Finans analisti İslam Memiş, Hürriyet Gazetesi’ndeki köşe yazısında küresel ekonomiye dair dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. Memiş’e göre dünyada yalnızca siyasi dengeler değil, finansal sistem de köklü bir dönüşüm sürecine girdi.
Son dönemde gündeme gelen “İran petrol satışlarında Çin Yuanı şartı” iddiasını değerlendiren Memiş, bunun gerçekleşmesinin mümkün olduğunu ifade ederek, savaşların ekonomik kazananlarının Çin ve Rusya olduğunu vurguladı.
“Doların Hâkimiyeti Zayıflıyor”
Memiş, doların küresel hakimiyetinin ciddi şekilde gerilediğine dikkat çekti. 2024 yılında dünya genelinde doların kullanım oranının yüzde 80 seviyelerinde olduğunu hatırlatan analist, bu oranın 2025’te yüzde 46’ya kadar düştüğünü belirtti.
Bu gelişmenin, ülkelerin alternatif para birimlerine yöneldiğinin en açık göstergesi olduğunu ifade eden Memiş, “Artık ülkeler doları terk ediyor” değerlendirmesinde bulundu.
Çin Sessiz Ama Güçlü İlerliyor
Çin’in son yıllarda özellikle Ortadoğu’da yürüttüğü ekonomik stratejiye dikkat çeken Memiş, ülkenin bölgeye 90 milyar doların üzerinde yatırım yaptığını hatırlattı.
Yapay zekâdan limanlara, enerji tesislerinden su projelerine kadar geniş bir alanda yatırım yapan Çin’in, sadece ticarette değil rezerv para sisteminde de söz sahibi olmak istediğini ifade etti.
Ayrıca Türkiye’nin de bu süreci önceden fark ederek Çin ile ilişkilerini güçlendirdiğini, vize kolaylıkları ve swap anlaşmalarıyla bu alanda önemli adımlar attığını belirtti.
Rusya Enerjiden Güç Kazandı
Rusya’nın ise özellikle enerji tarafında önemli bir avantaj elde ettiğini vurgulayan Memiş, savaş sürecinin bu ülkenin ekonomik gücünü artırdığını ifade etti.
Petrol fiyatlarının yükselmesiyle birlikte Rusya’nın daha yüksek fiyatlardan satış yapma fırsatı yakaladığını belirten analist, Hindistan başta olmak üzere birçok ülkenin Rusya’ya yönelmesinin bu süreci hızlandırdığını söyledi.
Yeni Dönemin Şifreleri: Yuan ve Ruble
İslam Memiş, tüm bu gelişmelerin ardından yatırımcılar için net bir mesaj verdi:
“2030’a kadar dolar ve Euro’yu değil, Yuan ve Ruble’yi takip edin.”
Küresel güç dengelerinin değiştiğini vurgulayan Memiş, yeni dönemde Çin ve Rusya’nın finansal sistemde daha belirleyici olacağını ifade etti.
Yatırımcılar Ne Yapmalı?
Memiş’in değerlendirmeleri, yatırımcılar için yeni bir yol haritası niteliği taşıyor. Dolar ve Euro’nun uzun yıllardır süregelen hakimiyetinin sorgulandığı bu süreçte, alternatif para birimlerinin ön plana çıkabileceği öngörülüyor.
Uzmanlara göre önümüzdeki yıllarda küresel finans piyasalarında daha çok çok kutuplu para sistemi konuşulacak.
Şefiye YILDIRIM