Deprem anında ne yapılacağını önceden bilmek, sarsıntı başladığında doğru hareket etme ihtimalini artırıyor. Özellikle güçlü depremlerde ayakta kalmak zorlaşabileceği için ilk yapılması gerekenlerden biri kişinin kendisini düşmeye karşı güvenli bir pozisyona alması.
AFAD, deprem sırasında güvenli bir yer bulunarak Çök-Kapan-Tutun hareketinin uygulanmasını, baş ve ensenin korunmasını ve sarsıntı sona erene kadar bu pozisyonun sürdürülmesini öneriyor. İlk saniyelerde koşmaya çalışmayınSarsıntı başladığında insanların ilk refleksi kapıya, merdivene veya bina dışına yönelmek olabiliyor. Ancak deprem devam ederken hareket etmek düşme, cam kırıkları veya devrilen eşyalardan yaralanma riskini artırabiliyor.
Bina içerisindeyseniz sarsıntı sırasında dışarı çıkmaya çalışmamak, asansör ve balkondan uzak durmak gerekiyor. AFAD da deprem anında binadan çıkmaya çalışmak yerine önceden belirlenen güvenli noktada korunma pozisyonu alınmasını tavsiye ediyor.
- ÇÖK: Dizlerinizin üzerine inin
Dizlerin üzerine veya eller ve dizler üzerine geçmek, sarsıntının kişiyi yere düşürmesini önlemeye yardımcı olur. Aynı zamanda gerektiğinde kısa mesafede daha güvenli bir noktaya hareket etmeyi mümkün kılar.
Uluslararası deprem güvenliği önerilerinde de sarsıntı sırasında ilk adımın yere çökerek dengeyi korumak olduğu belirtiliyor.
- KAPAN: Başınızı ve boynunuzu koruyun
Baş ve ense, eller ve kollarla korunmalı. Yakınınızda sağlam bir masa veya sıra varsa altına geçerek vücudunuzu mümkün olduğunca koruma altına alabilirsiniz.
Sağlam bir eşyanın bulunmadığı durumlarda ise pencerelerden ve devrilebilecek mobilyalardan uzak bir noktada baş ve boyun kollarla korunmalı. AFAD özellikle camlardan ve cam eşyalardan uzak durulması gerektiğini belirtiyor.
- TUTUN: Sarsıntı bitene kadar bırakmayın
Deprem sırasında masa hareket edebilir. Tutunmak, korunaklı pozisyonunuzu korumanıza yardımcı olabilir.
Sarsıntı tamamen sona erene kadar Çök-Kapan-Tutun pozisyonundan çıkmamak önem taşıyor. CDC de deprem sırasında sağlam masa veya sıranın altında baş ve boynu koruyarak sarsıntı bitene kadar tutunmayı öneriyor.
Deprem sırasında en önemli risklerden biri düşen ve devrilen eşyalar.
Camlar, aynalar, kitaplıklar, gardıroplar, televizyonlar ve üst raflarda bulunan ağır eşyalar sarsıntı sırasında yaralanmaya neden olabilir.
Bu nedenle ilk birkaç saniyede çok yakınınızdaysa camlardan ve yüksek mobilyalardan uzaklaşıp güvenli bir noktada korunma pozisyonu almak gerekiyor. Ancak bunun için odanın diğer ucuna veya başka bir bölüme koşmak yerine mümkün olan en yakın güvenli alan tercih edilmeli.
Kapı eşiğine koşmak doğru mu?Deprem sırasında kapı eşiğine koşmanın her zaman güvenli olduğu düşüncesi yaygın olsa da bu yaklaşım modern yapılarda genel bir güvenlik kuralı olarak kabul edilmiyor.
Kapıya ulaşmaya çalışmak, sarsıntı sırasında düşme veya çevredeki eşyalardan yaralanma riskini artırabilir.
Bulunduğunuz yere yakın sağlam bir masa veya güvenli nokta varsa, kapı eşiğine koşmak yerine burada Çök-Kapan-Tutun uygulanması daha güvenli bir yaklaşım.
Asansöre kesinlikle yönelmeyinDeprem sırasında asansör kullanılmamalı.
Elektrik kesintileri veya bina sistemlerindeki hasarlar nedeniyle asansör kabininde mahsur kalma riski bulunuyor. Aynı şekilde merdivenlere koşmak da sarsıntı sırasında düşmeye yol açabilir.
AFAD, deprem anında asansör ve balkondan uzak durulmasını ve bina dışına çıkmaya çalışılmamasını öneriyor.
Yatakta deprem olursa ne yapılmalı?Gece meydana gelen bir depremde yataktan hızla kalkıp karanlıkta koşmak ek yaralanma riski oluşturabilir.
Yatağın üzerinde düşebilecek ağır bir cisim bulunmuyorsa bulunduğunuz yerde kalıp baş ve boynunuzu yastıkla korumak düşünülebilir. Ancak yatağın hemen yanında devrilebilecek büyük mobilyalar varsa evdeki güvenli noktaların önceden belirlenmiş olması önem taşıyor.
Deprem öncesinde yatakların üzerine ağır raf, tablo veya devrilebilecek eşya yerleştirilmemesi de alınabilecek temel önlemler arasında.
Dışarıdaysanız binalardan uzaklaşınDeprem başladığında açık alandaysanız bina, duvar, direk, ağaç ve düşebilecek diğer cisimlerden mümkün olduğunca uzak açık bir alana geçmek gerekiyor.
AFAD, bina dışında bulunan kişilerin devrilebilecek cisimlerden uzak bir noktada çökmelerini ve sarsıntının sona ermesini beklemelerini öneriyor.
Deprem anında ilk 10 saniyenin özeti Depremi hissettiğinizde ilk hedefiniz dışarıya ulaşmak değil, düşmemek ve baş-boyun bölgesini korumak olmalı.Sarsıntı başladığında:
Çökün, baş ve boynunuzu koruyarak kapanın, sağlam bir noktaya tutunun. Camlardan ve devrilebilecek eşyalardan uzak durun; merdiven, balkon veya asansöre yönelmeyin ve sarsıntı bitene kadar bulunduğunuz güvenli pozisyonu koruyun. Depremden önce güvenli noktaları belirleyinDeprem sırasında doğru hareket edebilmenin en etkili yollarından biri hazırlığı önceden yapmak.
Evde sağlam masa ve mobilyaların bulunduğu güvenli noktaları belirlemek, kitaplık ve dolapları duvara sabitlemek, ağır eşyaları üst raflardan kaldırmak ve aile bireyleriyle düzenli deprem tatbikatı yapmak sarsıntı sırasında paniği azaltmaya yardımcı olabilir.
Deprem anında ilk 10 saniyede yapılacak en önemli şey, paniğe kapılıp koşmak yerine Çök-Kapan-Tutun hareketiyle baş ve boynu korumaktır. Sarsıntı sona erdikten sonra ise çevredeki tehlikeler kontrol edilerek tahliye ve diğer güvenlik adımlarına geçilmelidir.HABER MERKEZİ