Deprem gerçeğiyle yaşayan Türkiye’de, afet anında doğru davranışları bilmek hayat kurtarıyor. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) tarafından paylaşılan bilgiler, deprem sırasında yapılması gerekenleri net bir şekilde ortaya koyuyor. Uzmanlar, panik yerine bilinçli hareket edilmesi gerektiğini vurgularken, özellikle “Çök-Kapan-Tutun” yönteminin hayati önem taşıdığına dikkat çekiyor.
Deprem Anında En Kritik Kural: Çök-Kapan-Tutun
Deprem sırasında en güvenli hareket biçimi olarak kabul edilen “Çök-Kapan-Tutun” yöntemi, olası yaralanmaları en aza indirmeyi hedefliyor. Bu yöntemde kişi, sağlam bir eşyanın yanında diz çökerek baş ve boynunu koruyacak şekilde kapanmalı ve sarsıntı bitene kadar bulunduğu noktada kalmalıdır.
Masa, koltuk ya da dolgun kanepe gibi eşyaların yanında oluşturulan hayat üçgeni, düşebilecek cisimlerden korunmak için kritik bir alan sağlar. Bu süreçte yer değiştirmek, koşmak ya da kapıya yönelmek ciddi riskler doğurabilir.
Bina İçindeyseniz Bunları Asla Yapmayın
Deprem sırasında yapılan en büyük hatalardan biri panikle hareket etmektir. Özellikle bina içindeyken merdivenlere ya da asansörlere yönelmek hayati tehlike oluşturur. Aynı şekilde balkona çıkmak ya da pencerelerden atlamaya çalışmak da ciddi yaralanmalara neden olabilir.
Sabitlenmemiş dolap, raf ve benzeri eşyalar deprem sırasında devrilebileceği için bu tür nesnelerden uzak durulmalıdır. Pencereler ve dış duvarlar da kırılma ve yıkılma riski taşıdığı için güvenli alan olarak görülmemelidir.
Açık Alanda ve Araç İçinde Doğru Davranış
Deprem anında açık alandaysanız, binalardan, elektrik direklerinden, ağaçlardan ve duvar diplerinden uzaklaşmak gerekir. Geniş ve açık bir alan bulunarak sarsıntının geçmesi beklenmelidir.
Araç kullanırken de panik yapılmamalıdır. Sürücüler, yolu kapatmayacak şekilde sağa yanaşıp aracı durdurmalı ve köprü, üst geçit ya da tünel gibi riskli alanlardan uzak durmalıdır. Araç içinde kalmak çoğu durumda daha güvenli bir seçenektir.
Özel Durumlar İçin Hayati Tavsiyeler
Deprem sırasında bulunulan ortama göre davranış şekli değişebilir. Yatakta olan bir kişi, bulunduğu yerden kalkmaya çalışmak yerine yatağın yanında hayat üçgeni oluşturmalı ve başını yastıkla korumalıdır.
Okul veya ofis gibi alanlarda ise sıra ya da masa altına girerek “Çök-Kapan-Tutun” uygulanmalıdır. Sinema ya da tiyatro gibi kalabalık ortamlarda ise panik yapmadan koltukların arasında çökerek korunmak en doğru hareket olacaktır.
Sarsıntı Sonrası Yapılması Gerekenler
Deprem sona erdiğinde risk tamamen ortadan kalkmış sayılmaz. Bu nedenle bina hemen terk edilmemeli, önceden belirlenen tahliye yolları kullanılarak kontrollü şekilde dışarı çıkılmalıdır.
Dışarı çıkıldıktan sonra toplanma alanlarına gidilmeli ve yetkililerin yönlendirmeleri takip edilmelidir. Ayrıca gaz, su ve elektrik vanalarının kapatılması, olası yangın ve patlama risklerini önlemek açısından büyük önem taşır.
İletişimde Öncelik Hayat Kurtarmak Olmalı
Deprem sonrası iletişim yoğunluğu, hatların kilitlenmesine neden olabilir. Bu nedenle telefonlar yalnızca acil durumlar için kullanılmalı, gereksiz aramalardan kaçınılmalıdır. Kısa mesaj veya internet tabanlı iletişim yöntemleri tercih edilerek iletişim yükü azaltılabilir.
HABER MERKEZİ