Deprem gerçeğiyle yaşayan Türkiye’de, afet anında doğru davranışlar hayat kurtarıyor. Uzmanlar, deprem öncesinde alınacak basit önlemler ve sarsıntı sırasında uygulanacak doğru hareketlerin can kayıplarını büyük ölçüde azaltabileceğine dikkat çekiyor. Peki deprem anında ve sonrasında neler yapılmalı, hangi hatalardan kaçınılmalı?
Deprem Öncesi Alınacak Önlemler Hayat Kurtarıyor
Deprem anında güvenli kalmanın ilk adımı, sarsıntı yaşanmadan önce hazırlıklı olmak. Ev ve iş yerlerinde devrilebilecek dolap, raf ve beyaz eşyaların duvara sabitlenmesi büyük önem taşıyor. Ayrıca ağır eşyaların yatak, koltuk ve çalışma alanlarının üzerine yerleştirilmemesi öneriliyor.
Acil durum çantası hazırlamak da hayati önlemler arasında yer alıyor. Bu çantada su, kuru gıda, el feneri, yedek pil, ilk yardım malzemeleri ve önemli belgelerin kopyaları bulunmalı.
Deprem Anında Panik Yapmadan Çök-Kapan-Tutun
Sarsıntı başladığında panik yapmak, kontrolsüz hareket etmek ve bulunduğunuz yerden kaçmaya çalışmak ciddi yaralanmalara yol açabiliyor. Uzmanlar, deprem anında “çök–kapan–tutun” hareketinin en güvenli yöntem olduğunu vurguluyor.
Sağlam bir masa ya da koltuğun yanına çömelerek baş ve boyun korunmalı, düşebilecek eşyalara karşı önlem alınmalı. Pencerelerden, camlı yüzeylerden ve devrilebilecek dolaplardan uzak durulması gerekiyor.
Asansör ve Merdivenlerden Uzak Durulmalı
Deprem sırasında asansör kullanmak büyük risk oluşturuyor. Elektrik kesintisi ya da kabin sıkışması hayati tehlikeye yol açabiliyor. Aynı şekilde merdivenler de çökme riski taşıdığı için güvenli alanlar arasında yer almıyor. Sarsıntı bitene kadar bulunduğunuz yerde kalmanız öneriliyor.
Açık Alandaysanız Nelere Dikkat Etmelisiniz?
Açık alanda bulunan kişilerin bina, duvar, ağaç ve elektrik direklerinden uzak durması gerekiyor. Üzerinize devrilebilecek ya da düşebilecek cisimlerden uzak, mümkün olduğunca boş bir alana geçmek hayati önem taşıyor.
Deprem Sonrası Kontrollü Hareket Edilmeli
Deprem sona erdiğinde hemen binayı terk etmek yerine çevredeki riskler kontrol edilmeli. Gaz kokusu varsa elektrik düğmelerine dokunulmamalı, ateş yakılmamalı ve alan hızla terk edilmeli. Artçı sarsıntılara karşı dikkatli olunmalı ve yetkililerin yaptığı uyarılar takip edilmeli.
Bilinçli Davranış Hayat Kurtarıyor
Deprem anında doğru bilgiye sahip olmak, panik yerine bilinçli hareket etmeyi sağlıyor. Uzmanlar, düzenli tatbikatların ve afet bilincinin toplum genelinde artırılmasının, olası can kayıplarını en aza indireceğini belirtiyor.
Ömer Faruk KARATOSUN