Depremlerde can ve mal kayıplarının artmasındaki en önemli nedenlerden biri, sarsıntı sırasında nasıl davranılması gerektiğinin bilinmemesidir. Uzman kurumların uyarılarına göre deprem anında doğru hareket etmek, hayatta kalma şansını ciddi ölçüde artırıyor. Peki deprem sırasında ve sonrasında neler yapılmalı? İşte deprem anında yapılması gerekenler…
Bina İçindeyseniz Ne Yapmalısınız?
Deprem başladığı anda panik yapmamak hayati önem taşır. Sarsıntı sırasında sabitlenmemiş dolap, raf, pencere ve devrilebilecek eşyalardan uzak durulmalıdır. Güvenli bir alan bulup Çök–Kapan–Tutun hareketi uygulanmalıdır.
Sağlam bir masa altı, hacimli ve dolgun koltuk ya da kanepe gibi eşyaların yanına çömelerek veya uzanarak hayat üçgeni oluşturulmalıdır. Baş ve ense iki elin arasına alınmalı ya da yastık, kitap gibi koruyucu bir malzeme ile korunmalıdır. Sarsıntı geçene kadar bulunduğunuz yerden ayrılmamalısınız.
Cam ve Kapılardan Uzak Durun
Cam, pencere, dış duvarlar ve aydınlatma armatürleri büyük risk oluşturur. Üzerinize düşebilecek her türlü eşyadan uzak durulmalıdır. Kapıların güvenli olduğu düşüncesi yanlıştır; çoğu iç kapı yük taşımaya uygun değildir. Çok sağlam olduğunu bildiğiniz bir kapı değilse kapı eşiklerinde beklenmemelidir.
Merdivenlere ve Çıkışlara Koşmayın
Deprem sırasında merdivenlere veya çıkışlara yönelmek ciddi yaralanmalara yol açabilir. Araştırmalar, depremlerde yaralanmaların büyük bölümünün bina içinde hareket ederken ya da dışarı çıkmaya çalışırken yaşandığını göstermektedir. Sarsıntı bitene kadar içeride kalınmalı, ancak sarsıntı tamamen durduktan sonra bina kontrollü şekilde terk edilmelidir.
Asansör, Balkon ve Elektrik Tehlikesi
Deprem sırasında asansör kesinlikle kullanılmamalıdır. Balkonlara çıkılmamalı, balkonlardan ya da pencerelerden atlanmamalıdır. Kibrit ve çakmak yakılmamalı, elektrik düğmelerine dokunulmamalıdır. Elektriklerin kesilebileceği, yangın alarmlarının devreye girebileceği unutulmamalıdır.
Yatakta Yakalanırsanız Ne Yapmalısınız?
Sarsıntı başladığında yataktaysanız, üzerinize düşebilecek ağır bir eşya yoksa yatakta kalın. Başınızı bir yastıkla koruyun. Yakınınızda daha güvenli bir alan varsa dikkatli şekilde oraya geçin.
Sarsıntı Sonrası Yapılması Gerekenler
Deprem sona erdikten sonra elektrik, gaz ve su vanaları kapatılmalı; soba ve ısıtıcılar söndürülmelidir. Önceden hazırlanmış acil durum çantası alınarak bina, daha önce belirlenen güvenli çıkış yolundan terk edilmeli ve toplanma alanına gidilmelidir.
Her büyük depremin ardından artçı sarsıntılar yaşanır. Bu nedenle hasarlı binalara sarsıntılar tamamen bitene kadar girilmemelidir. Artçı depremler sırasında da ana depremde uygulanan kurallar aynen uygulanmalıdır.
Açık Alandaysanız Nelere Dikkat Etmelisiniz?
Deprem sırasında açık alandaysanız bulunduğunuz yerde kalın. Enerji hatları, binalar, ağaçlar, direkler ve duvar diplerinden uzak durun. Açık arazide çömelerek çevreden gelebilecek tehlikelere karşı hazırlıklı olun.
Deniz kıyısından uzaklaşın. Toprak kayması, kaya veya taş düşme riski olan yamaç altlarında bulunmayın. Binalardan düşebilecek cam, baca ve sıvalara karşı dikkatli olun.
Araç Kullanıyorsanız Deprem Anında Ne Yapmalısınız?
Araç kullanırken deprem olursa ve bulunduğunuz yer güvenliyse, yolu kapatmadan sağa yanaşıp durun. Kontak anahtarını yerinde bırakın ve araç içinde kalın. Üst geçit altları, bina dipleri ve enerji hatlarından uzak durulmalıdır.
Sarsıntı sona erdikten sonra hasar görmüş yol, köprü ve rampalar kullanılmamalıdır. Eğer bulunduğunuz yer güvenli değilse aracı durdurup terk edin ve açık alanlara yönelin.
Tünel, Otopark ve Toplu Taşıma Durumları
Tüneldeyseniz ve çıkışa yakın değilseniz aracınızı durdurun, araçtan inin ve yanına yatarak başınızı koruyun. Kapalı otoparkta iseniz araçtan çıkıp aracın yanına yatın. Büyük kütleler aracı ezebilir ancak yok etmez; araç içinde kalmak daha büyük risk taşır.
Metro veya tren gibi toplu taşıma araçlarındaysanız, gerekmedikçe inmeyin. Elektrik çarpması veya başka bir trenin çarpma riski vardır. Tutunma noktalarına sıkıca tutunun ve görevlilerin talimatlarını izleyin.
Enkaz Altında Kaldıysanız Hayati Kurallar
Enkaz altında kaldıysanız kibrit ve çakmak yakmayın. Hareket etmeyin ve toz kaldırmamaya çalışın. Ağız ve burnunuzu mendil veya kıyafetinizle kapatın.
Yerinizin fark edilmesi için borulara veya duvarlara vurun, ıslık çalın. Bağırmayı son çare olarak kullanın; çünkü yoğun toz yutulmasına neden olabilir.
HABER MERKEZİ
