Kefir, süt ile kefir tanelerinin fermantasyonu sonucunda ortaya çıkan hafif ekşimsi, fermente bir içecek. Kefir taneleri ise bakteri ve mayaların birlikte yaşadığı karmaşık bir mikrobiyal yapıya sahip.
Evde kefir hazırlamanın en önemli avantajlarından biri, kullanılan canlı kefir tanelerinin süzüldükten sonra yeniden kullanılabilmesi. Düzenli olarak sütle beslendiğinde taneler zaman içerisinde çoğalabiliyor.
KEFİR MAYASI NEDİR?Halk arasında “kefir mayası” olarak adlandırılan kefir taneleri genellikle beyaz veya krem renginde ve küçük karnabahar parçalarını andıran bir görünüme sahip.
Kefir taneleri sütün içerisine bırakıldığında fermantasyon süreci başlıyor. Sütte bulunan laktozun bir bölümü mikroorganizmalar tarafından kullanılırken ortaya kefire özgü ekşimsi tat, kıvam ve aroma çıkıyor.
Kefir tanelerinin en önemli özelliklerinden biri de fermantasyon tamamlandıktan sonra süzülerek yeniden kullanılabilmesi.
KEFİR MAYASI SIFIRDAN YAPILIR MI? Ev ortamında sütü kendi haline bırakarak güvenli ve standart bir kefir tanesi oluşturmak mümkün değil. Evde kefir yapmak isteyenlerin başlangıçta canlı kefir taneleri edinmesi gerekiyor.Bu taneler kefir yapan bir tanıdıktan veya güvenilir şekilde kefir kültürü sağlayan satıcılardan temin edilebilir.
İlk kefir hazırlandıktan sonra süzgeçte kalan taneler tekrar süte aktarılıyor. Böylece sürekli yeni maya satın almaya gerek kalmadan üretime devam edilebiliyor.
EVDE KEFİR İÇİN GEREKLİ MALZEMELEREvde kefir hazırlamak için temel olarak şu malzemeler yeterli:
- 1 litre pastörize süt
- Canlı kefir tanesi
- Temiz cam kavanoz
- Süzgeç
- Temiz kaşık
Çiğ süt kullanılacaksa gıda güvenliği açısından uygun şekilde ısıl işlemden geçirilmesi gerekiyor. Pastörize süt ise evde kefir hazırlamak için daha pratik ve güvenli bir seçenek oluşturuyor.
EVDE KEFİR NASIL YAPILIR?Süt temiz bir cam kavanoza alınır ve kefir taneleri sütün içerisine eklenir.
Kavanoz doğrudan güneş ışığı almayan, oda sıcaklığındaki bir yerde bekletilir. Fermantasyon süresi ortam sıcaklığına ve kullanılan kefir tanesi miktarına bağlı olarak değişebilse de genellikle 18-24 saat civarında sonuç alınabilir.Sütün kıvamı koyulaşıp kendine özgü ekşimsi kokusu ortaya çıktığında kefir süzülebilir.
Süzülen içecek buzdolabına kaldırılır. Süzgeçte kalan kefir taneleri ise yeni sütle tekrar mayalama yapmak için kullanılabilir.
Kefir mayasını çoğaltmak için özel bir işlem yapmaya gerek yok.
Canlı kefir taneleri düzenli olarak taze süt içerisinde fermantasyon yaptıkça uygun koşullarda büyür ve miktarları zaman içerisinde artar.
Taneler çoğaldığında bir kısmını başka bir kavanozda kullanabilir veya kefir yapmak isteyen kişilerle paylaşabilirsiniz.
Mayanın çoğalma hızı sütün özelliklerine, sıcaklığa ve bakım koşullarına göre değişiklik gösterebilir.
KEFİR MAYASI NASIL SAKLANIR?Her gün kefir yapmayacaksanız taneleri kısa süreliğine buzdolabında saklayabilirsiniz.
