Evcil Hayvanlar Depreme Karşı Nasıl Hazırlanmalı?

Deprem sırasında hayvanların davranışları her zaman tahmin edilemeyebilir. Normal şartlarda sakin olan bir kedi ya da köpek, yüksek sesler, sallanan eşyalar ve insanların paniği nedeniyle korkarak kaçmaya veya saklanmaya çalışabilir.

Bu nedenle deprem anında ne yapılacağını düşünmek yerine, önceden hazırlanmış bir plan oluşturmak büyük önem taşıyor.

AFAD'ın afet hazırlığına ilişkin eğitim materyallerinde de afet ve acil durum çantalarının yalnızca insanlar için değil, sorumluluğu altındaki evcil hayvanların ihtiyaçlarını da kapsayacak biçimde hazırlanması öneriliyor. AFAD'ın örnek listesinde evcil hayvan maması, taşıma çantası veya kutusu ile hayvanı kontrol altında tutmaya yarayan ekipmanlara da yer veriliyor.

EVCİL HAYVANLAR İÇİN AYRI DEPREM ÇANTASI HAZIRLAYIN Evde yaşayan kedi veya köpek için küçük bir afet ve acil durum çantası hazırlanması, tahliye gerektiğinde önemli zaman kazandırabilir.

Çantada temel olarak şu malzemelerin bulunması yararlı olacaktır:

• Birkaç günlük kuru veya yaş mama
• İçme suyu
• Mama ve su kabı
• Düzenli kullanılan ilaçlar
• Tasma ve göğüs tasması
• Yedek tasma
• Taşıma çantası veya kafesi
• Dışkı poşeti
• Kediler için küçük miktarda kum ve uygun kap
• Battaniye veya havlu
• Hayvanın güncel fotoğrafı
• Veteriner ve aşı bilgileri
• Kimlik ve iletişim bilgileri
• Basit bakım ve ilk yardım malzemeleri

AFAD, afet ve acil durum hazırlıklarında ilk günlerde temel ihtiyaçların karşılanmasına yönelik malzeme bulundurulmasını tavsiye ediyor. Kurum ayrıca büyük bir afet sonrasında yardım ekiplerine ulaşmanın zaman alabileceğine dikkat çekiyor.

TAŞIMA ÇANTASINI DEPREM OLMADAN ÖNCE HAZIRLAYIN

Özellikle kedilerde deprem sonrasında en büyük sorunlardan biri hayvanı kısa sürede taşıma çantasına yerleştirmek olabilir.

Bu nedenle taşıma çantasının kullanılmadığı zamanlarda tamamen ortadan kaldırılması yerine hayvanın görebileceği ve alışabileceği bir yerde tutulması yararlı olabilir.

Amerikan Veteriner Hekimler Birliği'nin afet hazırlığı önerilerinde de hayvanların taşıma kafesi veya çantasına önceden alıştırılması tavsiye ediliyor. Çantanın içine zaman zaman oyuncak, battaniye veya ödül maması konularak hayvanın taşıma ekipmanıyla olumlu bir ilişki kurmasının sağlanabileceği belirtiliyor.

KEDİLERİN TAŞIMA ÇANTASI KOLAY ULAŞILIR YERDE OLMALI

Deprem sonrasında dolapların devrilmesi veya kapıların sıkışması, normalde kolay ulaşılan bir taşıma çantasını kullanılamaz hale getirebilir.

Bu nedenle kedi taşıma çantalarının:

kolay ulaşılabilir, çıkış güzergâhına yakın ancak devrilebilecek ağır eşyalardan uzak bir yerde bulundurulması önem taşıyor.

Evde birden fazla hayvan bulunuyorsa her hayvan için uygun taşıma ekipmanının hazır tutulması tahliyeyi kolaylaştırabilir.

KÖPEKLER İÇİN TASMA VE GÖĞÜS TASMASI HAZIR OLMALI

Deprem sonrasında korkan köpeklerin normalden farklı davranması mümkün olabilir. Kapı açıldığında aniden koşmaları veya bulundukları bölgeden uzaklaşmaları kaybolma riskini artırabilir.

Bu nedenle tasma ve göğüs tasmasının kolay ulaşılabilir bir noktada bulunması önemlidir.

Hayvan tahliye edilirken mümkün olduğunca kontrol altında tutulmalı ve güvenli bölgeye ulaşıldığında dahi tasma hemen çıkarılmamalıdır.

MİKROÇİP VE KİMLİK BİLGİLERİNİ KONTROL EDİN

Afetlerde en önemli risklerden biri evcil hayvanların sahiplerinden ayrılmasıdır.

