Türkiye’nin deprem kuşağında bulunması nedeniyle deprem anında doğru davranış biçimlerinin bilinmesi büyük önem taşıyor. Sarsıntı başladığında yaşanan panik, insanların yanlış hareket etmesine ve yaralanma riskinin artmasına neden olabiliyor.
Deprem sırasında en sık tartışılan konulardan biri ise masa altına girmenin güvenli olup olmadığı. Sağlam ve dayanıklı bir masa, düşebilecek eşyalara karşı belirli ölçüde koruma sağlayabilir. Ancak devrilme ihtimali bulunan, camlı, hafif veya dayanıksız masaların altına girmek güvenli olmayabilir. Depremde masa altına girilir mi? Deprem sırasında yakınınızda sağlam, dayanıklı ve devrilmeyecek bir masa bulunuyorsa, masanın yanında ya da altında baş ve boynu koruyacak şekilde pozisyon alınabilir.Burada en önemli nokta yalnızca masanın altına girmek değil, kişinin kendisini düşen veya savrulan eşyalardan koruyacak şekilde konumlandırmasıdır.
Sarsıntı sırasında camlar kırılabilir, dolaplar devrilebilir, raflardaki eşyalar düşebilir ve tavandaki bazı parçalar yerinden çıkabilir. Bu nedenle korunaklı bir noktada kalmak ve baş-boyun bölgesini korumak önem taşır.
Çök-Kapan-Tutun yöntemi nedir? Deprem sırasında önerilen temel hareketlerden biri Çök-Kapan-Tutun yöntemidir.Sarsıntı başladığında mümkünse yere çökülmeli, baş ve ense kollarla korunmalı ve sağlam bir eşyanın yanında ya da altında pozisyon alınmalıdır. Yakındaki sağlam masa veya mobilyaya tutunarak sarsıntı sona erene kadar bulunduğunuz yerde kalmak gerekir.
Deprem sırasında ayakta koşmaya çalışmak, merdivenlere yönelmek veya dışarı çıkmaya çalışmak düşme ve yaralanma riskini artırabilir.
Her masa güvenli midir?Evde bulunan her masa deprem sırasında güvenli bir sığınma noktası değildir.
Cam masa, ince ayaklı masa, kolay devrilebilen sehpa veya hafif mobilyaların altına girilmesi ek risk yaratabilir. Üzerine ağır eşyaların düşmesi halinde bu tür mobilyalar kırılabilir veya devrilebilir.
Bu nedenle deprem öncesinde evdeki güvenli noktaların belirlenmesi önemlidir. Sağlam masa ve mobilyaların bulunduğu alanların yanı sıra pencerelerden, büyük dolaplardan, kitaplıklardan ve devrilebilecek eşyalardan uzak noktalar tercih edilmelidir.
Deprem sırasında kapı eşiğinde durmak doğru mu?Deprem sırasında kapı eşiğinin her zaman güvenli olduğu yönündeki inanış doğru kabul edilmemelidir.
Modern yapılarda kapı eşikleri özel olarak güçlendirilmiş alanlar olmayabilir. Ayrıca açık veya hareket eden kapılar kişinin el ve parmaklarının sıkışmasına neden olabilir.
Bu nedenle deprem sırasında kapı eşiğine koşmak yerine bulunduğunuz yerde güvenli bir pozisyon almak daha önemlidir.
Deprem sırasında dışarı çıkmaya çalışılmalı mı?Sarsıntı devam ederken binadan çıkmaya çalışmak tehlikeli olabilir. Merdivenlerde düşme, panik nedeniyle ezilme ya da bina dış cephesinden düşebilecek cam, sıva, tabela ve diğer parçalar nedeniyle yaralanma riski oluşabilir.
Deprem sırasında bina içindeyseniz güvenli bir noktada Çök-Kapan-Tutun hareketini uygulamak ve sarsıntının geçmesini beklemek gerekir.Sarsıntı bittikten sonra ise çevredeki tehlikeler kontrol edilerek, yetkililerin yönlendirmeleri doğrultusunda binadan dikkatli şekilde çıkılmalıdır.
Deprem anında pencerelerden uzak durunDeprem sırasında camlar ve pencereler önemli yaralanma kaynaklarından biri olabilir.
Camların kırılması sonucu etrafa saçılan parçalar ciddi yaralanmalara yol açabilir. Bu nedenle pencerelerden, aynalardan, cam kapılardan ve camlı dolaplardan uzak durulması gerekir.
Aynı şekilde büyük kitaplık, gardırop, buzdolabı ve sabitlenmemiş mobilyaların yakını da risk oluşturabilir.
Gece deprem meydana geldiğinde yataktan hızla kalkıp koşmak yerine çevredeki risklere göre hareket etmek önemlidir.
Yatağın üzerinde ağır bir eşya, avize veya devrilebilecek mobilya bulunmuyorsa baş ve boyun yastıkla korunarak sarsıntının geçmesi beklenebilir. Ancak yatağın hemen yanında yüksek dolap veya düşebilecek ağır eşyalar bulunuyorsa evin önceden belirlenen güvenli noktalarına göre hareket edilmesi gerekir.
Bu nedenle deprem hazırlığının yalnızca deprem anında değil, önceden yapılması büyük önem taşır.
Evde deprem güvenliği nasıl sağlanır?Deprem sırasında yaralanmaların önemli bir bölümü devrilen veya düşen eşyalardan kaynaklanabilir. Bu nedenle evdeki büyük mobilyaların duvara sabitlenmesi, ağır eşyaların üst raflarda tutulmaması ve yatakların üzerine düşebilecek cisimlerin kaldırılması önemlidir.
Televizyon, kitaplık, gardırop ve benzeri ağır eşyaların sabitlenmesi deprem sırasında oluşabilecek risklerin azaltılmasına yardımcı olabilir.
Aile bireylerinin evdeki güvenli noktaları önceden belirlemesi ve zaman zaman deprem tatbikatı yapması da panik anında doğru hareket etmeyi kolaylaştırabilir.
Depremde en sık yapılan hatalar neler?Deprem başladığında panikle balkona çıkmak, merdivenlere koşmak, asansör kullanmak veya pencereden atlamaya çalışmak son derece tehlikeli davranışlar arasında yer alıyor.
Sarsıntı sırasında öncelik, kişinin bulunduğu yerde kendisini düşebilecek eşyalardan koruması ve baş-boyun bölgesini güvence altına alması olmalıdır.
Asansörler deprem sırasında kullanılmamalı, balkonlardan uzak durulmalı ve sarsıntı bitmeden binadan çıkmaya çalışılmamalıdır.
Depremde masa altına girmek güvenli mi? Sonuç olarak, sağlam ve dayanıklı bir masanın altı veya yanı deprem sırasında uygun bir korunma noktası olabilir. Ancak yalnızca masa altına girmek yeterli değildir. En önemli davranış, çevredeki tehlikelerden uzaklaşarak Çök-Kapan-Tutun pozisyonunu almak, baş ve boynu korumak ve sarsıntı sona erene kadar güvenli konumu mümkün olduğunca korumaktır.Deprem öncesinde evdeki riskli eşyaların sabitlenmesi, güvenli noktaların belirlenmesi ve aile bireylerinin doğru davranışları öğrenmesi, olası bir deprem sırasında yaralanma riskinin azaltılmasına yardımcı olabilir.
HABER MERKEZİ