Türkiye’nin deprem kuşağında yer alması nedeniyle, deprem anında ve sonrasında doğru davranışları bilmek hayati önem taşıyor. Uzman kurumların uyarılarına göre, panik yapmak yerine doğru hareketleri uygulamak can kayıplarını ve yaralanmaları önemli ölçüde azaltıyor. İşte deprem öncesinde bilinmesi, deprem sırasında uygulanması ve deprem sonrasında dikkat edilmesi gereken temel kurallar…
Deprem Anında Bina İçindeyseniz Ne Yapmalısınız?
Deprem sırasında bina içerisindeyseniz, kesinlikle panik yapılmamalıdır. Merdivenlere ya da çıkışlara yönelmek büyük risk taşır. Asansör kullanılmamalı, balkonlara çıkılmamalı ve pencere ya da balkonlardan atlanmamalıdır.
Sabitlenmemiş dolap, raf, pencere ve benzeri eşyalardan uzak durulmalıdır. Okulda, ofiste ya da evde bulunulan ortamda sağlam masa, sıra veya koltuk gibi eşyaların yanında ÇÖK–KAPAN–TUTUN hareketi uygulanmalıdır. Baş ve boyun, iki el arasına alınarak ya da yastık, kitap gibi koruyucu bir malzeme ile korunmalıdır. Sarsıntı sona erene kadar bu pozisyon bozulmamalıdır.
Tekerlekli sandalyede bulunan bireylerin tekerlekleri kilitleyerek baş ve boyunlarını korumaya almaları önerilmektedir. Mutfak, laboratuvar veya imalathane gibi alanlarda ise ocak, fırın ve benzeri cihazlar kapatılmalı, dökülebilecek tehlikeli maddelerden uzaklaşılmalıdır.
Deprem Sırasında Yapılmaması Gerekenler
Deprem esnasında kibrit veya çakmak yakılmamalı, elektrik düğmelerine dokunulmamalıdır. Telefonlar yalnızca acil durum ve yangın ihbarı için kullanılmalıdır. Pencerelerden ve camdan yapılmış eşyalardan uzak durulması büyük önem taşır.
Sarsıntı Geçtikten Sonra Bina İçinde Yapılması Gerekenler
Deprem sona erdiğinde öncelikle kendi güvenliğinizden emin olun. Ardından çevrenizde yardıma ihtiyacı olan kişiler olup olmadığını kontrol edin. Gaz kokusu hissedilmesi halinde gaz vanası kapatılmalı, cam ve kapılar açılarak bina terk edilmelidir.
Elektrik, gaz ve su vanaları kapatılmalı; soba ve ısıtıcılar söndürülmelidir. Gerekli eşya ve acil durum çantası alınarak, önceden belirlenen tahliye yolu kullanılarak bina terk edilmeli ve toplanma alanına gidilmelidir. Tahliye sırasında bina yöneticilerinin ve resmi görevlilerin yönlendirmeleri mutlaka dikkate alınmalıdır.
Deprem Anında Açık Alandaysanız
Açık alanda bulunan kişilerin enerji hatları, elektrik direkleri, ağaçlar, bina ve duvar diplerinden uzak durmaları gerekmektedir. Açık bir alanda çömelerek çevreden gelebilecek tehlikelere karşı hazırlıklı olunmalıdır.
Toprak kayması, kaya düşmesi riski bulunan yamaç altlarından uzak durulmalı; deniz kıyısında bulunuluyorsa kıyıdan hızla uzaklaşılmalıdır. Ayrıca yer altındaki kanalizasyon, gaz ve elektrik hatlarına karşı dikkatli olunmalıdır.
Araç Kullanırken Depreme Yakalanırsanız
Araç kullanımı sırasında deprem olursa; köprü üstleri, tünel girişleri ve elektrik direklerinden uzak alanlarda araç durdurulmalıdır. Araç, anahtar üzerinde bırakılarak terk edilmeli ve açık alanlara geçilmelidir.
Tünel içerisinde sarsıntıya yakalanan ve çıkışa yakın olmayan sürücüler, araçtan inerek yanına yan yatmalı; elleriyle baş ve boyunlarını koruyarak ÇÖK–KAPAN–TUTUN pozisyonunu almalıdır. Kapalı otoparklarda da araçtan çıkılarak aynı korunma yöntemi uygulanmalıdır.
Metro ve Toplu Taşıma Araçlarında Deprem Anı
Metro veya tren içerisindeyken deprem olursa, gerekli olmadıkça araçtan inilmemelidir. Elektrik çarpması veya başka bir trenin çarpma riski bulunabilir. Sarsıntı bitene kadar sabit tutamaklara tutunulmalı ve görevli personelin talimatlarına uyulmalıdır.
Deprem Sonrasında Yapılması Gerekenler
Deprem sonrası artçı sarsıntıların olabileceği unutulmamalıdır. Hasarlı binalara kesinlikle girilmemeli, sokaklar acil yardım ekipleri için boş bırakılmalıdır. Radyo, televizyon ve resmi kaynaklardan yapılacak uyarılar takip edilmelidir.
Açık alanda bulunanlar çevredeki hasarları gözlemlemeli, enerji nakil hatlarından uzak durmalı ve öncelikle yardıma ihtiyacı olan kişilere destek olmalıdır. Yaşlılar, çocuklar, hamileler ve engelliler gibi özel ilgiye ihtiyaç duyan bireylere öncelik verilmelidir.
Enkaz Altında Kaldıysanız Ne Yapmalısınız?
Yıkıntı altında kalan kişilerin panik yapmadan durumlarını kontrol etmeleri büyük önem taşır. Gereksiz hareketlerle enerjinin boşa harcanmaması gerekir. Hareket edilebiliyorsa su, gaz veya kalorifer borularına ya da zemine vurularak varlık duyurulmaya çalışılmalıdır.
Ses kullanımı mümkünse kurtarma ekiplerinin sesleri dinlenmeli ve kontrollü şekilde seslenilmelidir. Kurtarma ekiplerinin en kısa sürede ulaşmak için çalıştığı unutulmamalıdır.
HABER MERKEZİ