Bu nedenle kedi ve köpeklerde kimliklendirme bilgileri güncel tutulmalıdır. Türkiye'de sahipli kedi ve köpeklerin kimliklendirilmesi ve PETVET sistemine kaydedilmesine yönelik uygulama bulunuyor. Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı birimlerin bilgilendirmelerinde PETVET sisteminde hayvana ve sahibine ait bilgilerin yanı sıra acil durumda ulaşılabilecek kişi bilgilerinin de tutulabildiği belirtiliyor.

Tasmaya sahibinin telefon numarasını içeren bir künyenin eklenmesi de hayvanın bulunması halinde sahibine daha hızlı ulaşılmasını sağlayabilir.

EVCİL HAYVANINIZIN GÜNCEL FOTOĞRAFINI SAKLAYIN

Telefonunuzda evcil hayvanınızın farklı açılardan çekilmiş güncel fotoğraflarını bulundurmak faydalı olabilir.

Hayvan deprem sonrasında kaybolursa fotoğraf;

sosyal medya paylaşımlarında, belediye veya hayvan barınaklarıyla iletişimde ve çevrede yapılan aramalarda kullanılabilir.

Hayvanın ayırt edici özelliklerinin açık biçimde görüldüğü fotoğrafların seçilmesi yararlı olacaktır.

DEPREM SIRASINDA EVCİL HAYVAN İÇİN NE YAPILMALI?

Deprem başladığında öncelik kişinin kendi güvenliğini sağlamasıdır. Hayvanı yakalamaya çalışırken düşmek, cam kırıklarının üzerine basmak veya devrilebilecek eşyalara yaklaşmak yeni tehlikelere yol açabilir.

AFAD, deprem sırasında güvenli bir yerde Çök-Kapan-Tutun hareketinin uygulanmasını ve sarsıntı sona erene kadar bulunulan yerde korunmayı öneriyor.

Sarsıntı bittikten ve çevrenin güvenli olduğundan emin olunduktan sonra evcil hayvanın bulunduğu yer kontrol edilebilir.

KORKAN HAYVANI ZORLA ÇEKMEYE ÇALIŞMAYIN

Kediler deprem sırasında yatak, koltuk veya dolapların altına saklanabilir. Köpekler ise kaçmaya veya kapıya yönelmeye çalışabilir.

Korku içindeki bir hayvan normalde göstermediği savunma davranışları sergileyebilir.

Bu nedenle hayvana sakin biçimde yaklaşmak, ani hareketlerden kaçınmak ve mümkün olduğunda taşıma çantası, tasma veya havlu gibi güvenli ekipmanlardan yararlanmak önemlidir.

DEPREMDEN SONRA HAYVANI SERBEST BIRAKMAYIN

Deprem geçtikten sonra dışarı çıkıldığında bile tehlike tamamen sona ermiş olmayabilir.

Artçı depremler, kırılmış camlar, çökmüş yapılar, yoğun trafik ve yüksek sesler hayvanın yeniden korkmasına neden olabilir.

Bu nedenle kediler güvenli taşıma çantasında; köpekler ise tasmalı ve kontrol altında tutulmalıdır.

TAHLİYE GÜZERGÂHINI ÖNCEDEN BELİRLEYİN

Deprem sonrasında binanın hızla tahliye edilmesi gerekebilir. Bu nedenle aile afet planı hazırlanırken evcil hayvanın nasıl çıkarılacağı da plana dahil edilmelidir.

Taşıma çantasının kim tarafından alınacağı, hayvana kimin tasma takacağı ve afet çantasını kimin taşıyacağı önceden belirlenebilir.

AFAD, aile bireylerinin katılımıyla afet hazırlık planlarının oluşturulmasını ve bu planların belirli aralıklarla gözden geçirilmesini öneriyor.

EVCİL HAYVANLA DEPREM TATBİKATI YAPILABİLİR

Evde zaman zaman basit tahliye denemeleri yapılması hem aile üyelerinin hem de evcil hayvanların sürece alışmasına yardımcı olabilir.

Örneğin kedinin taşıma çantasına kısa sürede alınması veya köpeğe tasma takılarak güvenli çıkış güzergâhının kullanılması prova edilebilir.

Veteriner hekimlik alanındaki afet hazırlığı rehberlerinde de hayvanlar için tahliye planı hazırlanması ve planın önceden uygulanmasının yararlı olduğu belirtiliyor.

DEPREM OLDUĞUNDA EVDE DEĞİLSENİZ NE OLACAK?

Deprem işteyken veya dışarıdayken meydana gelebilir. Bu nedenle evcil hayvana ulaşabilecek güvenilir bir yakının veya komşunun önceden belirlenmesi faydalı olabilir.

Bu kişinin:

evcil hayvanın nerede saklanabileceğini, taşıma çantasının nerede olduğunu, tasmanın yerini ve temel ihtiyaç malzemelerinin bulunduğu noktayı bilmesi önemlidir.

AVMA'nın afet hazırlığı önerilerinde de ev sahibi dışarıdayken hayvanla ilgilenebilecek güvenilir bir komşu belirlenmesi tavsiye ediliyor.