Kefir taneleri temiz bir kavanoza alınarak üzerlerini kapatacak miktarda süt eklenebilir ve buzdolabına kaldırılabilir. Uzun süre kullanılmayan tanelerin canlılığının korunması için sütün belirli aralıklarla yenilenmesi gerekebilir.
Daha uzun süreli saklama için dondurma veya kurutma yöntemleri de kullanılabiliyor. Ancak bu yöntemlerden sonra kefir tanelerinin eski fermantasyon performansına ulaşması birkaç mayalama sürebilir.
KEFİR MAYASININ BOZULDUĞU NASIL ANLAŞILIR?Kefirin doğal olarak ekşi bir kokusu bulunması tek başına bozulduğu anlamına gelmez. Ancak alışılmışın dışında kötü veya çürümüş bir koku, küf oluşumu ya da pembe, yeşil ve siyah gibi olağandışı renk değişimleri görülüyorsa ürün tüketilmemeli.
Özellikle küflenmiş bir kefirin yalnızca görünen bölümünü ayırarak kalanını kullanmak güvenli değildir.
Temizlik de oldukça önemli. Kullanılan kavanoz, kaşık ve süzgecin temiz olması istenmeyen mikroorganizmaların ürüne bulaşma riskini azaltıyor.
KEFİR TANELERİ YIKANMALI MI?Kefir yapımında en fazla tartışılan konulardan biri de tanelerin her kullanımdan sonra yıkanıp yıkanmaması.
Sağlıklı çalışan kefir tanelerinin her mayalamadan sonra yıkanması zorunlu değil. Taneler süzüldükten sonra doğrudan taze süte aktarılabilir. Gereksiz ve sürekli yıkama işlemi mayanın doğal yapısını olumsuz etkileyebilir. METAL KAŞIK KEFİR MAYASINI BOZAR MI?Kefir hakkında yaygın inanışlardan biri metal kaşığın mayayı anında bozduğu yönünde.
Kısa süreli olarak temiz ve gıdaya uygun paslanmaz çelik ekipman kullanılması kefir tanelerini otomatik olarak bozmaz. Bununla birlikte reaktif metallerden yapılmış kaplarda uzun süreli fermantasyon yapılması tercih edilmemeli.Cam kavanoz ve uygun bir süzgeç evde kullanım açısından en pratik seçenekler arasında.
KEFİRİN FAYDALARI NELER?Kefirin en önemli özelliği fermente bir süt ürünü olması. Protein ve kalsiyum gibi sütün doğal besin öğelerini içerirken fermantasyon sonucunda çeşitli canlı mikroorganizmalar da barındırabiliyor.
Bu nedenle kefir özellikle bağırsak mikrobiyotası ve sindirim sistemiyle ilişkili araştırmalarda dikkat çekiyor.
Ancak kefirin “hastalıklara karşı kesin koruma sağladığı”, “toksinleri temizlediği” veya tek başına bağışıklığı güçlendirdiği gibi kesin ifadelerden kaçınmak gerekiyor. Kefir, dengeli beslenmenin bir parçası olarak değerlendirilmeli.
BEBEKLERE KEFİR VERİLİR Mİ?Bebeklerde kefir tüketimi konusunda yaş, ek gıdaya geçiş dönemi, süt proteini alerjisi ve bebeğin genel beslenmesi önem taşıyor.
Bu nedenle özellikle 1 yaşından küçük bebeklerde kefir veya doğrudan kefir tanesi verilmeden önce çocuk doktoruna danışılması daha güvenli. Kefir, anne sütü veya bebek formülünün yerine kullanılmamalı. EVDE KEFİR YAPMANIN PÜF NOKTASI Başarılı bir ev yapımı kefirin temelinde canlı ve sağlıklı kefir taneleri, temiz ekipman, uygun sıcaklık ve doğru fermantasyon süresi bulunuyor.Mayalama süresi uzadıkça kefirin tadı genellikle daha ekşi hale geliyor. Hazırlanan kefir süzüldükten sonra buzdolabında muhafaza edilmeli ve hijyen koşullarına dikkat edilerek tüketilmeli.
HABER MERKEZİ