oluşumu ve sinir sisteminin normal çalışması için gereklidir.
Eksiklik geliştiğinde yorgunluk ve halsizliğin yanı sıra;
ellerde veya ayaklarda uyuşma ve karıncalanma, unutkanlık, denge sorunları, dilde hassasiyet ve bazı anemi bulguları ortaya çıkabilir.
B12 eksikliği uzun süre devam ettiğinde sinir sistemi üzerinde kalıcı olabilecek etkiler görülebileceği için ihmal edilmemelidir.
B12 vitamini doğal olarak ağırlıklı biçimde hayvansal kaynaklı besinlerde bulunur.
Et, balık, yumurta, süt ve süt ürünleri önemli B12 kaynakları arasındadır.
Vegan beslenen kişiler ise B12 ile zenginleştirilmiş ürünlere veya doktor-diyetisyen değerlendirmesi sonrasında uygun takviyelere ihtiyaç duyabilir.
B12 eksikliği yalnızca beslenmeden kaynaklanmaz. Bazı mide-bağırsak hastalıkları ve emilim bozuklukları da eksikliğe yol açabilir.
HER YORGUNLUK VİTAMİN EKSİKLİĞİ DEMEK DEĞİLSabah yataktan kalkmakta zorlanmak veya sürekli enerjisiz hissetmek tek başına vitamin eksikliği anlamına gelmez.
Uyku bozuklukları, tiroit hastalıkları, enfeksiyonlar, anemi, yoğun stres, depresyon, bazı ilaçlar ve başka sağlık sorunları da benzer yakınmalara neden olabilir.
Bu nedenle özellikle haftalar boyunca devam eden, günlük yaşamı etkileyen veya nefes darlığı, çarpıntı, açıklanamayan kilo kaybı, bayılma gibi başka belirtilerin eşlik ettiği yorgunlukta sağlık kuruluşuna başvurmak gerekir.
VİTAMİN TAKVİYESİNİ KENDİ KENDİNİZE BAŞLAMAYINVitamin ve mineral takviyeleri “ne kadar çok, o kadar iyi” mantığıyla kullanılmamalı.
Özellikle D vitamini ve demirin yüksek dozlarda gereksiz kullanımı zararlı olabilir. Bu nedenle takviye başlanmadan önce eksikliğin gerçekten bulunup bulunmadığı ve uygun dozun ne olduğu değerlendirilmelidir.
Sonuç olarak demir, D vitamini ve B12 eksikliği yorgunluğun olası nedenleri arasında yer alabilir, ancak kesin nedeni öğrenmenin yolu belirtileri tek başına yorumlamak değil, gerektiğinde tıbbi değerlendirme ve kan testlerinden geçiyor.HABER MERKEZİ