EVDE HAYVAN BULUNDUĞUNU BELİRTEN BİLGİ BIRAKILABİLİR

Özellikle evde yalnız kalan hayvanlar açısından kurtarma ekiplerinin içeride hayvan bulunduğunu bilmesi önem taşıyabilir.

Evde kaç hayvan bulunduğunu gösteren, güncel telefon numarasının yer aldığı bir bilgi kartı hazırlanabilir. Ancak hayvan evden çıkarıldıktan sonra yanlış yönlendirmeye yol açmaması için bu bilginin güncellenmesi gerekir.

TAHLİYE EDİLDİKTEN SONRA NEREYE GİDİLECEĞİNİ ÖNCEDEN PLANLAYIN

Her geçici barınma alanı veya konaklama tesisi evcil hayvan kabul etmeyebilir.

Bu nedenle olası bir afet öncesinde yakın çevrede hayvan kabul eden konaklama seçenekleri, veteriner klinikleri veya gerektiğinde destek alınabilecek yakınlar belirlenebilir.

AVMA da afet planının bir parçası olarak aile ve hayvanlar için önceden alternatif bir tahliye veya konaklama noktası belirlenmesini öneriyor.

DEPREM SONRASINDA EVCİL HAYVANINIZI KONTROL EDİN

Sarsıntı sonrasında hayvan dışarıdan sağlıklı görünse bile yaralanmış olabilir.

Kesik, kanama, topallama, nefes almada güçlük, aşırı halsizlik, bilinç değişikliği veya normalden belirgin biçimde farklı davranış görülmesi halinde veteriner hekime başvurulmalıdır.

Ciddi şekilde yaralanmış veya korkmuş hayvanlara müdahale edilirken dikkatli olunmalıdır. Ağrı ve korku nedeniyle en sakin hayvan bile istemeden ısırabilir veya tırmalayabilir.

ARTÇI DEPREMLERE KARŞI HAZIRLIKLI OLUN

Ana depremden sonra meydana gelen artçı sarsıntılar hasarlı yapılarda ek risk oluşturabilir.

AFAD, deprem sonrasında artçı sarsıntılara karşı hazırlıklı olunmasını ve hasarlı binalardan uzak durulmasını öneriyor.

Bu süreçte evcil hayvanın tasmalı veya güvenli taşıma çantasında tutulması kaçma riskini azaltabilir.

EVDEKİ EŞYALAR EVCİL HAYVANLAR İÇİN DE RİSK OLUŞTURUYOR

Deprem öncesinde kitaplıklar, televizyonlar, dolaplar ve diğer ağır eşyaların sabitlenmesi yalnızca insanların değil hayvanların güvenliği açısından da önemlidir.

Özellikle kedilerin sık uyuduğu veya saklandığı alanların üzerinde devrilebilecek ağır eşyalar bulunmamasına dikkat edilmelidir.

AFAD da deprem öncesinde devrilebilecek veya düşebilecek eşyaların sabitlenmesini ve kaçış yollarının açık tutulmasını öneriyor.

DEPREMDE EVCİL HAYVANLARI KORUMAK İÇİN 10 KRİTİK ADIM

Deprem öncesinde yapılabilecek hazırlıklar özetle şöyle:

1. Evcil hayvan için afet çantası hazırlayın.
2. Mama ve temiz su bulundurun.
3. Taşıma çantasını kolay ulaşılabilir yerde tutun.
4. Hayvanı taşıma çantasına önceden alıştırın.
5. Tasma ve göğüs tasmasını hazır bulundurun.
6. Kimlik ve iletişim bilgilerini güncel tutun.
7. Hayvanın güncel fotoğraflarını telefonunuzda saklayın.
8. Evcil hayvanı aile afet ve tahliye planına dahil edin.
9. Siz evde olmadığınızda yardımcı olabilecek güvenilir bir kişi belirleyin.
10. Deprem sonrasında hayvanı tasmasız veya kontrolsüz biçimde dışarı bırakmayın.

DEPREME HAZIRLIK CAN DOSTLARINI DA KAPSIYOR

Deprem sırasında yaşanan birkaç dakikalık karmaşa, önceden hazırlık yapılmamışsa evcil hayvanların kaybolmasına veya yaralanmasına neden olabilir. Bu nedenle mama ve su stokundan taşıma çantasına, kimlik bilgilerinden tahliye planına kadar gerekli hazırlıkların afet gerçekleşmeden önce tamamlanması önem taşıyor.

Evcil hayvan sahiplerinin kendi afet planlarını hazırlarken kedi, köpek ve diğer hayvanları da planın bir parçası olarak değerlendirmesi, olası bir deprem sonrasında hem insanların hem de can dostlarının daha güvenli biçimde hareket edebilmesini sağlayabilir.

HABER MERKEZİ