Türkiye’de meydana gelen depremler sonrasında vatandaşların en çok araştırdığı konular arasında deprem sırasında nerede durulması gerektiği yer alıyor. Özellikle geçmişten gelen “Kapı eşiğinde durmak güvenlidir” düşüncesi, bugün de birçok kişi tarafından doğru kabul ediliyor.
Ancak modern yapılarda kapı eşikleri her zaman diğer alanlardan daha dayanıklı değil. Ayrıca sarsıntı sırasında kapıya ulaşmaya çalışmak, düşme ya da üzerinize eşya devrilmesi gibi farklı riskleri beraberinde getirebiliyor.
AFAD’ın deprem anına ilişkin bilgilendirmelerinde kapılardan, pencerelerden ve cam bölmelerden uzak durulması gerektiği belirtiliyor.
Depremde kapı eşiğinde durmak güvenli mi?
Deprem sırasında kapı eşiğinin otomatik olarak güvenli bir alan olduğu söylenemez.
Eski yapılarda bazı kapı çerçeveleri taşıyıcı sistemin daha güçlü bir parçası olabiliyordu. Ancak günümüzde kullanılan birçok yapıda kapı boşlukları özel olarak güçlendirilmiş güvenli alanlar olarak tasarlanmıyor.
Bu nedenle deprem başladığında bulunduğunuz yerden kalkıp kapı eşiğine koşmak önerilmiyor.
Sarsıntı sırasında hareket etmek, kişinin dengesini kaybetmesine ve düşmesine neden olabileceği gibi devrilen dolap, kırılan cam ya da düşen eşyalardan zarar görme ihtimalini de artırabiliyor.
Deprem anında nerede durulmalı?
Deprem anında öncelikle pencerelerden, camlardan, sabitlenmemiş dolaplardan, raflardan ve üzerinize düşebilecek eşyalardan uzak durulması gerekiyor.
Yakınınızda sağlam bir masa bulunuyorsa masanın altına girerek baş ve boyun bölgesinin korunması tavsiye ediliyor.
Uygun bir eşyanın yanında güvenli pozisyon alınması halinde ise yere çökülmesi, baş ve ensenin korunması ve sabit bir noktaya tutunulması gerekiyor.
AFAD bu davranışı “Çök-Kapan-Tutun” olarak tanımlıyor. Sarsıntı sona erene kadar bu pozisyonun korunması öneriliyor.Çök-Kapan-Tutun nasıl yapılır?
Deprem başladığında güvenli bir noktada dizler üzerine çökülmeli. Ardından baş ve ense bölgesi eller, kollar ya da mümkünse yastık gibi koruyucu bir malzemeyle kapatılarak kapanılmalı. Son olarak kişinin düşmesini veya yer değiştirmesini önlemek için sağlam bir masa ya da sabit bir noktaya tutunması gerekiyor.Bu pozisyon, deprem sırasında düşebilecek veya savrulabilecek cisimlere karşı vücudun özellikle baş ve boyun bölgesini korumayı amaçlıyor.
Deprem sırasında kapıya koşmayın
Deprem başladıktan sonra bina içerisindeyken kapıya, merdivene veya çıkış noktasına koşmak tehlikeli olabilir.
AFAD’ın önerilerine göre sarsıntı sırasında merdivenlere veya çıkışlara doğru koşulmaması, balkona çıkılmaması, pencereden atlanmaması ve asansör kullanılmaması gerekiyor.
Sarsıntı sırasında bina içerisinde hareket etmeye çalışmak yerine yakınınızdaki en güvenli noktada korunma pozisyonuna geçmek önem taşıyor.
Pencerelerden ve ağır eşyalardan uzak durun
Deprem sırasında yalnızca kapı eşikleri değil, pencere ve camların yakınları da risk oluşturuyor.
Camların kırılması, dolapların devrilmesi, avizelerin düşmesi ya da raflardaki eşyaların savrulması yaralanmalara yol açabiliyor.
Bu nedenle yatak, oturma alanı ve çalışma masasının çevresinde devrilebilecek ağır eşyaların önceden sabitlenmesi, deprem öncesinde alınabilecek önemli önlemler arasında bulunuyor.
Deprem anında en önemli kural ne?
Deprem sırasında her yapı ve her oda için tek bir “en güvenli nokta” tanımlamak mümkün değil. Yapının taşıyıcı sistemi, odadaki eşyalar ve kişinin bulunduğu konum riskleri değiştirebiliyor.
Ancak temel yaklaşım; sarsıntı sırasında koşmamak, camlardan ve devrilebilecek eşyalardan uzak durmak, baş ve boynu korumak ve uygun bir noktada Çök-Kapan-Tutun hareketini uygulamak.
Kapı eşiğini otomatik olarak güvenli kabul etmek yerine bulunduğunuz ortamın risklerini önceden değerlendirmek ve deprem tatbikatlarıyla doğru davranışları alışkanlık haline getirmek büyük önem taşıyor.
HABER MERKEZİ